Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawiez 17 lipca 2020 r., sygn. akt VI SA/Wa 2252/19

Uzasadnienie

D. B. (dalej: "skarżący") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Krajowej Komisji Kwalifikacyjnej Izby Architektów RP z dnia [...] lipca 2019 r., nr [...] sygn. akt [...] utrzymującą w mocy decyzję nr [...] Okręgowej Komisji Kwalifikacyjnej [...] Okręgowej Izby Architektów RP z dnia [...] grudnia 2018 r. o odmowie nadania mu uprawnień budowlanych w specjalności architektonicznej do projektowania bez ograniczeń.

Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 138 § 1 pkt. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017 r. poz. 1257 tj. ze zm.) – dalej "k.p.a.", w związku z art. 11 ust. 1 i art. 36 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o samorządach zawodowych architektów oraz inżynierów budownictwa (Dz. U. z 2016 r. poz. 1725 tj.), oraz w związku z § 4 ust 2 Regulaminu postępowania kwalifikacyjnego w sprawach nadawania uprawnień budowlanych w specjalności architektonicznej, stanowiącego załącznik do uchwały nr 0-38-IV 2014, z dnia 16 października 2014 r. ze zm (dalej: "Regulamin")

Do wydania zaskarżonej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym:

W związku z prowadzonym postępowaniem kwalifikacyjnym wszczętym na wniosek skarżącego z 3 września 2018 r., Okręgowa Komisja Kwalifikacyjna [...] Okręgowej Izby Architektów RP, jako organ I instancji, decyzją z dnia [...] grudnia 2018 r. odmówiła odwołującemu nadania uprawnień budowlanych w specjalności architektonicznej do projektowania bez ograniczeń.

Jako podstawę decyzji odmownej, Okręgowa Komisja Kwalifikacyjna przyjęła negatywny wynik części ustnej egzaminu. Ustaliła, że skarżący udzielił dwóch prawidłowych, dwóch niepełnych i jednej nieprawidłowej odpowiedzi na zadane 5 pytań w czasie egzaminu ustnego. Dla pozytywnego zaliczenia części ustnej egzaminu niezbędne było udzielenie pięciu prawidłowych odpowiedzi, przy czym dopuszczalna jest tylko jedna odpowiedź niepełna.

Od powyższej decyzji skarżący wniósł odwołanie. Podniósł, że organ I instancji uniemożliwił mu zapoznanie się z protokołem, zarówno wglądu jak i uzyskanie jego kopii. Uniemożliwia mu to odniesienie się do pytania dodatkowego obliczenia spadku pochylni, do pytania zasadniczego odnoszącego się do zasad projektowania pochylni. Jedyne możliwe obliczenie, które mógł wykonać, wymagało konwersji spadku wyrażonego w procentach na stopnie, co wymagało posiadania tablic trygonometrycznych. Ponieważ ich nie miał, nie udzielił prawidłowej odpowiedzi. Uznał, że wykonany szkic i argumenty skargi pozwolą na uznanie odpowiedzi jako prawidłowej.

Nie zgodził się z oceną odpowiedzi na pytanie drugie z zestawu nr 6, dotyczącego wymagań, jakie należy uwzględnić przy projektowaniu garaży dla samochodów osobowych. Wskazał bowiem na ogólne wymagania odnoszące się do wentylacji garaży zamkniętych. Na pytanie dodatkowe dotyczące typów/rodzajów wentylacji mechanicznej, odpowiedzi udzielił, ale pytający uznał, że nie o to chodzi. Zdaniem zdającego, pytanie wynikało z praktyki projektowej, a nie z zasad ogólnych i powinno być mu zaliczone jako odpowiedź prawidłowa, co szczegółowo uzasadnił.

Nie miał zastrzeżeń co do zaliczenia mu odpowiedzi na pytanie trzecie odnoszące się do zaprojektowania parkingu na 70 samochodów pośród zabudowy mieszkaniowej. Podobnie, jako prawidłowe zostały uznane pytanie odnoszące się do jego pracy projektowej wykonanej w ramach odbytej praktyki zawodowej.

Następnie odwołujący zrelacjonował pytania dodatkowe, z których pierwsze dotyczyło podania sposobu, w jaki osoba konserwująca komin ma się dostać do przewodów. Podana przez zdającego odpowiedź co do użycia podnośnika koszowego, rusztowania i drabiny nie przekonały komisji. Poproszono go o znalezienie sposobu wyjścia na dach w zaprojektowanym budynku. Podane jako rozwiązanie wyjście przez okno dachowe na poddaszu zostało uznane za odpowiedź błędną. Zdający zakwestionował tę ocenę wskazując na dostępność na rynku okien dachowych z funkcją włazu, dlatego wnosił tej odpowiedzi za prawidłową.

Nie kwestionował zaliczonej mu odpowiedzi na ostatnie pytanie dotyczące czynności w trakcie wytyczania budynku na działce.

W rezultacie twierdził, że udzielił prawidłowych i pełnych odpowiedzi na trzy pytania zasadnicze. Natomiast spośród trzech pytań dodatkowych (pomocniczych) – na dwa udzielił pełnej odpowiedzi, na jedno jej nie udzielił.

Krajowa Komisja Kwalifikacyjna IARP decyzją z dnia [...] lipca 2019 r. utrzymała w całości zaskarżoną decyzję. Stwierdziła, że dokonała ponownej weryfikacji materiału dowodowego oraz protokołu z egzaminu. Przeprowadziła dodatkowo postępowanie wyjaśniające wobec stwierdzonych uchybień.

Poprzestając na wyjaśnieniach organu I instancji oraz oceniając ponownie udzielone odpowiedzi w konfrontacji z zarzutami odwołania, uznała rozstrzygnięcie organu I instancji za prawidłowe. Jej zdaniem, odmowa nadania uprawnień budowlanych w specjalności architektonicznej do projektowania znajduje potwierdzenie w protokole z przeprowadzonego egzaminu ustnego oraz wynika z załączonych notatek. Ta dokumentacja potwierdza, że na 5 zadanych pytań zdający udzielił dwóch odpowiedzi niepełnych i jednej nieprawidłowej, co w świetle § 10 ust. 9 Regulaminu uzasadniało negatywną decyzję Okręgowej Komisji Kwalifikacyjnej.

