Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...].07.2005 r. nr [...] podjętą na podstawie art. 92 ust. 1, ust. 4, art. 93 ustawy z dnia 6.09.2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. 2004 r., Nr 204, poz. 2088), art. 7 ust. 1-5 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3820/85 EWG z dnia 20.12.1985 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego, art. 28 ustawy z dnia 16.04.2004 r. o czasie pracy kierowców (Dz. U. Nr 92, poz. 879), art. 7 ust. 1 umowy europejskiej dotyczącej pracy załóg pojazdów wykonujących międzynarodowe przewozy drogowe (AETR) sporządzonej w Genewie dnia 1.07.1970 r. (Dz. U. z 1999 r. Nr 94, poz. 1086, 1087). [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na "B." H. C., Z. C. spółka jawna, skarżącą w niniejszej sprawie, karę pieniężną w łącznej kwocie 8.200 zł w tym 8.000 zł za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji, z wyłączeniem taksówek, i 200 zł za przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia bez przerwy przy wykonywaniu transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne – o 1 godzinę i 20 minut.
Decyzja została podjęta w następującym stanie faktycznym:
W dniu [...].05.2005 r. na drodze krajowej nr [...] w P. zatrzymano do kontroli pojazd marki [...] o nr rej. [...] należący do s.j. B. Pojazdem tym wykonywany przewóz towarów niebezpiecznych. Kierowca okazał do kontroli fakturę VAT nr [...] z dnia [...].05.2005 r., na której jedna z pozycji dotyczy transportu i opłaty za niego. Kierowca nie okazał wymaganego w tym rodzaju przewozu wypisu z licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego rzeczy. Strona nie posiada licencji na krajowy i międzynarodowy transport drogowy rzeczy, co z uwagi na stwierdzone w dniu kontroli wykonywanie transportu drogowego, skutkowało nałożeniem kary w kwocie 8.000 zł. Nadto organ ustalił, na podstawie wykresówki z dnia [...].05.2005 r., że w okresie 8:15-16:20 kierowca zarejestrował okres jazdy, który łącznie wyniósł 5 godzin i 50 minut. Stwierdzono też, że w czasie, gdy nie jechał rejestrował okres innej pracy, który jak oświadczył, użyty był na załadunek i rozładunek przewożonych towarów.
W odwołaniu od tej decyzji B. H. C., Z. C. s.j. wniosła o stwierdzenie jej nieważności. Odnosząc się do stwierdzonego przez organ braku licencji podniosła, że przewożony był towar na potrzeby firmy i nie była wykonywana usługa transportowa dla odbiorcy. Cena towaru zawiera cząstkowe koszty ponoszone przez sprzedawcę towaru plus marżę i dla potrzeb spółki uwzględniona jest na fakturze pozycja transportu, ponieważ działalność firmy nie jest działalnością charytatywną i dlatego muszą być znane koszty transportu, jakie firma ponosi dostarczając towary. Co do pozostałych naruszeń odwołująca nie kwestionuje poczynionych w tym zakresie ustaleń faktycznych. Natomiast podniósł, że nie ma podstaw do wydania decyzji na Spółkę B., bo kierowca naruszył przepisy o czasie pracy kierowców i on podlega karze. Na jego zachowanie przedsiębiorca nie ma wpływu.
Decyzją z dnia [...].09.2005 r. nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego działając na podstawie art. 138 § 1 kpa, art. 5, art. 8, art. 11, art. 87 ust. 1, art. 92 ust. 1 ustawy z dnia 6.09.2001 r. o transporcie drogowym, lp. 1.1.1., lp. 1.11.4 lit. a i b załącznika do tej ustawy, art. 7 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3820 z dnia 20.12.1985 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz. Urz. WEL 370 z 01.12.1985 r. P.001-007) utrzymał zaskarżoną decyzję w całości w mocy.
