Uzasadnienie
W dniu 28 czerwca 2021 r. do Ministerstwa Sportu i Turystyki wpłynęło pismo D. z siedzibą w D. (dalej: "Skarżący", "Strona"’ "Wnioskodawca"), w którym Skarżący, działając jako organizacja społeczna zwrócił się o dopuszczenie na podstawie art. 31 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 735 z późn. zm.), dalej: "k.p.a." do udziału na prawach strony w postępowaniu wszczętym w sprawie z wniosku P. (dalej: "P.") o wyrażanie zgody na utworzenie polskiego związku sportowego.
Postanowieniem z dnia [...] listopada 2021 r. nr [...] wydanym na podstawie art. 123 § 1 oraz art. 31 § 2 w zw. z art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a, Minister Sportu i Turystyki (dalej: "Organ", "Minister") odmówił Skarżącemu dopuszczenia do udziału na prawach strony w postępowaniu wszczętym z wniosku P. w sprawie wyrażania zgody na utworzenie polskiego związku sportowego.
W uzasadnieniu Organ wskazał, iż zgodnie z art. 31 § i pkt 1 i 2 k.p.a., organizacja społeczna może w sprawie dotyczącej innej osoby występować z żądaniem wszczęcia postępowania, ewentualnie jej dopuszczenia do udziału w postępowaniu, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji i gdy przemawia za tym interes społeczny. W odniesieniu do niniejszej sprawy oznacza to, że nawet wówczas, gdy udział organizacji społecznej w postępowaniu administracyjnym jest uzasadniony jej celami statutowymi (działalność sportowa, w tym w sporcie karate), to i tak organ administracji publicznej może uznać to żądanie za niezasadne z uwagi na brak interesu społecznego. Jak zaznaczył Minister, stanowisko Wnioskodawcy w tym przypadku sprowadza się do wskazania przede wszystkim na zaistnienie zagrożenia i obawy Skarżącego, iż ten nie będzie mógł został członkiem P., a jego zawodnicy będą mieli ograniczone możliwości wystąpieniu we współzawodnictwie sportowym organizowanym przez nowo utworzony polski związek sportowy, co przemawia za wystąpieniem tego rodzaju przesłanki.
Organ podkreślił, iż w orzecznictwie i piśmiennictwie wskazuje się, że udział organizacji społecznej jako podmiotu na prawach strony w postępowaniu administracyjnym nie może służyć partykularnym interesom samej organizacji społecznej, lecz musi odpowiadać wymaganiom racjonalnie pojmowanej kontroli społecznej nad postępowaniem administracyjnym w sprawach indywidualnych i działaniem w nim organów administracyjnych. Ponadto, zdaniem Organu ocenić trzeba także, jaki interes społeczny dana organizacja reprezentuje i czy nie jest on już należycie chroniony poprzez udział w danym postępowaniu innych organizacji społecznych. Jak wskazał Organ, powyższa okoliczność ma miejsce w przypadku przedmiotowego postępowania, gdyż zostały do niego na prawach strony dopuszczone dwie organizacje społeczne: P. oraz P., obie te organizację prowadzą ogólnopolską działalność w sporcie karate oraz reprezentuję kluby z całej Polski, w tym również Skarżącego.
Mając powyższe na uwadze, Organ stwierdził, że skoro nie został spełniony jeden z warunków determinujący dopuszczenia Skarżącego do postępowania administracyjnego na prawach strony, w konsekwencji konieczna stała się odmowa dopuszczenia do udziału w postępowaniu.
Strona nie zgodziła się z rozstrzygnięciem Organu z dnia [...] listopada 2021 r. nr [...] i pismem z dnia 4 grudnia 2021 r. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której zarzuciła:
- 1) naruszenie art. 31 § 1 i 3 k.p.a.;
- 2) naruszenie art. 8 § 1 k.p.a.;
- 3) naruszenie art. 9, 28 k.p.a.;
- 4) naruszenie art. 7 k.p.a.;
Jednocześnie Strona wniosła o uchylenie decyzji Organu nr [...] o wyrażeniu zgody na powołanie polskiego związku sportowego, jako podjętej z rażącym naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego oraz uchylenie postanowienia o odmowie odmowy dopuszczenia w charakterze strony w postępowaniu administracyjnym w sprawie wyrażenia zgody na powołanie polskiego związku sportowego.
Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j.: Dz. U. z 2014 r., poz. 1647), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Innymi słowy, sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego.
Dokonując kontroli legalności zaskarżonego aktu w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu na podstawie wyżej wymienionych ustaw sąd uznał, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu.
Zgodnie z art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a., organizacja społeczna może w sprawie dotyczącej innej osoby występować z żądaniem dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji i gdy przemawia za tym interes społeczny. Organ administracji publicznej, uznając żądnie strony za uzasadnione postanawia o dopuszczeniu organizacji do udziału w postępowaniu, zaś na postanowienie o odmowie dopuszczenia do udziału w postępowaniu organizacji społecznej służy zażalenie (art. 31 § 2 k.p.a.). Organizacja społeczna uczestniczy w postępowaniu na prawach strony (art. 31 § 3 k.p.a.).
Oznacza to, że organizacja społeczna może brać udział w postępowaniu administracyjnym na prawach strony, jeżeli spełnione są łącznie następujące przesłanki: a) postępowanie administracyjne nie dotyczy praw i obowiązków organizacji społecznej, lecz praw i obowiązków "innej osoby", czyli strony (stron) tego postępowania, b) jest to uzasadnione celami statutowymi organizacji społecznej, c) przemawia za tym interes społeczny. Wszystkie trzy przesłanki muszą być spełnione łącznie.
W tym miejscu należy podkreślić, że wniosek organizacji społecznej występującej pod nazwą D., dotyczył dopuszczenia tej organizacji do udziału w postępowaniu administracyjnym, którego przedmiotem było wyrażenie zgody przez Ministra Sportu na utworzenie związku sportowego w sporcie karate, wszczętego na wniosek P. Okoliczności te mają znaczenie przy rozstrzyganiu kwestii dopuszczenia do udziału w postępowaniu administracyjnym organizacji społecznej z uwagi na przesłankę dotyczącą realizacji celów statutowych organizacji społecznej jaki i przesłankę dotyczącą istnienia interesu społecznego.
W rozpoznawanej sprawie Minister uznał, iż wniosek Strony mieści się w celach statutowych Klubu, jednakże odmówił dopuszczenia do udziału w sprawie, z uwagi na brak interesu społecznego w działaniu Skarżącego oraz działanie we własnej sprawie a nie innej osoby.
Niewątpliwie ocena zasadności żądania organizacji społecznej z punktu widzenia istnienia interesu społecznego, jako ustawowej przesłanki wniosku, należy do uznania organu administracji publicznej prowadzącego postępowanie administracyjne. Oznacza to, że nawet wówczas, gdy udział organizacji społecznej w postępowaniu administracyjnym jest uzasadniony jej celami statutowymi, to i tak organ administracji publicznej może uznać to żądanie za niezasadne z uwagi na brak interesu społecznego. Pojęcie "interesu społecznego" nie zostało zdefiniowane przez ustawodawcę, wobec czego w każdej sprawie indywidualnej podlega ono wykładni organu administracji rozpatrującego sprawę.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntował się pogląd, zgodnie z którym interes społeczny musi odpowiadać wymaganiom racjonalnie pojmowanej kontroli społecznej nad postępowaniem administracyjnym w indywidualnych sprawach i działaniem w nich organów administracyjnych (patrz: wyrok NSA z dnia 5 października 2011 r., II OSK 1397/10 Lex nr 1151862; wyrok NSA z 19 lipca 2012 r., sygn. II OSK 663/11 Lex nr 1217445; wyrok NSA z 16 lipca 2008 r., sygn. II OSK 843/07 niepubl.). Udział organizacji społecznej w postępowaniu administracyjnym, nie może służyć partykularnym interesom samej organizacji społecznej lub interesom jej członków, a ponadto musi mieć niższą rangę niż interes strony. Dlatego udzielenie ochrony prawnej interesowi organizacji społecznej pozostawione jest rozstrzygnięciu organu prowadzącego postępowanie i podlega kontroli instancyjnej.