Na powyższe rozstrzygnięcie Skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zaskarżonej decyzji zarzucił:

1. 1. Naruszenie przepisów prawa materialnego tj.:
2. a) § 10 ust. 9 Regulaminu postępowania kwalifikacyjnego w sprawach nadawania uprawnień budowlanych w specjalności architektonicznej, stanowiącego załącznik do uchwały 0-38-IV-2014 Krajowej Rady Architektów RP z dnia 16 października 2014 r. - tekst jednolity, dalej: Regulamin poprzez jego niezastosowanie i odmowę nadania skarżącemu uprawnień budowlanych w specjalności architektonicznej do projektowania bez ograniczeń, podczas gdy odpowiedź skarżącego na zadane pytania spełniła wymogi zaliczenia jej jako pozytywnej
3. b) § 10 ust. 8 Regulaminu poprzez jego niezastosowanie i nieuwzględnienie odpowiedzi, na pytanie, na które odpowiedź znajdowała się wprost w akcie normatywnym
4. 2) Naruszenie przepisów postępowania, tj.:
5. a) art. 73 k.p.a poprzez jego niezastosowanie i odmowę udostępnienia Skarżącemu akt sprawy, przy czym naruszenie to miało istotny wpływ na wynik postępowania, albowiem dostęp do akt sprawy umożliwiłby szersze odniesienie się do błędów organu w rozpoznaniu odwołania od decyzji,
6. b) art. 6, art. 7, art. 8 oraz art. 80 k.p.a. poprzez błędną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego i w konsekwencji błąd w ustaleniach faktycznych oraz naruszenie zasady praworządności, przy czym naruszenia przepisów postępowania i błędy w ustaleniach faktycznych miały istotny wpływ na wynik postępowania, albowiem prawidłowa ocena materiału zebranego w sprawie uznałaby udzielone na egzaminie ustnym odpowiedzi za prawidłowe, co zmieniłoby zaskarżoną decyzję.

Skarżący uzasadniając powyższe zarzuty wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji Krajowej Komisji Kwalifikacyjnej Izby Architektów RP z dnia [...] lipca 2019 r. i zobowiązanie Krajowej Komisji Kwalifikacyjnej Izby Architektów RP do wydania terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia wyroku wydanego w niniejszej sprawie decyzji zmieniającej decyzję nr [...] z dnia [...] grudnia 2018 r. Okręgowej Komisji Kwalifikacyjnej [...] Okręgowej Izby Architektów RP w ten sposób, że Krajowa Komisja Kwalifikacyjna Izby Architektów RP nada D. B. uprawnienia budowalne w specjalności architektonicznej do projektowania bez ograniczeń.

W uzasadnieniu podniósł, że udzielił prawidłowej odpowiedzi na pytanie 1, 2, 3 i 5, natomiast na pytanie 4 udzielił odpowiedzi prawidłowej, lecz niepełnej. Uzasadnia to, zdaniem skarżącego, zgodnie z § 10 ust. 9 Regulaminu, ustalenie pozytywnego wyniku egzaminu i otrzymanie uprawnień budowlanych w specjalności architektonicznej do projektowania i kierowania robotami budowlanymi bez ograniczeń.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w całości. Podtrzymał dotychczasowe stanowisko oparte na podstawie protokołu z przeprowadzonego egzaminu ustnego oraz załączone notatki. Odnosząc się m.in. do zarzutu naruszenia art. 73 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i odmowę udostępnienia Skarżącemu akt sprawy wskazał, że wniosek o dostęp do akt poprzez sporządzenie kopii lub skanów skierowany do organu I instancji 9 sierpnia 2019 r., nie był możliwy do zrealizowania przez ten organ, bowiem w tej dacie akta znajdowały się już w organie II instancji. Kiedy skarżący skierował wniosek do organu II instancji, został poinformowany o możliwości dostępu do akt.

Skarżący z tego uprawnienia nie skorzystał. Sam dołączył korespondencję, z której jednoznacznie wynika, że organ go poinformował o prawie wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów - zgodnie z art. 73 k.p.a. Organ poinformował również, że wgląd w akta sprawy może być dokonany w lokalu organu w obecności pracownika tego organu. Natomiast żaden przepis nie nakłada obowiązku wysyłania na żądanie strony kserokopii lub skanów akt sprawy

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.2019, poz. 2167 t.j.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu. Sąd administracyjny nie ocenia rozstrzygnięcia organu administracji pod kątem jego słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego.

Co więcej, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. 2019, poz. 2325 t.j., dalej "p.p.s.a.").

Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z innych powodów niż wskazane przez skarżącego.

Sąd stwierdza, że zarówno zaskarżona decyzja, jak i utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji wydane zostały z rażącym naruszeniem prawa. Tymczasem akty administracyjne podjęte w ogólnym postępowaniu dotknięte taką wadą są nieważne (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.).

I, o ile zwykłe naruszenie prawa skutkuje uchyleniem decyzji zgodnie z art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a lub c p.p.s.a., o tyle rażące naruszenie prawa skutkuje stwierdzeniem przez sąd nieważności decyzji zgodnie z art. 145 § 1 pkt. 2 p.p.s.a. z wszystkimi tego konsekwencjami. Postawienie zatem zarzutu rażącego naruszenia prawa wymaga uzasadnienia, dlaczego naruszenie ma charakter rażący. (vide wyrok NSA z dnia 13 listopada 2018 r. II OSK 264/18, LEX nr 2585960).

O rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony, oraz skutki, które wywołuje decyzja. Oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. W sposób rażący może zostać naruszony wyłącznie przepis, który może być stosowany w bezpośrednim rozumieniu, to znaczy taki, który nie wymaga stosowania wykładni prawa.

Skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszająca prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności - gospodarcze lub społeczne skutki naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa, (por. wyrok NSA z dnia 8.07.2010 r. sygn. akt I OSK 170/10 LEX nr 745010). Ponadto, nieważność decyzji w wypadku nieprawidłowej oceny materiału dowodowego może nastąpić tylko, jeżeli została dokonana z rażącym naruszeniem prawa, na przykład jeśli z zebranych dowodów wyprowadzono wnioski oczywiście niezgodne z ich treścią i zasadami logiki - skutkować powinno stwierdzeniem nieważności decyzji, wydanej na podstawie takiej oceny (por. wyrok NSA z dnia 25 lutego 2009 r. sygn. akt II OSK 1418/07).

