Uzasadnienie
Skarżący W. K. (reprezentowany przez adwokat A. N.) wniósł w niniejszej sprawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
Z informacji podanych w formularzu wniosku wynika, że skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z małżonką oraz 31-letnią córką. Jako miesięczne dochody rodziny skarżący wymienił: swoje świadczenie rentowe w wysokości ok. 1.070 zł, wynagrodzenia jego żony - z tytułu umowy o pracę w kwocie 3.968,80 zł oraz z tytułu działalności gospodarczej w wysokości ok. 1.681 zł, a także dochody jego córki z tytułu działalności gospodarczej w kwocie ok. 1.049 zł. Podkreślił, iż specyfika działalności gospodarczej prowadzonej przez małżonkę i córkę nie pozwala na uzyskiwanie dochodów w miesiącach: czerwcu, lipcu, sierpniu i wrześniu; wówczas koszty prowadzenia działalności generują straty.
Skarżący również oświadczył, że od trzech lat pozostaje pod stałą opieką lekarską i w związku z tym nie może osiągać dodatkowych dochodów. W konsekwencji nie posiada środków na uiszczenie wpisów od wszystkich swoich skarg.
Cały majątek rodziny wyczerpuje dom o powierzchni 140 m kw posadowiony na działce o powierzchni 1 ha. Powyższa nieruchomość jest obciążona kredytem hipotecznym w wysokości ok. 55.000 franków szwajcarskich, którego miesięczna rata spłaty wynosi ok. 2.200 zł. Zatem miesięczne dochody rodziny są w całości wydatkowane na ratę kredytu hipotecznego oraz bieżące utrzymanie (w tym zakup leków).
Mając na uwadze, iż oświadczenia zawarte w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy były niewystarczające dla oceny rzeczywistej sytuacji majątkowej skarżącego, zarządzeniem referendarza sądowego wezwano pełnomocnika skarżącego do uzupełnienia wniosku w terminie 14 dni poprzez nadesłanie:
- a) odpisów zeznań podatkowych skarżącego, jego małżonki oraz jego córki za rok 2013, ewentualnie zaświadczeń z właściwego urzędu skarbowego o wysokości dochodu uzyskanego w tym okresie,
- b) ostatniego przekazu pocztowego świadczenia rentowego skarżącego, ewentualnie innego dokumentu wskazującego wysokość tego świadczenia, np. wydruk z rachunku bankowego lub ostatnia decyzja organu rentowego,
- c) zaświadczenia pracodawcy żony skarżącego, ewentualnie innego dokumentu wskazującego wysokość jej miesięcznego wynagrodzenia za pracę, np. wydruk z rachunku bankowego lub kopia umowy o pracę,
- d) dokumentu wskazującego wysokość dochodów uzyskanych od początku bieżącego roku z tytułu prowadzonej przez żonę skarżącego działalności gospodarczej,
- e) dokumentu wskazującego wysokość dochodów uzyskanych od początku bieżącego roku z tytułu prowadzonej przez córkę skarżącego działalności gospodarczej,
- f) dokumentów wskazujących wysokość miesięcznej raty spłaty kredytu, o którym mowa w rubryce 11 formularza PPF, np. umowa o udzieleniu kredytu, harmonogram spłaty tego kredytu,
- g) wyciągów i wykazów z posiadanych przez skarżącego, jego małżonkę oraz jego córkę rachunków bankowych (w tym kont i lokat dewizowych) z okresu ostatnich trzech miesięcy, obejmujących informację o wszystkich transakcjach dokonanych na rachunkach w objętym wezwaniem terminie,
- h) dokumentów potwierdzających ponoszenie miesięcznych wydatków koniecznych do utrzymania (np. opłaty za energię elektryczną, wodę, gaz, telefon) oraz innych obciążeń (np. koszty zakupu leków).
Powyższe zarządzenie doręczono pełnomocnikowi skarżącego [...] września 2014 r. i dotychczas nie zostało ono wykonane.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. (dalej p.p.s.a.), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zawarte w wyżej cytowanym przepisie określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy.
Zatem rozstrzygnięcie w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (J. P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Wydanie 2, Warszawa 2006, s. 504; por. także postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 stycznia 2005 r., OZ 944/04, niepubl.).
W tym miejscu podkreślić należy, iż jedyną kwestią braną pod uwagę przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej jest stan majątkowy jej i jej rodziny. "Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej jest obowiązkiem sądu, jeśli osoba ta wykazała, że spełnia przesłanki z art. 246 § 1" (H. Knysiak-Molczyk /w:/ T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, s. 631). Jeżeli oświadczenia składane we wniosku o przyznanie prawa pomocy okażą się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego strony lub budzą wątpliwości, Sąd (referendarz sądowy) może wezwać stronę do złożenia w zakreślonym terminie dodatkowego oświadczenia lub przedłożenia dokumentów źródłowych dotyczących jej stanu majątkowego (art. 255 p.p.s.a.).
W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, zgodnie z którym brak współpracy ze strony podmiotu ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy skutkuje uznaniem, że nie wykazał on zaistnienia przesłanek, o których mowa w art. 246 § 1 p.p.s.a., koniecznych dla przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie (vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 marca 2009 r., sygn. akt II FZ 91/09, LEX nr 550327). Wobec nieprzedstawienia żądanych dokumentów i informacji, nie można stwierdzić, iż W.K. nie jest w stanie pokryć kosztów sądowych w niniejszej sprawie bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., należało orzec jak w postanowieniu.