Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawiez 13 lutego 2014 r., sygn. akt VI SA/Wa 2261/13

Uzasadnienie

Sygn. art VI SA/Wa 2261/13

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2013r. Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] września 2012r. nr [...], którą nałożono na Z. C. karę pieniężną w wysokości 3.000 złotych za przejazd po drodze krajowej bez uiszczenia opłaty, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych (tj. Dz. U. z 2013r., poz. 260, zwanej dalej udp).

Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiło wykonanie przejazdu w dniu [...] września 2012r., o godz. 10:51:15, po drodze ekspresowej [...], na odcinku węzeł [...] - węzeł [...]wymienionym w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej (Dz. U. z 2011 r. Nr 80, poz. 433 z późn. zm.) bez uiszczenia opłaty elektronicznej.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy od decyzji z dnia [...] września 2012r. strona wskazała, że w dniu [...] września 2012r. o godz. 10:44 urządzenie viaBox zasygnalizowało kierującemu pojazdem samochodowym brak środków pieniężnych na koncie użytkownika systemu viaTOLL. Skarżący podkreśla, że o godz. 10:48:05 doładował kontro środkami pieniężnymi. Wobec powyższego dla skarżącego niezrozumiałym jest stwierdzenie niewniesienia opłaty elektronicznej o godz. 10:51:15.

Na powyższą okoliczność skarżący załączył dowód w postaci kopii niefiskalnego potwierdzenia dokonania przedpłaty w dniu [...] września 2012r.

Utrzymując w mocy zakwestionowane rozstrzygnięcie I instancji Główny Inspektor Transportu Drogowego wskazał, że w celu ustalenia stanu faktycznego, pismem z dnia [...] października 2012r., nr [...] wezwał podmiot odpowiedzialny za obsługę krajowego systemu poboru opłat działający w imieniu i na rzecz Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad – K. Sp zo.o., do udzielenia informacji związanych z kontrolowanym przejazdem, w szczególności do wskazania, czy opłata za ww. przejazd została uiszczona.

Pismem z dnia [...] listopada 2012 r., nr ref. [...] (data wpływu: [...] listopada 2012 r.) K. Sp. z o.o. wskazała, że opłata elektroniczna nie została uiszczona z powodu braku środków pieniężnych na koncie użytkownika. Operator systemu viaTOLL podał do wiadomości, że użytkownik ww. pojazdu samochodowego nie składał reklamacji w związku z niesprawnie działającym urządzeniem viaBox. Poinformowano również, że umowa zawarta z użytkownikiem nie przewidywała możliwości uiszczenia opłaty elektronicznej po dokonaniu przejazdu (umowa do konta w trybie przedpłaconym). Do przedmiotowego pisma dołączono również dokumentację fotograficzną.

Organ odwoławczy wskazał, że kolejnymi pismami z dnia [...] grudnia 2012 r. oraz [...] lutego 2012 r. organ ponownie wezwał K. Sp. z o.o. do złożenia stosownych wyjaśnień w sprawie.

Pismem z dnia [...] marca 2013 r., nr ref. [...] (data wpływu: [...] marca 2013r.) operator systemu viaTOLL ponownie wskazał, że opłata za przedmiotowy przejazd nie została uiszczona. K. Sp. z o.o. poinformowała, że konto użytkownika systemu viaTOLL zostało doładowane kwotą 1000 zł (słownie: tysiąc złotych) o godz. 10:51, a więc po przedmiotowym incydencie. Ponadto operator systemu viaTOLL dołączył do przedmiotowego pisma zestawienie operacji, z którego wynika, że opłata za przejazd w dniu [...] września 2012r. o godz. 10:48 nie została uiszczona z powodu braku środków pieniężnych na koncie użytkownika.

Mając na uwadze powyższe, GITD stwierdził, że argumentacja skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż na podstawie pism operatora systemu viaTOLL z dnia [...] listopada 2013r. oraz [...] marca 2013r. wynika bezspornie, że opłata elektroniczna za przedmiotowy przejazd nie została uiszczona z powodu braków środków pieniężnych na koncie użytkownika.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżący ponowił dotychczasowe zarzuty. Powtórnie zaakcentował, że przed godziną 10:51:15 konto pre-paid zostało zasilone kwotą 1000 złotych a z wydruku dołączonego do niniejszej skargi wynika jasno, że wspomniana wpłata została dokonana prawidłowo.