W rozpoznawanej sprawie, kwestią sporną było zagadnienie, czy odmowa skarżącemu nadania uprawnień budowlanych w specjalności architektonicznej do projektowania, uzasadniona negatywnym wynikiem egzaminu zawodowego, znajduje w istocie potwierdzenie w materiale dowodowym, czyli w protokole z tego egzaminu.

Organ odwoławczy uznał bowiem, że uzasadnienie oceny negatywnej z egzaminu znajduje potwierdzenie w protokole z przeprowadzonego egzaminu ustnego oraz z załączonych notatek. Potwierdza bowiem, że na 5 zadanych pytań zdający udzielił dwóch odpowiedzi niepełnych i jednej nieprawidłowej, co w świetle § 10 ust. 9 Regulaminu postępowania kwalifikacyjnego w sprawach nadawania uprawnień budowlanych w specjalności architektonicznej, stanowiącego załącznik do uchwały 0-38-IV-2014 Krajowej Rady Architektów RP z dnia 16 października 2014 r. t.j. ze zm., dalej jako "Regulamin", co zdaniem organów, uzasadniało ocenę negatywną i decyzję odmowną Okręgowej Komisji Kwalifikacyjnej.

Przeciwnie Skarżący, który w odwołaniu twierdzi, że na trzy pytania zasadnicze odpowiedział prawidłowo, a spośród trzech pytań pomocniczych – na dwa udzielił pełnej odpowiedzi, na jedno jej nie udzielił. W skardze natomiast podnosi, że odpowiedział prawidłowo na wszystkie 5 pytań, z czego na czwarte udzielił odpowiedzi niepełnej, co zgodnie z § 10 ust. 9 Regulaminu sprawia, że powinien uzyskać uprawnienia budowlane w specjalności architektonicznej do projektowania bez ograniczeń.

W sytuacji takiej rozbieżności stanowisk skarżącego i organu oczywiste jest, że kontrola Sądu zmierza do zbadania tych racji pod kątem legalności postępowania egzaminacyjnego. Jego przebieg odzwierciedla protokół egzaminu ustnego i dołączone do niego materiały. To z protokołu, w sposób nie budzący wątpliwości, wynikać powinny pytania i udzielone odpowiedzi, bądź ich brak i wyniki głosowania. Protokół co do zasady odzwierciedla bowiem prawidłowość przebiegu egzaminu, tj. pod katem zachowania procedury zagwarantowanej zdającemu przepisami prawa, jak i zakresu udzielonych odpowiedzi na zadane pytania.

Tak poczynione ustalenia pozwalają dopiero na zbadanie aktu wydanego na podstawie tego protokołu, który – jak w niniejszej sprawie odmawia skarżącemu uzyskanie dochodzonych uprawnień zawodowych.

W orzecznictwie utrwalony i aktualny jest pogląd, że "Istota protokołu z przebiegu egzaminu w sprawie nadawania uprawnień budowlanych wyraża się w tym, że dokument ten odzwierciedla i potwierdza istniejący w momencie jego sporządzania stan faktyczny. W konsekwencji powinien on czynić zadość wymogom określonym w art. 68 kpa. Jako zaś dokument urzędowy w rozumieniu art. 76 § 1 kpa, sporządzony w przepisanej formie, stanowi dowód tego co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Będąc w zasadzie jedynym dokumentem stanowiącym materiał dowodowy w sprawach dotyczących przebiegu ww. egzaminu, w zakresie odnoszącym się do jego treści nie może zawierać żadnych wątpliwości co do rzeczywistych faktycznych okoliczności sprawy. (Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lipca 2014 r. II GSK 931/13 (publ. Lex https://sip.lex.pl/#/jurisprudence/521606424/1/ii-gsk-931-13-wyrok-naczelnego-sadu-administracyjnego?cm=URELATIONS).

Ustawa z dnia 15 grudnia 2000 r. o samorządach zawodowych architektów oraz inżynierów budownictwa (Dz.U.2019.1117 t.j.) określa organizację i zadania samorządów zawodowych architektów oraz inżynierów budownictwa, a także prawa i obowiązki członków tych samorządów (art. 1). Art. 9 ust 1 przewiduje, że jednostkami organizacyjnymi samorządów zawodowych są: Krajowa Izba Architektów oraz Krajowa Izba Inżynierów Budownictwa, zwane dalej "Krajowymi Izbami" (pkt 1) oraz okręgowe izby architektów oraz okręgowe izby inżynierów budownictwa, zwane dalej "okręgowymi izbami" (pkt 1).

Krajowe Izby są najwyższą jednostką organizacyjną samorządów zawodowych są (art. 27). Krajowy Zjazd Izby jest najwyższym organem Krajowej Izby (art..29 ust. 1), który podejmuje uchwały zwykłą większością głosów, w obecności co najmniej połowy liczby delegatów na Krajowy Zjazd Izby. (art..30 ust. 1ww.ustawy). Przewidziane w art. 31 ustawy zadania Krajowego Zjazdu Izby to m.in. uchwalenie statutu i regulaminów określających organizację organów izby i tryb ich działania (pkt 5). Takim regulaminem jest, będący podstawą prawną orzekania w niniejszej sprawie Regulamin postępowania kwalifikacyjnego w sprawie nadawania tytułu rzeczoznawcy budowlanego przyjęty uchwałą Krajowej Rady Izby Architektów RP nr O-16-III-2012 z dnia 20 marca 2012 r. w sprawie wprowadzenia regulaminu nadawania tytułu rzeczoznawcy budowlanego w specjalności architektonicznej i zmieniony uchwałą nr O-47-IV-2014 Krajowej Rady Izby Architektów RP z dnia 13 listopada 2014 r.

Należy podkreślić, że organ nie załączył do akt sprawy treści tego Regulaminu, mimo powołania go jako podstawy prawnej zaskarżonych decyzji I i II instancji. Jest on dostępny na stronie internetowej izby architektów pod adresem http://www.izbaarchitektow.pl/pliki/regulamin_postepowania_kwalifikacyjnego_w_sprawach_nadawania_uprawnien_budowlanych_w_specjalnosci_ar_TJ.pdf.