W rozpoznawanej sprawie Skarżący uzasadnił swoje stanowisko zaistnieniem zagrożenia i obawy Klubu, ze nie będzie mógł zostać członkiem P., a jego zwolennicy będą mieli ograniczone możliwości wystąpienia we współzawodnictwie sportowym organizowanym przez nowo utworzony polski związek sportowy.
Odnosząc powyższe rozważania do przedmiotowej sprawy, podzielić należy pogląd organu odwoławczego, wyrażony w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, że za przystąpieniem stowarzyszenia do udziału w postępowaniu administracyjnym nie przemawia interes społeczny. Skarżący Klub, nie wykazał, jaki jest interes społeczny w przystąpieniu do spornego postępowania, który jest pojęciem innym niż interes prawny lub faktyczny danego klubu sportowego. Klub działał więc we własnej sprawie, a nie innej osoby i w celu ochrony własnego interesu faktycznego, a nie interesu społecznego.
Skoro nie zostały spełnione przesłanki z art.31 § 1 k.p.a., zezwalające na dopuszczenie Strony do udziału w postępowaniu, zarzut naruszenia powyższego przepisu uznać należało za bezzasadny. Nie doszło więc w konsekwencji do naruszenia art.31 § 3 k.p.a
Na uwzględnienie nie zasługiwały również pozostałe zarzuty skargi naruszenia art.7, art.8, art.9 i art.28 k.p.a. Organ przeprowadził postępowanie zgodnie z zasadami obowiązującymi w postępowaniu administracyjnym w szczególności wynikającymi z art. 7 K.p.a., który określa zasadę prawdy obiektywnej w trakcie postępowania administracyjnego i zobowiązuje Organ do zebrania materiału dowodowego niezbędnego do podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie oraz wszechstronnego wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności faktycznych, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Organ w zaskarżonym postanowieniu przedstawił też uzasadnienie prawne i faktyczne swojego stanowiska odpowiednio wyjaśniające swoje wnioskowanie i podstawę przyjętego rozstrzygnięcia. Swoje rozstrzygnięcie Organ oparł na wszelkich możliwych dowodach zebranych w przedmiotowej sprawie, wystarczający do wydania zaskarżonego postanowienia.
W ocenie Sądu niezasadny jest również zarzut naruszenia art. 8 § 1 K.p.a. - zasady pogłębiania zaufania. Organ m. in. w piśmie z dnia 6 lipca 2021 r., znak: [...], wskazał w sposób wyczerpujący przesłanki przystąpienia w charakterze strony do postępowania administracyjnego w sprawie wyrażenia zgody na utworzenie polskiego związku sportowego i wezwał Skarżącego do złożenia określonych dokumentów i wyjaśnień. Na wezwanie niniejsze Skarżący udzielił odpowiedzi pismem z dnia 26 lipca 2021 r., a zatem nie może być mowy o naruszeniu zasady wyrażonej w art. 8 § 1 K.p.a. Mając na względzie powyższe, Organ nie dopuścił się naruszenia art. 9 K.p.a. i zasady udzielania informacji.
Oczywiście niezasadny okazał się również zarzut naruszenia art. 28 K.p.a., zgodnie z którym stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Treścią skargi jest postanowienie Organu w sprawie odmowy dopuszczenia Skarżącego jako organizacji społecznej w charakterze strony w postępowaniu administracyjnym. Zatem z samej istoty złożonego przez Skarżącego wniosku z dnia 27 lipca 2021 r., jak i skargi wynika, że Skarżący nie był stroną postępowania w sprawie z wniosku P. o wyrażenie zgody przez Organ na utworzenie polskiego związku sportowego. Skarżący składając wniosek wnosił o dopuszczenie do udziału w postępowaniu na prawach strony, którą w tymże postępowaniu nie był.
Z tych wszystkich względów Sąd na podstawie art.151 p.p.s.a. oddalił skargę jako bezzasadną.