Organ II instancji uznał, że Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego dokonał prawidłowej oceny stanu faktycznego i prawidłowo zastosował przepisy powołanej ustawy o transporcie drogowym. W chwili kontroli strona wykonywała transport drogowy, czego dowodem jest przedstawiona przez kierowcę do kontroli faktura VAT nr [...]. Usługa transportowa wykonana przez stronę została opłacona. Strona nie posiada dokumentu uprawniającego do wykonywania transportu drogowego co oznacza, że w dniu kontroli doszło do naruszenia przepisów prawa w zakresie obowiązku posiadania licencji, na wykonywanie transportu drogowego rzeczy. Okazany wypis z zaświadczenia na przewozy drogowe na potrzeby własne nie był zatem dokumentem uprawniającym do wykonywania przewozu.
Organ uznał nadto, iż kierujący przekroczył maksymalny czas prowadzenia bez przerwy o 1 godz. 20 min. co stanowi o naruszeniu przepisów powołanego rozporządzenia i skutkuje nałożeniem na przedsiębiorcę kary w kwocie 200 zł. Stosownie bowiem do przepisów ustawy o transporcie drogowym karze podlega przedsiębiorca prowadzący działalność gospodarczą w zakresie transportu drogowego, a nie kierowca prowadzący kontrolowany pojazd.
W skardze na tę decyzję, wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie "B." H. C., Z. C. sp. jawna wniosła o stwierdzenie jej nieważności uznając, iż decyzja jest niezgodna z prawem.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, iż w dniu kontroli był wykonywany transport drogowy zgodnie z art. 4 pkt 4c ustawy o transporcie drogowym, a zatem wymagane było okazanie zaświadczenia na przewozy drogowe na potrzeby własne nie zaś, jak błędnie przyjęły organy, licencji na wykonywanie transportu drogowego.
Co do pozostałych naruszeń skutkujących nałożeniem kary w kwocie 200 zł skarżący zarzucił, iż nie ma podstaw do karania w tym zakresie przedsiębiorcy, bo dołożył on wszelkich starań przez przeszkolenie kierowcy i wyposażenie we wszystkie niezbędne atrybuty do wykonywania pracy, a to, jak wykonuje swoje obowiązki kierowca nie może być podstawą karania przedsiębiorcy.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25.07.2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych w ramach stanu faktycznego istniejącego w dniu jego wydania
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270).
Badając skargę wg powyższych kryteriów Sąd uznał, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja nie narusza bowiem prawa.
Organ II instancji utrzymując w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w zakresie nałożonej kary za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji odwołał się do okazanej przez kierowcę w dacie kontroli faktury VAT i uznał, iż strona chociaż legitymowała się w tym dniu wypisem z zaświadczenia na przewozy drogowe na potrzeby własne to jednak nie wykonywała takiego przewozu tylko wykonywała transport drogowy w rozumieniu powołanej ustawy.
Zarówno w odwołaniu, jak i skardze skarżąca kwestionuje ustalenia organu w tym zakresie podnosząc w skardze, iż transport był wykonywany zgodnie z art. 4 pkt 4c tej ustawy. Ten przepis wskazuje jedną z przesłanek, których łączne spełnienie jest konieczne, by wykonywany przewóz był przewozem na potrzeby własne w rozumieniu art. 4 pkt 4 cyt. ustawy. Przesłanką wymienioną w powołanym art. 4 pkt 4c jest warunek, by w przypadku przejazdu pojazdu załadowanego rzeczy przewożone były własnością przedsiębiorcy lub zostały przez niego sprzedane, kupione, wynajęte, wydzierżawione, wyprodukowane, wydobyte, przetworzone lub naprawione albo celem przejazdu jest przewóz osób lub rzeczy z przedsiębiorstwa lub do przedsiębiorstwa na jego własne potrzeby, a także przewóz pracowników i ich rodzin.