Należy dodać, że Krajowa Komisja Kwalifikacyjna jest jednym z organów Izby Architektów. Art. 36 ust. 1 ww. ustawy wskazuje na jej zadania, m.in. prowadzi postępowanie odwoławcze i wydaje decyzje w drugiej instancji w sprawach, o których mowa w art. 24 ust. 1 pkt 2 (czyli przeprowadzanych egzaminów w sprawach nadawania uprawnień budowlanych i wydawania decyzji o nadaniu tych uprawnień), z zastrzeżeniem art. 33 pkt 9 (pkt 1), opracowuje zestawy pytań egzaminacyjnych (pkt 2), sprawuje nadzór nad działalnością okręgowych komisji kwalifikacyjnych (pkt 7), uchyla uchwały okręgowych komisji kwalifikacyjnych sprzeczne z prawem lub uchwałami i regulaminami wydanymi na podstawie ustawy (ust. 2).

I. W niniejszej sprawie, zdaniem Sądu, Krajowa Komisja Kwalifikacyjna, jako organ odwoławczy rażąco naruszyła art. 36 ust. 1 pkt 7 w zw. z art. 36 ust. 1 pkt 1 oraz art. 11 ust. 1 i 2 ustawy o samorządach zawodowych architektów oraz inżynierów budownictwa. Poddając bowiem analizie decyzję organu I instancji, na skutek odwołania zdającego, powinna stwierdzić, w rezultacie uwag jakie zawarła w protokole z czynności składu orzekającego z [...] marca 2019r., iż decyzja ta została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Oznacza to, że zaskarżona decyzja poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, konwalidowała stwierdzoną przez organ odwoławczy oczywistość rażącego naruszenia prawa opisaną w protokole z czynności składu orzekającego z [...] marca 2019r. W konsekwencji kwalifikowana wadliwość zaskarżonego rozstrzygnięcia organu odwoławczego polega na rzucającej się w oczy sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia, a stwierdzonym stanem faktycznym.

Krajowa Komisja Kwalifikacyjna nie tylko sprawuje nadzór nad działalnością okręgowych komisji kwalifikacyjnych (pkt 7), ale i uchyla uchwały okręgowych komisji kwalifikacyjnych sprzeczne z prawem lub uchwałami i regulaminami wydanymi na podstawie ustawy (ust. 2). Oznacza to nadzór nad prowadzonymi przez okręgową komisję kwalifikacyjną postępowaniami kwalifikacyjnymi w sprawach nadawania uprawnień budowlanych, zwanymi dalej "postępowaniami kwalifikacyjnymi", przeprowadzanymi egzaminami w sprawach nadawania uprawnień budowlanych i wydawanymi decyzjami o nadaniu, bądź odmowie tych uprawnień, z zastrzeżeniem art. 33 pkt 9 (art. 24 ust. 1 pkt. 1 i 2 ww. ustawy).

W postępowaniu kwalifikacyjnym, jako organ nadzoru i organ odwoławczy, obowiązana była dostrzec brak respektowania art. 11 ust. 1 i 2 ustawy o samorządach zawodowych architektów oraz inżynierów budownictwa i § 4 ust. 7 Regulaminu. Przepisy te stanowią, że do postępowania w sprawach indywidualnych uregulowanych w ustawie, z wyjątkiem spraw dyscyplinarnych, stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (ust. 1), a rozstrzygnięcia organów w sprawach indywidualnych podpisują wszyscy członkowie składu orzekającego organu (ust.2). co więcej, z mocy § 4 ust. 7 Regulaminu postępowania kwalifikacyjnego, komisje egzaminacyjne powoływane są wyłącznie spośród czynnych architektów.

Powyższe oznacza a contrario, że wbrew art. 11 ust. 2 ustawy o samorządach zawodowych architektów oraz inżynierów budownictwa rozstrzygnięć organów w sprawach indywidualnych nie podpisują osoby nie będące członkami składu orzekającego organu, a tym bardziej nie będące czynnymi architektami (np. obsługa prawna).

Tym samym Krajowa Komisja Kwalifikacyjna jako organ nadzoru naruszyła art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., który przewiduje, że organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa.

Mankamenty rozstrzygnięcia, a wśród nich spełniające kryterium rażącego naruszenia prawa, zostały jednak zauważone przez organ odwoławczy w protokole "z czynności składu orzekającego" z [...] marca 2019r. Komisja w składzie 3 osobowym zauważyła, że protokół z egzaminu ma liczne uchybienia, które wymieniła: głosy komisji w liczbie mniejszej niż skład komisji egzaminacyjnej, brak uzasadnienia dla oceny odpowiedzi jako negatywnych, brak wiedzy, jaki jest skład komisji egzaminacyjnej; udział pracownika w komisji i jego podpis jest nieuprawniony. Co więcej, Krajowa Komisja Kwalifikacyjna zwróciła się pismem [...] kwietnia 2019r. do Okręgowej Komisji Kwalifikacyjnej [...] Okręgowej Izby Architektów RP o zajęcie stanowiska w kwestii wyjaśnienia obecności pod zaskarżoną decyzją oraz w treści protokołu podpisu prawnika B. G., wskazując na § 4 ust. 7 regulaminu (komisje egzaminacyjne powoływane są wyłącznie spośród czynnych architektów).

Działania jej zmierzały zatem do niedopuszczalnej konwalidacji stwierdzonego uchybienia. Wynika to z formy pisma z 11 kwietnia 2018r. sugerującej przez organ odwoławczy odpowiedź organu I instancji. Zdaniem Sądu, Krajowa Komisja Kwalifikacyjna by konwalidować obecność prawnika pod zaskarżoną decyzją i w treści protokołu z egzaminu zwróciła się w istocie "o potwierdzenie, że B. G. nie był i nie jest członkiem komisji, zaś jego podpis stanowi wyłącznie potwierdzenie pozytywnej opinii prawnej w zakresie poprawności formalno-prawnej treści sygnowanych przez niego dokumentów". Oczywiście, organ I instancji spełnił te oczekiwania w piśmie z 24 czerwca 2018r.

Tymczasem obligatoryjnym elementem każdej decyzji jest podpis osoby upoważnionej do orzekania w sprawie. Skoro nie może ostać się w obrocie prawnym decyzja dotkniętą tak poważną wadą prawną, jak brak podpisu osoby upoważnionej do jej wydania, to a contrario dotyczy to podpisów nadmiarowych, złożonych przez osoby nieuprawnione. Poza naruszeniem art. 107 § 1 pkt 8 k.p.a. sytuacja taka podważa w sposób oczywisty zaufanie strony do organów administracji publicznej. I powoduje nieważność decyzji administracyjnej, zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Uchybienie bowiem enumeratywnie określonym w ustawie wymogom, określającym elementy składowe i niezbędne każdej decyzji stanowi rażące naruszenie prawa.

