Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia [...] września 2011 r. Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej, na podstawie art. 134 kpa w związku z art. 244 ust. 11 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2003 r. nr 119, poz. 1117 ze zm.), stwierdził niedopuszczalność odwołania wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy od decyzji z dnia [...] czerwca 2011 r. utrzymującej w mocy zaskarżoną decyzję z dnia [...] czerwca 2008 r. odmawiającej udzielenia patentu na wynalazek p.t. "[...]" nr [...], zgłoszony przez R. A. Do wydania postanowienia doszło w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i wywody prawne:
Decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r. Urząd Patentowy RP po ponownym rozpoznaniu sprawy zgłoszenia wynalazku p.t. "[...]" nr [....] dokonanego przez R. A., na skutek jego odwołania od decyzji Urzędu Patentowego RP z dnia [...] czerwca 2008 r. o odmowie udzielenia patentu na w/w wynalazek, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
R. A. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, której dotyczy decyzja Urzędu Patentowego z dnia [...] czerwca 2011 r. i udzielenie patentu na zgłoszony wynalazek.
Urząd Patentowy stwierdził, iż decyzja z dnia [...] czerwca 2011 r. jest decyzją ostateczną i nie może być przedmiotem postępowania administracyjnego. Została wydana po ponownym rozpoznaniu sprawy. Artykuł 16 kpa ustanawia ochronę decyzji ostatecznych, przyznając im cechę trwałości. Zgłaszającemu przysługiwało prawo zaskarżenia decyzji z dnia [...] czerwca 2011 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zgłaszający z tego prawa nie skorzystał. Złożenie od niej wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy jest, zdaniem organu, niedopuszczalne (art. 134 kpa).
Skargę na postanowienie Urzędu Patentowego z dnia [...] września 2011 r. złożył R. A. wnosząc o jego uchylenie. W ocenie skarżącego, zawartej w skardze i jej uzupełnieniu w piśmie z dnia 24 lutego 2012 r., w przedmiotowej sprawie ma zastosowanie art. 245 ust. 2 ustawy Prawo własności przemysłowej, który, w jego ocenie, stanowi, że w razie nieuwzględnienia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy termin do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy biegnie na nowo. Prawo własności przemysłowej przewiduje możliwość wielokrotnego składania wniosków o ponowne rozpoznanie sprawy. Według jego twierdzenia to prawo wynika także z art. 16 kpa.
W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy wnosił o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu (art. 145 §1 pkt 1 p.p.s.a.).
W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły, wobec czego skarga nie została uwzględniona.
Sąd nie podziela stanowiska skarżącego, że przepisy ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2003 r. nr 119, poz. 1117 ze zm.), w szczególności jej art. 245, przewidują możliwość wielokrotnego składania wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. Skarżący wyraża też, zdaniem sądu, błędny pogląd jakoby dowodziło tego pełne brzmienie art. 16 kpa. W prezentacji swojego stanowiska, umknęła uwadze skarżącego kwestia związana z zasadą dwuinstancyjności postępowania.
Zgodnie z poglądem ugruntowanym w doktrynie prawa i orzecznictwie sądowym, istotą postępowania odwoławczego jest ponowne merytoryczne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej, która była już przedmiotem rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji, a nie jedynie kontrola decyzji organu pierwszej instancji, czy też rozpatrzenie zasadności zarzutów podniesionych w odwołaniu (Adamiak, w: Adamiak/Borkowski, k.p.a. Komentarz, 3 wyd., Warszawa 2001 r., art. 138 Nb 1, oraz wyrok NSA z dnia 9 października 1992 r., V SA 137/92; opubl. ONSA 1992, z. 1, poz. 22). Organ jest zobowiązany zatem do ponownego rozważenia wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych i prawnych, a w razie konieczności do przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego (art. 136 k.p.a.), co w efekcie ma doprowadzić do wydania nowego rozstrzygnięcia w sprawie, które wyeliminuje ewentualne wady decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji.
