Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawiez 18 marca 2008 r., sygn. akt VI SA/Wa 2218/07

Uzasadnienie

W dniu [...] marca 2007 r. do Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego wpłynęła skarga A. P., w której skarżący podał, że Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny bezpodstawnie żąda od niego zapłacenia [...] zł jako należności za nieuiszczenie opłaty ubezpieczenia OC za posiadanie pojazdu samochodowego [...].

Z akt sprawy wynika, iż pismem z dnia [...] lutego 2003 r. Komenda Miejska Policji we W. zawiadomiła Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny, że A. P. podczas kontroli drogowej nie okazał dokumentu potwierdzającego zawarcie w 2003 r. umowy obowiązkowego ubezpieczenia OC. W związku z tym zawiadomieniem Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny wezwał skarżącego do zapłaty kwoty [...] zł z tytułu niedopełnienia obowiązku ubezpieczenia OC w 2003 r.

W odpowiedzi na powyższe wezwanie z dnia [...] kwietnia 2004 r. skarżący podał, że samochód nigdy nie był w jego posiadaniu, lecz w posiadaniu A. T. W odpowiedzi na skargę Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny wniósł o jej oddalenie. Organ podał, że obciążył skarżącego opłatą w kwocie [...] zł, ale należności nie egzekwowano wobec nieustalenia prawidłowego adresu. Wyegzekwowana należność dotyczyła braku opłaty w roku 1998 za pojazd marki [...] nr rej. [...], a nie – jak podał skarżący – za pojazd marki [...] nr rej. [...].

Na rozprawie pełnomocnik skarżącego ostatecznie sprecyzował skargę, wyjaśniając, że wnosi o ustalenie, że na skarżącym nie ciąży obowiązek ubezpieczenia pojazdu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje

W myśl art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270, ze zm.; dalej jako: p.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg m.in. na: 1) decyzje administracyjne;

1. 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
2. 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
3. 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;
4. 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
5. 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
6. 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
7. 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4.

Do katalogu spraw rozpoznawanych przez sądy administracyjne nie należą zatem sprawy w przedmiocie ustalenia nieistnienia obowiązku ubezpieczenia można dochodzić przed sądem powszechnym. Na kognicję sądu powszechnego wprost wskazuje art. 10 ust. 2 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych (Dz. U. Nr 124, poz. 1152, ze zm.). Z treści skargi wynika bowiem niezbicie, iż skarżący kwestionuje zasadność zobowiązania go do uiszczenia opłaty ubezpieczeniowej. Skarżący podaje szereg argumentów, dotyczących bezpodstawnego naliczenia tejże opłaty, w szczególności podnosi on, że pojazd winien być dopuszczony do ruchu, a jego samochód nie był dopuszczony do ruchu, nie posiadał ważnego badania technicznego i nie posiadał silnika.

Jak wynika z akt administracyjnych, skarżący został obciążony opłatą z powodu niedopełnienia obowiązku zawarcia umowy obowiązkowego ubezpieczenia posiadacza pojazdu mechanicznego. Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny działał w oparciu o art. 90e ust. 1 aktualnie już nie obowiązującej ustawy z dnia 28 lipca 1990 r. o działalności ubezpieczeniowej (tekst jednolity Dz. U. z 1996 r. Nr 11, poz. 62, ze zm.) oraz § 7 pkt 2 uchylonego obecnie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 kwietnia 1998 r. w sprawie organów uprawnionych i organów obowiązanych do przeprowadzania kontroli i wykonywania obowiązku zawarcia umowy ubezpieczenia obowiązkowego oraz trybu ustalania i egzekwowania opłaty za niedopełnienie tego obowiązku (Dz. U. nr 74, poz. 474).

Według art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Nie może zasługiwać na uwzględnienie wniosek pełnomocnika skarżącego o ustalenie, że na skarżącym nie ciąży obowiązek ubezpieczenia pojazdu. Należy bowiem stwierdzić, że obciążenie opłatą z tytułu niedopełnienia obowiązku zawarcia umowy obowiązkowego ubezpieczenia posiadacza pojazdu mechanicznego – w świetle art. 10 ust. 2 ww. ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych (...) – nie stanowi żadnego z aktów administracji, wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a., który podlegałby sądowej kontroli zgodności z prawem.

Na marginesie należy również wskazać, że w toku postępowania Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny nie dopełnił, wynikającego z art. 8 kpa oraz 9 kpa, obowiązku pouczenia skarżącego o przysługujących mu środkach prawnych. Przede wszystkim skarżący nie został przez organ poinformowany o treści art. 10 ww. ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych, a więc o prawie żądania ustalenia nieistnienia obowiązku ubezpieczenia przed sądem powszechnym.

Z uwagi na powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie z art. 58 § 1 pkt 1 w związku z art. 58 § 3 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.