Pogląd orzecznictwa w tej kwestii jest utrwalony. M.in. w wyroku z dnia 19 grudnia 2017 r. w sprawie II SA/Op 365/17 WSA w Opolu stwierdził, że decyzja podpisana przez osobę nieuprawnioną wywiera skutek doręczenia stronie wadliwego aktu uzasadniający stwierdzenie nieważności decyzji. (LEX nr 2420563). Także doktryna, traktując podpis identyfikujący autora aktu jak element konstytutywny decyzji, sytuacjom, w których okazuje się, że decyzję podpisała osoba nieupoważniona, lecz działająca w urzędzie stworzonym dla obsługi organu administracji publicznej, w orzecznictwie i w doktrynie przypisuje się wadliwość tak poważną, że uzasadniającą stwierdzenie nieważności decyzji (por. M. Romańska (w:) Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, pod red. H. Knysiak-Molczyk, Wyd. Wolters Kluwer, Warszawa 2015, s. 743; M. Dyl (w:) R. Hauser, M. Wierzbowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wyd.

C.H.BECK, Warszawa 2015 r., s. 560, wyroki NSA z 17 stycznia 1989 r., I SA 1019/88 z glosą J. Borkowskiego, z 21 stycznia 2008 r., II OSK 108/08 oraz z 31 stycznia 1991 r., SA/Kr 1304/90 i powołane tam orzecznictwo).

W ocenie Sądu, skoro z treści art. 107 § 1 pkt 8 k.p.a. wynika, że podpis osoby upoważnionej do wydania decyzji stanowi istotny element decyzji, to decyzja podpisana przez osobę nieuprawnioną rażąco narusza art. 107 § 1 k.p.a. i przez to jest dotknięta wadą nieważności określoną w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Dlatego wyeliminowanie na tej podstawie obarczonej wadą decyzji organu pierwszej instancji z porządku prawnego było obowiązkiem organu odwoławczego prowadzącym do zniesienia skutków niezgodnego z prawem działania organu oraz skłoni ten organ do rozpatrzenia wniosku i wydania nowej, prawidłowo podpisanej decyzji.

II. Odnośnie mankamentów protokołu z egzaminu z [...] grudnia 2018r, to konfrontując ustalenia organów ze stanem faktycznym podzielić je należy na istotnie naruszające procedurę administracyjną i te wskazujące na rażące naruszenie prawa.

A. Stwierdzić należy, że egzaminem objęto część formalną, pisemną i ustną egzaminu. Uprawniona do przeprowadzenia tego egzaminu Komisja Egzaminacyjna składała się z 9 osób (k.102 akt adm.). Działając w tym składzie, jak wynika z zapisu na pierwszej stronie protokołu (pod składem Komisji). "na posiedzeniu w dniu [...].12.2018r. dokonała, poprzez przeprowadzenie egzaminu (części pisemnej przeprowadzonej w formie testu, oraz części ustnej) sprawdzenia" czy skarżący posiada znajomość: 1/procesu budowlanego 2/umiejętność praktycznego zastosowania wiedzy technicznej.

Następują ustalenia dotyczące części pisemnej. Dotyczy jej ocena (wynik) egzaminu pisemnego, ujęty na drugiej stronie od góry (k.102 verte) Figuruje tu zapis: "Komisja Egzaminacyjna ustala pozytywny wynik części pisemnej egzaminu, co oznacza dopuszczenie egzaminowanego do części ustnej egzaminu" Podkreślono słowo "pozytywny" (k.102verte akt adm.).

W dalszej części ustaleń protokołu, na stronie drugiej znajduje się informacja, na czym polegał egzamin ustny: udzieleniu odpowiedzi na zestaw 5 pytań egzaminacyjnych, co jest zgodne z § 10 ust. 2 Regulaminu.

Przy tym trzy pytania z zestawu wylosowanego, nie zostały przytoczone, a załączono je wraz ze szkicami zdającego jako załączniki do protokołu. Natomiast treść dwóch pytań dotyczących prac projektowych oraz praktyki budowlanej, zadanych przez komisję egzaminacyjną, zostały wpisane do protokołu. Az do zapisów odnoszących się do głosowania, brak jest jakichkolwiek ustaleń i wpisów odnoszących się do zmiany osobowej Komisji egzaminacyjnej.

B. W ocenie Sądu, nie ma potrzeby przytaczania tych 5-ciu pytań na użytek niniejszego uzasadnienia, mimo zastrzeżeń skargi co do prawidłowości nieuznanych odpowiedzi, bowiem w tym zakresie mankamenty zapisów samego protokołu uniemożliwiają kontrolę braku poprawności, czy niepełności udzielanych odpowiedzi. Brak jest jednak, odpowiadających poszczególnym pytaniom, odpowiedzi zdającego i zapisów Komisji Egzaminacyjnej, jakich informacji brakowało w tych odpowiedziach, które nie zostały zaliczone w całości bądź zostały uznane za niepełne.

Tymczasem odpowiednia regulacja procedury zapisana w § 8 Regulaminu w ust. 1, 2 i 3 stanowi, co następuje:

1. 1. Z czynności egzaminacyjnych, komisja egzaminacyjna sporządza protokół, który po zakończeniu egzaminu, przekazuje niezwłocznie okręgowej komisji kwalifikacyjnej. Wzór protokołu stanowi Załącznik nr 12 do Regulaminu.
2. 2. Podsumowanie egzaminu następuje bez udziału osoby egzaminowanej i zostaje odnotowane w protokole, który podpisują wszyscy członkowie danego składu komisji egzaminacyjnej. Protokół powinien zawierać test, wypełniony przez osobę zdającą, oraz treść wszystkich pytań ustnych i ocenę każdej z udzielonych odpowiedzi.
3. 3. Wynik części ustnej egzaminu ustalany jest przez komisję egzaminacyjną w drodze głosowania, zwykłą większością głosów przy obecności wszystkich członków danej komisji egzaminacyjnej, na podstawie odpowiedzi ustnych. W przypadku równiej ilości głosów decyduje głos przewodniczącego komisji egzaminacyjnej.

