Uzasadnienie
A. S.A. z siedzibą w U. – skarżąca w niniejszej sprawie spółka, reprezentowana przez radcę prawnego, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na zarządzenie Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia (dalej Prezes NFZ) z [...] sierpnia 2017 r., nr [...], zmieniające zarządzenie w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów w rodzaju leczenie szpitalne.
Zaskarżonemu zarządzeniu postawiła zarzut naruszenia następujących przepisów prawa materialnego, a mianowicie:
- 1. art. 146 ust. 1 w związku z art. 31Ib ust. 1 oraz art. 11 ust. 1 pkt 3b ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanej ze środków publicznych (j.t. Dz.U. z 2016 r. poz. 1793; dalej ustawa o świadczeniach), poprzez:
- - dokonanie przez Prezesa NFZ mocą zaskarżonego zarządzenia zmiany ceny świadczeń gwarantowanych udzielanych pacjentom z rozpoznaniem dusznicy niestabilnej i dusznicy bolesnej z udokumentowanym skurczem naczyń wieńcowych, tj. świadczeń z rozpoznaniem I20.0 oraz 120.1 według klasyfikacji ICD-10 dotychczas rozliczanych jako Ostre Zespoły Wieńcowe w sytuacji, gdy wycena świadczeń gwarantowanych zgodnie z ustawą o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych należy do kompetencji Prezesa Agencji Oceny Technologii Medycznej i Taryfikacji (dalej Prezes AOTMiT), a zatwierdzenie taryfy i jej zmiana należy do kompetencji Ministra Zdrowia;
- - przekroczenie przez Prezesa NFZ przy wydawaniu zaskarżonego zarządzenia zakresu regulacyjnego określonego w ustawie o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, poprzez brak uwzględnienia w odniesieniu do ww. świadczeń ustalonej przez Prezesa AOTMiT i zatwierdzonej przez Ministra Zdrowia taryfy i dokonanie zmiany tej taryfy z pominięciem ww. organów;
- 2. art. 146 ust. 1 w związku z art. 11 ust. 1 pkt 3 ustawy o świadczeniach, poprzez dokonanie zaskarżonym zarządzeniem zmiany dotychczasowej polityki zdrowotnej państwa w zakresie leczenia Ostrych Zespołów Wieńcowych, podczas gdy kompetencje te należą do Ministra Zdrowia;
- 3. art. 6 ust. 1 w związku z art. 7 ust. 1 ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta z dnia 6 listopada 2008 r. w związku z art. 19 ust. 1 i ust. 4 ustawy o świadczeniach, poprzez dokonanie zmiany poziomu i sposobu finansowania świadczeń gwarantowanych określonych w ww. punkcie 1 w sposób ograniczający placówkom medycznym możliwość udzielania tych świadczeń pacjentom niezwłocznie, bez ograniczeń finansowych, a pacjentom – nielimitowany dostęp do tych świadczeń zgodnie z ich stanem zdrowia i aktualną wiedzą oraz standardami medycznymi.
Wobec postawionych zarzutów skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego zarządzenia Prezesa NFZ.
W odpowiedzi na skargę Prezes NFZ wniósł o odrzucenie skargi, jednocześnie, z daleko idącej ostrożności procesowej, jak wskazał, stwierdzenie, że zarzuty podniesione w skardze są niezasadne i nie zasługują, jak i skarga, na uwzględnienie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Każde merytoryczne rozpatrzenie skargi poprzedzone jest w postępowaniu przed sądem administracyjnym badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Skarga jest dopuszczalna, gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu administracyjnego, skargę wniesie uprawniony podmiot oraz gdy skarga spełnia wymogi formalne i została złożona w przewidzianym w prawie trybie i terminie. Stwierdzenie braku którejkolwiek z wymienionych przesłanek uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, co w konsekwencji prowadzi do jej odrzucenia.
Przedmiotem badanej skargi skarżąca uczyniła zarządzenie Prezesa NFZ z [...] sierpnia 2017 r., którym dokonano zmian wcześniejszego zarządzenia Prezesa NFZ wydanego w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów w rodzaju leczenie szpitalne.
W myśl przepisu art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.; dalej "p.p.s.a."), sąd odrzuca skargę jeżeli z innych przyczyn, niż wymienione w pkt 1-5a, wniesienie skargi jest niedopuszczalne.
Stosownie do art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Przepis art. 3 § 2 p.p.s.a. stanowi, że kontrola działalności publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
- 1) decyzje administracyjne;
- 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
- 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu;
- 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r. poz. 23, 868, 996 i 1579), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2015 r. poz. 613 ze zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz.U. poz. 1947), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;
- 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
- 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
- 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
- 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
- 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Z mocy art. 3 § 3 p.p.s.a., sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach.
Sądy administracyjne są zatem właściwe wyłącznie do rozpatrywania skarg w sprawach określonych w powołanych wyżej przepisach. Krótkiego wyjaśnienia wymaga przy tym, że akt (czynność), na który przysługuje skarga do sądu administracyjnego, musi charakteryzować się tym, że został podjęty w indywidualnej sprawie i skierowany do oznaczonego podmiotu oraz dotyczy uprawnień lub obowiązków tego podmiotu, samo zaś uprawnienie lub obowiązek, którego akt (czynność) dotyczy, jest określone w przepisie prawa powszechnie obowiązującego. Aby akt lub czynność organu administracji podlegały kognicji sądów administracyjnych muszą mieścić się w kryterium "z zakresu administracji publicznej" oraz muszą dotyczyć przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisów prawa.
W niniejszej sprawie przedmiotem zaskarżenia jest zarządzenie Prezesa NFZ wydane na podstawie przepisów art. 102 ust. 5 pkt 21 i pkt 25 oraz art. 146 ust. 1 ustawy o świadczeniach, regulujące kwestie zawierania i realizacji umów w rodzaju leczenie szpitalne, a zatem nie spełniające warunku zindywidualizowania adresata, którego norma w nim zawarta dotyczy.
Podkreślić należy, że zarządzenia wydawane przez Prezesa NFZ nie mają charakteru indywidualnej decyzji administracyjnej, o której mowa w przepisach Kodeku postępowania administracyjnego, wydawanej w postępowaniu jurysdykcyjnym, egzekucyjnym lub zabezpieczającym i zaskarżalnej na podstawie art. 3 § 2 pkt 1-3 p.p.s.a. ani też nie są innymi niż określone w pkt 1-3 tego przepisu aktami lub czynnościami z zakresu administracji publicznej dotyczącymi uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Nie są bowiem aktami bądź czynnościami kierowanymi do indywidualnego podmiotu lecz aktami o charakterze generalnym, skierowanym do nieokreślonej liczby adresatów, charakteryzujących się spełnianiem cech określonych w danym zarządzeniu. Nie są też aktami z zakresu administracji publicznej, lecz stanowią przejaw woli organu – Prezesa NFZ, w różnych sprawach należących do jego kompetencji, przewidzianych w ustawie o świadczeniach.
Wobec powyższego skargę na powyższe zarządzenie Prezesa NFZ z [...] sierpnia 2017 r. należy uznać za niedopuszczalną, ponieważ nie odnosi się ono w żaden sposób wyłączenie do skarżącej spółki, lecz ma charakter normy generalnej obejmującej szeroki krąg adresatów, przez co nie mieści się w kategorii rozstrzygnięć, które podlegają kontroli sądów administracyjnych.
Wobec powyższego stwierdzić należy, że skarga jako niedopuszczalna, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., podlega odrzuceniu.