Tak ukształtowany zakres postępowania odwoławczego jest wyrazem realizacji zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego wynikającej z art. 15 k.p.a., zgodnie z którą obywatel ma prawo do dwukrotnego rozpoznania i rozstrzygnięcia jego sprawy przez kompetentny organ władzy państwowej (Adamiak, w: Adamiak/Borkowski, k.p.a. Komentarz, 3 wyd., Warszawa 2001 r., art. 15 Nb 1). Skutkiem złożenia przez stronę odwołania jest zatem zainicjowanie administracyjnego toku instancji, w ramach którego następuje przekazanie kompetencji do rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy indywidualnej z organu I instancji na organ II instancji. W odmienny sposób gwarancje wynikające z zasady dwuinstancyjności zapewniane są w sytuacji, gdy organem właściwym do rozpatrzenia sprawy w pierwszej instancji jest organ administracyjny w randze ministra, nad którym z uwagi na strukturalne ograniczenia administracji publicznej nie występują już organy wyższego rzędu.
Wówczas uprawnienia obywateli do dwukrotnego rozpoznania sprawy administracyjnej realizowane są w ramach instytucji wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, która uregulowana została w art. 127 ust. 3 k.p.a. W tym trybie strona niezadowolona z decyzji wydanej przez ministra lub centralny organ administracji rządowej, która ma charakter decyzji ostatecznej z uwagi na brak możliwości odwołania w administracyjnym toku instancji (art. 16 ust. 1 k.p.a. - argmnentum a contrario), jest uprawniona do zainicjowania przed tym samym organem drugiego postępowania w tej samej sprawie, do którego odpowiednio należy stosować przepisy k.p.a. dotyczące odwołań.
W ustawie Prawo własności przemysłowej powyższe zasady wyraża art. 244 w brzmieniu następującym:
- 1. Od decyzji Urzędu Patentowego stronie służy wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego.
- 11. Do postępowania o ponowne rozpatrzenie sprawy stosuje się odpowiednio, z zastrzeżeniem ust. 12-14, przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczące rozpatrywania odwołania od decyzji.
- 12. Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy wymaga uzasadnienia.
- 13. Rozprawę przeprowadza się w przypadku, o którym mowa w art. 89 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, również na wniosek zgłaszającego.
- 14. Do ponownego rozpatrzenia sprawy Prezes Urzędu Patentowego wyznacza eksperta.
- 2. (uchylony).
- 3. Przepisy ust. 1 oraz ust. 11-14 stosuje się odpowiednio do postanowień.
- 4. Termin do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją wynosi 2 miesiące, a zakończonej postanowieniem - 1 miesiąc od dnia doręczenia stronie decyzji lub postanowienia.
- 5. Przed upływem terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy decyzja nie podlega wykonaniu.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, należało stwierdzić, że stronie służyło prawo zainicjowania jednego wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. Oznacza to, że strona mogła złożyć tylko jeden raz wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy.
Z mocy przepisu art. 127 § 1 i 3 kpa w związku z art. 245 Prawa własności przemysłowej odwołanie służy od decyzji wydanych w pierwszej instancji, a zatem a contrario niedopuszczalne jest odwołanie od decyzji wydanych w drugiej instancji (decyzji odwoławczych) oraz od tych decyzji wydanych w pierwszej instancji, które z mocy przepisów szczególnych nie podlegają zaskarżeniu w drodze odwołania.
Skarżący na poparcie swojego stanowiska przywołuje art. 245 ust. 2 Prawa własności przemysłowej. Brzmi on następująco:
- 1. W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Urząd Patentowy wydaje decyzję, w której utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję albo uchyla ją w całości lub w części i rozstrzyga co do istoty sprawy.
- 2. W razie nieuwzględnienia wniosku i utrzymania decyzji w mocy termin dokonania czynności, wyznaczony w zaskarżonej decyzji, biegnie na nowo.
- 3. Przepisy ust. 1 i 2 stosuje się odpowiednio przy rozstrzyganiu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy dotyczącej wydanego postanowienia.
Wbrew twierdzeniom skarżącego, w świetle powyższych rozważań i wobec treści przepisu, nie dotyczy on możliwości wielokrotnego składania wniosków o ponowne rozpoznanie sprawy. Nie dotyczy też terminu na złożenie wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. W przepisie mowa jest o terminach wyznaczonych przez Urząd w decyzji, a niewynikających z przepisów prawa, a dotyczących wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy.
Decyzja Urzędu Patentowego z [...] czerwca 2011 r. stała się decyzją ostateczną, od której służyła skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, o czym skarżący został pouczony. Z prawa tego nie skorzystał. Trafnie więc Urząd Patentowy stwierdził niedopuszczalność odwołania na podstawie art. 134 kpa.
Mając powyższe na uwadze i na zasadzie art. 151 p.p.s.a. Sąd skargę oddalił.