Z kolei art. 67 k.p.a., odnoszący się do obowiązku sporządzenia protokołu wskazuje w § 1, że organ administracji publicznej sporządza zwięzły protokół z każdej czynności postępowania, mającej istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, chyba że czynność została w inny sposób utrwalona na piśmie. Z ustaleń organu nie wynika natomiast, by odpowiedzi zdającego były utrwalane w postaci dźwiękowej, mimo takiej możliwości. Oznacza to, że nie jest wyłączona zasada określona w art. 68 k.p.a. dotycząca elementów składowych protokołu: Protokół sporządza się tak, aby z niego wynikało, kto, kiedy, gdzie i jakich czynności dokonał, kto i w jakim charakterze był przy tym obecny, co i w jaki sposób w wyniku tych czynności ustalono i jakie uwagi zgłosiły obecne osoby (§ 1). Protokół odczytuje się wszystkim osobom obecnym, biorącym udział w czynności urzędowej, które powinny następnie protokół podpisać. Odmowę lub brak podpisu którejkolwiek osoby należy omówić w protokole (§ 2).

Tymczasem na stronie drugiej protokołu (k.102verte) pod " 1." znajduje się zapis "Ocena odpowiedzi na pytania z zestawu 5 pytań egzaminacyjnych (odpowiedź prawidłowa/nieprawidłowa):

1. 1) NIEPRAWIDŁOWA – BRAK ODPOWIEZ
2. 2) NIEPEŁNA
3. 3) POPRAWNA
4. 4) NIEPEŁNA-
5. 5) POPRAWNA-"

Niewątpliwie zapisy te nie spełniają wymogu art. 67 k.p.a., bowiem i protokół z egzaminu ustnego, mający istotne znaczenie dla wyniku całego egzaminu, nie stanowi sporządzenia zwięzłego protokołu "z każdej czynności postępowania, mającej istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy". Istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy egzaminacyjnej są odpowiedzi zdającego skonfrontowane z pytaniami..

Takiej oceny odpowiedzi, która podlega kontroli w ramach ustaleń faktycznych, nie stanowią zapisy zawarte po ocenach poszczególnych pytań 1-5, na stronie 3 protokołu (k.101akt adm.): "AD.1. BRAK ODPOWIEDZI – NIE POTRAFIŁ WYLICZYĆ % POCHYLNI MATEMATYKA AD2. BRAK PEŁNEJ WIEDZY O WENTYLACJI GARAŻY PODZIEMNYCH AD.3 WYPOWIEDZ DOPUSZCZA WEJŚCIE KOMINIARZA Z POKOJU PRZEZ OKNO DACHOWE DO KOMINA". Także z tego względu, że odpowiedź na pytanie AD 3 (z zestawu) została uznana za poprawną.

Powyższe wskazuje, ze całość odpowiedzi zdającego i poczynionych szkiców nie została prawidłowo oceniona, tj. w sposób poddający się kontroli instancyjnej i sądowej, co zauważa także organ odwoławczy w swoim protokole z [...] marca 2019r. w pkt 2 (k. 118akt adm), a który – mimo braku oceny części ustnej, akceptuje. Tymczasem należy podkreślić, że § 5 ust. 5 pkt 1 i 2 Regulaminu stanowi, że egzamin na uprawnienia budowlane składa się z części pisemnej, przeprowadzanej w formie testu, oraz części ustnej i obejmuje sprawdzenie w szczególności: znajomości przepisów prawnych dotyczących planowania przestrzennego, architektury, urbanistyki i budownictwa (pkt 1); umiejętności praktycznego stosowania wiedzy technicznej, w tym samodzielnego rozwiązywania zagadnień architektonicznych, technicznych i organizacyjnych dotyczących procesu budowlanego (pkt 2). Z tego względu takie "sprawdzenie" winno wynikać z zapisów protokołu z egzaminu zawodowego.

Odpowiedź ustna, w myśl § 10 ust. 8 Regulaminu, nie może polegać na odczytywaniu aktów prawnych, a powinna natomiast, w szczególności być ich omówieniem i skomentowaniem oraz wyjaśnieniem notatek i szkiców sporządzonych w trakcie przygotowywania się do odpowiedzi. Przy czym ust. 9 przewiduje, że warunkiem uzyskania pozytywnego wyniku części ustnej egzaminu jest udzielenie prawidłowych odpowiedzi na 5 pytań spośród zestawu pytań, z zastrzeżeniem, iż jedna odpowiedź może być niepełna.

Tymczasem brak omówienia i skomentowania oraz wyjaśnienia notatek i szkiców zdającego powoduje brak możliwości kontroli instancyjnej. Notatki z odpowiedzi na pytania, w których Komisja egzaminacyjna nie zalicza pełnych czy żadnych odpowiedzi muszą wskazywać jakie stwierdza braki w wiadomościach i umiejętnościach zawodowych zdającego wymaganych przez § 5 ust. 5 pkt 1 i 2 Regulaminu – w odniesieniu do konkretnego pytania.

Powyższe uchybienia formalne protokołu z egzaminu, ustępują jednak dalej idącym w skutkach mankamentom, wskazującym na rażące naruszenie prawa.

C. W ocenie Sądu, mankamentami, które nie podlegały konwalidacji przez organ odwoławczy, ze względu na rażące naruszenie prawa, są następujące uchybienia:

1. 1. Brak w protokole z egzaminu ustalenia wyniku egzaminu ustnego.

Jak wynika ze strony drugiej protokołu (k.102verte) po wystawionych ocenach za każde pytanie egzaminu ustnego, szablon protokołu, tak jak w części pisemnej, przewiduje ustalenie wyniku egzaminu. Niewątpliwie jest to przewidziane w § 8 ust. 2 zdanie 1 jako "Podsumowanie egzaminu", które "następuje bez udziału osoby egzaminowanej i zostaje odnotowane w protokole".

Tymczasem w ostatnim zdaniu na ww. stronie figuruje zapis: "Po przeprowadzeniu części ustnej egzaminu Komisja Egzaminacyjna dokonała ustalenia wyniku egzaminu. W wyniku tej oceny:

1. - Komisja egzaminacyjna ustala pozytywny wynik egzaminu. 2
2. - Komisja egzaminacyjna ustala negatywny wynik egzaminu. 2"

Oznaczenie "2" (str. 101verte) to "niepotrzebne skreślić".

