Uzasadnienie
Skarżący – R. I., złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w prawidłowym trybie i terminie, skargę na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego, którą nałożono na nią karę pieniężną za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym.
Wraz ze skargą skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych, tj. z wpisu od skargi i ustanowienie adwokata. Uzasadniając swoje żądanie powołała się na trudną sytuację finansową. Z informacji podanych we wniosku wynika, że skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z ojcem, którym się opiekuje. Skarżący nie pracuje, nie posiada żadnych dochodów, nieruchomości ani oszczędności. Jedyne źródło utrzymania skarżącego i jego ojca stanowi świadczenie emerytalne ojca skarżącego w kwocie 2.020 zł brutto. Ponadto ojciec skarżącego jest właścicielem samochodu marki M. (rok produkcji 2003).
Dokumenty nadesłane przez skarżącego do akt niniejszej sprawy (w odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego) wskazują, że od dnia 14 listopada 2012 r. skarżący jest zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy w C. jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku (zaświadczenie Starosty [...] z dnia [...] października 2013 r. - karta 43 akt). Od dnia 1 marca 2013 r. ojciec skarżącego otrzymuje emeryturę w wysokości 1.880,36 zł netto (decyzja ZUS Oddział w P. Inspektorat C. z dnia [...] marca 2013 r. o waloryzacji emerytury - karta 42 akt).
Do miesięcznych wydatków skarżącego i jego ojca należą: opłata za mieszkanie – 368,23 zł (zawiadomienie o zmianie wysokości opłat - karta 39 akt), opłata za energię elektryczną – ok. 80 zł (faktura VAT z dnia [...] września 2013 r. za okres od 5 lipca 2013 r. do 5 września 2013 r. - karta 38 akt), opłata za wodę - ok. 110 zł (faktura VAT z dnia [...] sierpnia 2013 r. za okres od 19 lipca 2013 r. do 23 sierpnia 2013 r. - karta 37 akt).
Skarżący przedstawił również wyciąg z rachunku bankowego należącego do jego ojca za okres od 1 lipca 2013 r. do 30 września 2013 r. (karty 40 - 41 akt), na którym - wg stanu na dzień 30 września 2013 r. - były zgromadzone środki w wysokości 5.220,11 zł.
Postanowieniem z dnia 20 grudnia 2013 r. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu administracyjnego rozpoznając wniosek odmówił skarżącemu zwolnienia od kosztów sądowych, ustanowił skarżącemu adwokata. W uzasadnieniu postanowienia wskazał, że w niniejszej sprawie skarżący aktualnie nie pracuje i pozostaje na utrzymaniu ojca. Mając na względzie ich jedyny dochód miesięczny (tj. świadczenie emerytalne ojca skarżącego w wysokości 1.880 zł) w kontekście ich wydatków w skali miesiąca (ok. 560 zł), a także środki zgromadzone na rachunku bankowym ojca skarżącego (ponad 5.000 zł), stwierdził, że skarżący nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, a zatem spełnia przesłanki częściowego przyznania prawa pomocy, określone w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Podkreślił, że sytuacja finansowa skarżącego i pozostającego z nim we wspólnym gospodarstwie domowym ojca pozwala mu na pokrycie kosztów sądowych, które na obecnym etapie postępowania sprowadzają się do wpisu od skargi w wysokości 120 zł. Natomiast spełnienie żądań finansowych wybranego pełnomocnika przekracza możliwości płatnicze skarżącego i jego ojca. Zdaniem referendarza sądowego konieczne jest przyznanie skarżącemu adwokata z urzędu w celu stworzenia możliwości odpowiedniej obrony jego interesów przed Sądem.
Od powyższego postanowienia skarżący w terminie wniósł sprzeciw. W uzasadnieniu wskazał, że jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku jak również nie posiada żadnych dochodów oraz oszczędności i jest na utrzymaniu ojca, który w chwili obecnej wymaga całodobowej opieki. Zdaniem skarżącego Sąd błędnie interpretuje pojęcie prowadzenia wspólnego gospodarstwa domowego, myląc je ze wspólnotą małżeńską. Zaznaczył, że sprawa dotyczy jego osoby a nie osoby jego ojca i przytaczanie w uzasadnieniu faktu, że jest posiadaczem auta marki m. z 2003 r., jak również jego oszczędności na rachunku bankowym jest bezprawne, ponieważ nie jest w żaden sposób upoważniony do korzystania z tych środków, gdyż nie są moją własnością. Skarżący wskazał, że w jego sytuacji kwota 120 zł jest kwotą znaczącą zważywszy na nieposiadanie żadnych dochodów i oszczędności przez niego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej p.p.s.a. stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym (art. 245 § 1 p.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). W przypadku osób prawnych przyznanie prawa pomocy następuje w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a.).
Stosownie do treści art. 252 § 1 p.p.s.a. strona postępowania, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy, zobowiązana jest do złożenia oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach. Jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej stanu majątkowego i możliwości płatniczych lub budzi wątpliwości, strona zobowiązana jest na wezwanie złożyć, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego i dochodów (art. 255 p.p.s.a.).
Z regulacji zawartej w art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. wynika, iż to na wnioskodawcy – skarżącym, spoczywa ciężar wykazania, udowodnienia, przedstawienia w sposób przekonujący, że nie ma ona dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów niniejszego postępowania. Tym samym rozstrzygnięcie przedmiotowego wniosku zależy w gruncie rzeczy tylko od tego, co zostało przez skarżącą dowiedzione.
Sąd ponownie przeanalizował dokumentację nadesłaną przez skarżącego i stwierdził, że bezsprzecznie wynika z niej, iż sytuacja finansowa skarżącego i pozostającego z nim we wspólnym gospodarstwie domowym ojca pozwala mu na pokrycie kosztów sądowych czyli wpisu sądowego w wysokości 120 zł. Z akt wynika,że skarżący nie pracuje i pozostaje na utrzymaniu ojca. Ich dochód miesięczny wynosi 1.880zł(świadczenie emerytalne skarżącego), a środki zgromadzone na rachunku bankowym ojca skarżącego ponad 5.000zł, wydatki miesięczne wynoszą 560 zł. Sąd stwierdził również, że spełnienie żądań finansowych wybranego pełnomocnika przekracza możliwości płatnicze skarżącego i jego ojca. Zdaniem Sądu konieczne jest przyznanie skarżącemu adwokata z urzędu w celu stworzenia możliwości odpowiedniej obrony jego interesów przed Sądem.
Skarżący nie wykazał tym samym, że nie ma dostatecznych środków na opłacenie wpisu od skargi w kwocie 120 złotych. Sąd nie może więc przyznać prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Owa pomoc stanowi bowiem wsparcie państwa dla podmiotów, które z powodu braku środków finansowych zostały by pozbawione prawa do sądu. Pomoc ta pochodzi ze środków budżetu państwa, zatem jej przyznawanie musi i może nastąpić tylko w niewątpliwie uzasadnionych przypadkach, a w niniejszej sprawie Sąd takowe wątpliwości powziął, gdyż - jak już podniósł, nie był w stanie prześledzić rzeczywistej kondycji finansowej skarżącej.
Mając powyższe na uwadze, w ocenie Sądu brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącego, bowiem nie dowiódł on, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, które dotyczy prowadzonej przez nią działalności gospodarczej. Nie wykazał, że nie posiada dostatecznych środków na uiszczenie wpisu sądowego od skargi, który w niniejszej sprawie wynosi 120 złotych.
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, Sąd na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w zw. z art. 260 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.