Wnosząc o:

1. - uchylenie zaskarżonej decyzji w całości,
2. - stwierdzenie, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu,
3. - zasądzenie od organu kosztów postępowania na rzecz skarżącego zarzucił zaskarżonej decyzji, naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 77 i 80 K.p.a., poprzez brak wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego z uwzględnieniem zasady swobodnej oceny dowodów, w wyniku:
4. 1. bezkrytycznego przyjęcia pism, stanowiących jedynie dokument prywatny, od zewnętrznego podmiotu jakim niewątpliwie jest firma K. Sp. z o. o.,
5. 2. pominięcia załączonych do akt sprawy dokumentów, w tym potwierdzenia dokonania płatności na koncie pre-paid w dniu [...] września 2012r. oraz wydruków ze strony internetowej viaTOLL.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje

Skarga Z. C. zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do treści art. 13k ust. 1 pkt 1 uodp za przejazd po drodze krajowej kierującemu pojazdem samochodowym, o którym mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3, za który pobiera się opłatę elektroniczną: bez uiszczenia tej opłaty - wymierza się karę pieniężną w wysokości 3000 zł.

Według art. 13k ust. 4 uodp kary pieniężne, o których mowa w art. 13k ust. 1 uodp nakładają, w drodze decyzji administracyjnej, uprawnieni do kontroli, o których mowa w art. 131 ust. 1 uodp.

W myśl art. 50 pkt 1 lit. J utd do zadań Inspekcji należy kontrola prawidłowości uiszczenia opłaty elektronicznej, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 21 marca 1985 r., o drogach publicznych. Główny Inspektor Transportu Drogowego jest organem właściwym w sprawach związanych z kontrolą uiszczenia opłaty elektronicznej za przejazd po drogach krajowych, na zasadach określonych w uodp (v. art. 51 ust. 6 lit. b utd).

Na gruncie rozpatrywanej sprawy nie jest sporne, że DMC pojazdu prowadzonego przez skarżącego przekraczało 3,5 tony, pojazd ten nie podlegał zwolnieniom, o których mowa w art. 13 ust. 3 a uodp., a w pojeździe był zamontowany viaBox.

W niniejszej sprawie GITD uznał, że za przejazd tym pojazdem w dniu [...] września 2012r. o godz. 10:44 nie została uiszczona opłata elektroniczna.

Sąd nie podziela powyższego stanowiska uznając je, za co najmniej przedwczesne.

W myśl art. 40a ust. 5 pkt 1 uodp Minister właściwy do spraw transportu w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw finansów publicznych określi, w drodze rozporządzenia tryb, sposób i termin wnoszenia opłat elektronicznych oraz ich rozliczania, w tym tryb dokonywania zwrotu nienależnie pobranych opłat elektronicznych.

Na podstawie powyższej delegacji ustawowej Minister Infrastruktury wydał w dniu 30 kwietnia 2011r. Rozporządzenie w sprawie wnoszenia opłat elektronicznych i ich rozliczania oraz przekazywania opłat elektronicznych i kar pieniężnych na rachunek Krajowego Funduszu Drogowego (Dz.U.2011.91.524).

W myśl § 3 ust. 1 tego aktu przed rozpoczęciem korzystania z sieci dróg krajowych objętych opłatą elektroniczną użytkownik:

1. 1. zawiera umowę z pobierającym opłatę elektroniczną dotyczącą korzystania z dróg krajowych lub ich odcinków objętych opłatą elektroniczną, zwaną dalej "umową",
2. 2. odbiera od pobierającego opłatę elektroniczną urządzenie,
3. 3. instaluje urządzenie w pojeździe,
4. 4. wnosi przedpłatę - w przypadku wybrania formy wnoszenia opłaty elektronicznej, o której mowa w § 5 ust. 2 pkt 1,
5. 5. ustanawia zabezpieczenie oraz przekazuje pobierającemu opłatę elektroniczną dokument potwierdzający jego ustanowienie - w przypadku wybrania przez użytkownika formy wnoszenia opłaty elektronicznej, o której mowa w § 5 ust. 2 pkt 2,

1. 2. Umowa zawierana jest w formie pisemnej,
2. 3. Umowa zawiera w szczególności:
3. a. dane użytkownika, o których mowa w ust. 4,
4. b. dane pojazdu podlegającego obowiązkowi wniesienia opłaty elektronicznej, obejmujące w szczególności numer rejestracyjny, dopuszczalną masę całkowitą oraz oznaczenie klasy emisji spalin,
5. c. wskazanie formy wniesienia opłaty elektronicznej, o której mowa w § 5 ust. 2,
6. d. wskazanie numeru rachunku bankowego, na który wnoszona będzie opłata elektroniczna,
7. e. wskazane formy zabezpieczenia - w przypadku wyboru formy wniesienia opłaty elektronicznej, o której mowa w § 5 ust. 2 pkt 2,
8. f. określenie warunków udostępniania urządzenia przez pobierającego opłatę elektroniczną za kaucją.