Jednakże ta część protokołu - z egzaminu ustnego - nie zawiera skreślenia, ani nawet podkreślenia, jak w części pisemnej i oznacza w istocie brak wpisania oceny (negatywnej, bądź pozytywnej) jako wyniku egzaminu ustnego.

Tymczasem, jak wynika z cyt. wyżej § 8 ust. 3 zdanie 1 Regulaminu "wynik części ustnej egzaminu ustalany jest przez komisję egzaminacyjną w drodze głosowania, zwykłą większością głosów przy obecności wszystkich członków danej komisji egzaminacyjnej, na podstawie odpowiedzi ustnych".

1. 2. Brakujący skład 5 osób z Komisji egzaminacyjnej, wynikający z zapisów o wynikach głosowania, a głosujące osoby nie zostały zidentyfikowane co do tożsamości.

Na stronie 3 protokołu (k.101 akt adm.) protokół powinien zawierać wyniki głosowania członków Komisji egzaminacyjnej. O ile z pierwszej strony protokołu, wymieniającego dziewięciu członków Komisji egzaminacyjnej i z ostatniej – jego zakończenia (str.

1. 4) – wymieniającego 9 osób członków Komisji i ich podpisy oraz 2 osoby z obsługi: prawnej i protokolarnej oraz ich podpisy, to w głosowaniu nad wynikiem egzaminu ustnego - odnotowano 4 (cztery) głosy "za", bez adnotacji co do pozostałych głosów: wstrzymujących się i przeciwnych, a także bez wpisania ilości osób głosujących za "powyższym wynikiem". Skoro jednak wynik egzaminu ustnego, jak wyżej wskazano - nie został ustalony, wobec braku jego wpisania do protokołu części ustnej - to powstają zasadnicze 3 pytania:
2. - po pierwsze: brak jest ustaleń, za jakim wynikiem egzaminu głosowali członkowie Komisji egzaminacyjnej (4 osoby), skoro nie skreślono ani wyniku pozytywnego, ani negatywnego, ani nie podkreślono jednego z nich;
3. - po drugie, brak jest ustaleń, kto faktycznie (z imienia i nazwiska) – z czterech członków Komisji - brał udział w głosowaniu nad oceną egzaminu ustnego skarżącego i w istocie oddawał głos;
4. - po trzecie, brak jest ustaleń, dlaczego nie brała udziału w egzaminie ustnym Komisja egzaminacyjna w składzie 9 osobowym, o którym mowa w protokole, skoro jej skład może być zmniejszony jedynie na skutek zarządzenia co przewiduje § 4 Regulaminu w ust. 2.

Tymczasem, mimo własnych zastrzeżeń w tym zakresie, organ odwoławczy "konwalidował" rażące naruszenie prawa przez organ I instancji. Z tego względu, sięgając, na mocy art. 135 p.p.s.a.. należało także stwierdzić nieważność decyzji organu I instancji.

Co do zasady, "postępowanie kwalifikacyjne przeprowadza okręgowa komisja kwalifikacyjna". Może ona orzekać w mniejszych, minimum trzyosobowych składach orzekających, powołanych przez przewodniczącego okręgowej komisji kwalifikacyjnej w formie zarządzenia, do przeprowadzenia całego postępowania o nadanie uprawnień budowlanych". Ale jednocześnie § 4 ust. 3 Regulaminu wskazuje, że "w przypadku powołania mniejszych składów orzekających, decyzje w sprawach indywidulanych, wydane dla każdego z etapów postępowania kwalifikacyjnego, okręgowa komisja kwalifikacyjna podpisuje w składach orzekających dla danej sprawy, przydzielonej im przez przewodniczącego, zgodnie z art. 11 ust. 2 ustawy o samorządach zawodowych.

Oznacza to, brak upoważnienia dla czterech niezidentyfikowanych z nazwiska osób, do faktycznego orzekania w składzie Komisji egzaminacyjnej, brak uprawnienia do oceny egzaminu ustnego w składzie mniejszym niż wyznaczony dotychczas. Fakt, że Komisja egzaminacyjna może orzekać w mniejszych, minimum trzyosobowych składach orzekających powoduje, że taki skład powinien być formalnie wyznaczony przez zarządzenie Przewodniczącego Komisji, a mimo zarzutów, nie było one składane przez organy.

Z powyższych względów, Krajowa Komisja Kwalifikacyjna nie mogła poprzestać na wyjaśnieniach organu I instancji zawartych w piśmie z [...] czerwca 2019r. (przysłanym 2 miesiące od wezwania KKK z 11 04 2019r.) i konwalidować tego uchybienia. Nie wystarczyła bowiem dla akceptacji tego rażącego uchybienia informacja o tym, że komisja została podzielona na dwie komisje, a nawet powołanie się na nr zarządzenia, skoro nie zostało owo zarządzenie złożone do akt, a nie jest faktem notoryjnie znanym. Redukcja składu egzaminatorów nie jest odnotowana.

Co więcej, legalizacji tego uchybienia nie pomaga fakt, że Okręgowa Komisja w piśmie z [...] czerwca 2019r. wskazuje na powołanie, na potrzeby egzaminu ustnego Komisji egzaminacyjnej nr 1 w składzie 5 osobowym, która działała w składzie 4 osobowym.

Okoliczności te nie zasługują na wiarę, ponieważ nie odpowiadają prawdzie podawane przez Komisję w piśmie z [...] czerwca 2019r. informacje, że te "4 osoby, będące członkami komisji podpisały ten fragment protokołu, który dotyczył egzaminu ustnego".(k.121 akt adm.).

Protokół został bowiem podpisany nie przez 4, a przez 9, a nawet 11 osób, w tym przez osoby nieuprawnione, np. obsługę prawną, czy sekretarza protokolanta.

Tymczasem sekretarz Komisji jest osobą inną niż protokolant, na co wskazuje § 4 ust. 6 regulaminu. Przewiduje bowiem, ze "Komisja egzaminacyjna, w tym jej przewodniczący i sekretarz, powoływana jest uchwałą właściwej okręgowej komisji kwalifikacyjnej na czas określony, lecz nie dłuższy niż odpowiadający kadencji okręgowej komisji kwalifikacyjnej. Dopuszcza się możliwość powołania więcej niż jednej komisji egzaminacyjnej." Ust. 7 stanowi, że "Komisja egzaminacyjna powoływana jest spośród członków samorządu zawodowego architektów w składzie minimum 3-osobowym, przy czym w jej składzie minimum jedna osoba powinna być członkiem okręgowej komisji kwalifikacyjnej. Do składu komisji egzaminacyjnej mogą być powoływane dodatkowo 2 osoby w charakterze zastępców, aby zapewnić ciągłość jej pracy".

III. Podpisanie decyzji I instancji przez osobę - nie będącą członkiem [...] Okręgowej Komisji Kwalifikacyjnej [...] Okręgowej Izby Architektów, a sprawującej obsługę prawną (10. B. G.), jako trzecia przesłanka wskazującą na rażące naruszenie prawa przez Okręgową Komisję Kwalifikacyjną, co jak wskazano w pkt I - rażąco narusza art. 107 § 1 pkt. 8 k.p.a. i przez to jest dotknięta wadą nieważności określoną w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

Powyższe oznacza także rażące naruszenie zasad postępowania kwalifikacyjnego, określonych w § 4 ust. 2, 3 i 5 Regulaminu.

Skoro § 4 ust. 2 Regulaminu stanowi, że postępowanie kwalifikacyjne przeprowadza okręgowa komisja kwalifikacyjna i może orzekać w mniejszych, minimum trzyosobowych składach orzekających, to muszą być one powołane przez przewodniczącego okręgowej komisji kwalifikacyjnej w formie zarządzenia, do przeprowadzenia całego postępowania o nadanie uprawnień budowlanych. Okoliczność ta musi wynikać także z protokołu, skoro obejmuje on wyniki głosowania nad oceną.

W niniejszej sprawie brak takiego dowodu (zarządzenia), a także brak zaznaczonej oceny przez Komisję. Jest to także istotne z punktu widzenia § 4 ust. 3 Regulaminu, który wskazuje, że w przypadku powołania mniejszych składów orzekających, decyzje w sprawach indywidulanych, wydane dla każdego z etapów postępowania kwalifikacyjnego, okręgowa komisja kwalifikacyjna podpisuje w składach orzekających dla danej sprawy, przydzielonej im przez przewodniczącego, zgodnie z art. 11 ust. 2 ustawy o samorządach zawodowych.

O ile, zgodnie z § 4 ust. 4 Regulaminu, pierwszy etap postępowania kwalifikacyjnego przeprowadza okręgowa komisja kwalifikacyjna w pełnym składzie orzekającym organu lub w powołanym mniejszym składzie orzekającym, który rozpatruje wnioski poszczególnych osób przystępujących do egzaminu pod względem formalnym oraz dokonuje kwalifikowania wykształcenia oraz oceny praktyki zawodowej, to ma to wpływ na skład drugiego etapu postępowania kwalifikacyjnego. W myśl ust. 5, drugi etap postępowania kwalifikacyjnego przeprowadza okręgowa komisja kwalifikacyjna w składzie orzekającym, powołanym w pierwszym etapie postępowania dla danej sprawy, która celem przeprowadzenia czynności egzaminacyjnych powołuje komisję egzaminacyjną.

Powyższe oznacza w istocie, że pierwszą część formalną egzaminu zdający zaliczał (i uzyskał pozytywny wynik egzaminu za część pisemną) Komisja Kwalifikacyjna w składzie 9 osób wymienionych w nagłówku protokołu. Pierwszym etapem postępowania kwalifikacyjnego jest kwalifikacja wykształcenia i praktyki zawodowej, co wynika wprost z § 5 ust. 10 i 11 Regulaminu.

Brak zindywidualizowanego składu Komisji egzaminacyjnej, głosującego za konkretnym wynikiem egzaminu, którego brak, a także udział w wydaniu decyzji osoby nie będącą członkiem składu orzekającego, stanowi, oprócz dotychczas stwierdzonych mankamentów, także rażące naruszenie 11 art. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o samorządach zawodowych architektów oraz inżynierów budownictwa oraz, jak wcześniej wskazano - art. 107 § 1 pkt. 8 k.p.a. i w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

Na mocy art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.. Sąd uwzględniając skargę na decyzję stwierdza jej nieważność w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach.

Jednocześnie należy dodać, że na rozprawie 17 lipca 2020r. Sąd dopuścił zawarty w skardze dowód z dokumentów, na wskazane tam okoliczności: z wiadomości e-mail i pisma z 9 sierpnia 2019r. jednakże ocenił, że, nie stanowią one o braku umożliwienia dostępu do akt sprawy.

W ocenie Sadu, skarżącemu, nie został ułatwiony, ale nie został mu uniemożliwiony dostęp do akt egzaminacyjnych. W szczególności wynika to z oceny protokołu z przeprowadzonego egzaminu ustanego. Wprawdzie zarzuty skargi odnoszą się do twierdzenia, że skarżący "udzielił prawidłowej odpowiedzi na pytanie 1, 2, 3 i 5, natomiast na pytanie 4 udzielił odpowiedzi prawidłowej, lecz niepełnej, jednakże okoliczności tych nie można skontrolować, a skutek wywołany zaskarżeniem tego aktu sięga dalej niż żądania skargi.

W niniejszej sprawie skoro organy samorządu aptekarskiego wadliwie procedowały, także z powodu rażącego naruszeniem prawa, w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a., a. podjęte przez nie decyzje należy uznać za nieważne jako dotknięte wadą wymienioną w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

W ocenie Sądu, ranga mankamentów postępowania egzaminacyjnego wynikających z zapisów protokołu przebiegu tego egzaminu jest tego rodzaju, że zaskarżona decyzja organu odwoławczego i decyzja ją poprzedzająca organu I instancji zostały wydane w warunkach rażącego naruszenia prawa. Uzasadniały zatem stwierdzenie nieważności obu tych decyzji, stosownie do dyspozycji art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. oraz art. 135 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a..

Rozstrzygnięcie w kwestii kosztów postępowania w wysokości 697 zł zostało oparte o art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U.2015.1804), które wynosi 480 zł, 200 zł wpisu sądowego zgodnie z § 2 ust.1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.) oraz 17 zł tytułem zwrotu poniesionych kosztów opłaty skarbowej za pełnomocnictwo.