Zgodnie z § 5 ust. 1 Opłatę elektroniczną wnosi się na rachunek bankowy, o którym mowa w § 3 ust. 3 pkt 4, w formie gotówkowej lub bezgotówkowej.

1. 2. Opłatę elektroniczną wnosi się w formie:

1. 1. przedpłaty albo
2. 2. płatności okresowej z zabezpieczeniem.

Stosownie do § 7 1. Wniesienie opłaty elektronicznej w formie, o której mowa w § 5 ust. 2 pkt 1, następuje przed rozpoczęciem korzystania z sieci dróg krajowych objętych opłatą elektroniczną, w kwocie nie mniejszej niż pozwalająca na odbycie planowanego przejazdu w całości.

Z kolei przez wniesienie opłaty elektronicznej w formie, o której mowa w § 5 ust. 2 pkt 1, rozumie się wpływ środków na rachunek bankowy, o którym mowa w § 3 ust. 3 pkt 4 (v. § 7 ust. 2 ww. Rozporządzenia).

Na gruncie obowiązujących przepisów, Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad, w realizacji programu rządowego viaTOLL i za pomocą tego systemu, dokonuje poboru opłat elektronicznych. Firma K. natomiast dba jedynie o prawidłowość działania systemu elektronicznego, odczytującego przejazd konkretnego pojazdu i "skasowanie" opłaty, opłaty tej nie pobierając.

W niniejszej sprawie skarżący przedłożył organowi dokument w postaci niefiskalnego paragonu, dokonania przedpłaty w wysokości 1000 zł gotówką, w dniu [...] września 2012r. o godzinie 10:48:05 (v. Paragon niefiskalny znajdujący się w aktach sprawy).

Organ nie kwestionując, że powyższa kwota była nie mniejsza niż pozwalająca na odbycie planowanego przejazdu w całości, uznał za wiarygodną informację uzyskaną od operatora systemu firmy K., iż skarżący nie posiadał w chwili incydentu pieniędzy na koncie.

Organ uznał, że dopiero o godz. 10:53 strona posiadała środki na koncie, co wynikało z pisma firmy K. znajdującego się w aktach administracyjnych.

Zdaniem Sądu, z przedstawionym stanowiskiem organu nie sposób się zgodzić.

W szczególności organ nie wyjaśnił dlaczego wpłata gotówkowa dokonana przez skarżącego o godz. 10:48:05 nie została uznana za wniesienie opłaty elektronicznej w rozumieniu § 7 ust. 2 ww. Rozporządzenia.

Innymi słowy, organ nie wyjaśnił kiedy nastąpił wpływ środków w kwocie 1000 złotych na rachunek bankowy, o którym mowa w § 3 ust. 3 pkt 4 powyższego rozporządzenia.

Zdaniem Sądu, dane co do wysokości pobranych należnych opłat, wysokości stanu konta powinny być precyzyjne i jednoznaczne, skoro mają decydujący wpływ na ewentualną odpowiedzialność z tytułu ich nieuiszczenia.

W tej sprawie organ naruszył przepisy postępowania: art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a., gdyż nie zebrał kompletnego materiału dowodowego, który wskazałby jednoznacznie że w chwili wykonywania wymienionego w decyzji przejazdu nie wniesiono za ten przejazd opłaty w rozumieniu § 7 ust. 2 ww. Rozporządzenia w dniu 30 kwietnia 2011r. w sprawie wnoszenia opłat elektronicznych (...).

Innymi słowy nie ustalono w istocie, czy przedmiotowa opłata została uiszczona.

Bezkrytyczne przyjęcie materiału przedstawionego przez spółkę K. nie czyni zadość wymaganiom, jakie stawiają przed organem powołane przepisy procedury administracyjnej. Należy też dodać, że w uzasadnieniu decyzji GITD nie wyjaśnił logicznie i wyczerpująco powstałych wątpliwości, podnoszonych także przez skarżącego.

Z powyższych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt lit. c p.p.s.a. orzeczono jak w punkcie 1 sentencji wyroku.

Na podstawie art. 152 p.p.s.a. stwierdzono, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu, natomiast o kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i 205 § 1 p.p.s.a.