Żaden z organów nie czynił ustaleń co do tego, że ta przesłanka nie została przez skarżącego spełniona. Spełnienie tej przesłanki w świetle powyższego nie przesądza jednak o wadliwości zaskarżonej decyzji. Stosownie do art. 4 ust. 4 przewozem na potrzeby własne jest niezarobkowy przewóz drogowy spełniający łącznie wskazane w tym przepisie warunki. Faktura VAT, której treści skarżący nie podważa, przeczy jednak twierdzeniom skarżącej, iż w dniu kontroli wykonywała przewóz na potrzeby własne. W przedmiotowej fakturze jest bowiem wyszczególniona pozycja "transport" z wyliczoną kwotą opłaty za tę usługę. Z. C. wspólnik skarżącej spółki również oświadczył na rozprawie przed Sądem, że koszty transportu wykazane w tej rubryce obejmują koszty dowiezienia wyrobu do odbiorcy i ta usługa jest zawsze usługą odpłatną.
W tym stanie rzeczy trafne jest ustalenie obu organów, że w dniu kontroli był wykonywany transport drogowy (a nie przewóz na potrzeby własne) w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 1 powołanej ustawy, a w takim przypadku wymagana jest stosownie do art. 5 ust. 1 tej ustawy odpowiednia licencja, którą skarżąca, co w sprawie bezsporne, nie legitymowała się. Okazany wypis z zaświadczenia na przewozy drogowe na potrzeby własne nie stanowi uprawnienia administracyjnego do wykonywania transportu drogowego. W tym zatem zakresie zaskarżonej decyzji wadliwości przypisać nie można. Chybionymi są także te zarzuty skargi, w których skarżący podważa rozstrzygnięcie w części dot. kary nałożonej za przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy. Podnosząc te zarzuty skarżąca nie neguje ustalonego w tym zakresie stanu faktycznego. Kwestionuje jedynie ustaloną przez organ odpowiedzialność za stwierdzone naruszenia podnosząc, iż wykonującym transport drogowy w tym dniu był kierowca i on powinien podlegać karze. Przedstawione stanowisko skarżącego nie znajduje uzasadnienia w przepisach powołanej ustawy.
Stosownie do art. 4 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym użyte w tej ustawie pojęcie krajowego transportu drogowego oznacza podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi zarejestrowanymi w kraju, za które uważa się również zespoły pojazdów składające się z pojazdu samochodowego i przyczepy lub naczepy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W przypadku międzynarodowego transportu drogowego art. 4 pkt 2 powołanej ustawy definiuje ten transport także jako podejmowanie i prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami, o których mowa w pkt 1 tego przepisu z tym, że jazda pojazdu między miejscem początkowym i docelowym odbywa się z przekroczeniem granic Rzeczypospolitej Polskiej.
Natomiast przewóz na potrzeby własne (niezarobkowy przewóz drogowy) to, stosownie do art. 4 pkt 4 cyt. ustawy – każdy przejazd pojazdu po drogach publicznych z pasażerami lub bez, załadowanego lub bez ładunku, przeznaczonego do nieodpłatnego krajowego i międzynarodowego przewozu drogowego osób lub rzeczy, wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej, spełniający łącznie wymienione w tym przepisie warunki w tym, by pojazd samochodowy był prowadzony przez przedsiębiorcę lub jego pracowników.
Skoro zatem art. 92 ust. 1 powołanej ustawy wskazany w podstawie materialnoprawnej zaskarżonej decyzji stanowi, iż karze z tytułu naruszenia obowiązków lub warunków wynikających z przepisów ustawy lub przepisów ustaw w tym przepisie wymienionych bądź wiążących Polskę umów międzynarodowych podlega ten, kto wykonuje transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne, to jego wykładnia winna uwzględniać przyjęte w art. 4 tej ustawy rozumienie "transportu drogowego", który polega na podejmowaniu i wykonywaniu działalności gospodarczej, jak i pojęcia "przewozu na potrzeby własne", który to przewóz zgodnie z w/wskazaną definicją jest przewozem wykonywanym przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności.
W świetle powyższego wykonywanie transportu drogowego, czy też przewozu na potrzeby własne nie może być rozumiane jako wykonywanie czynności faktycznych związanych z poruszaniem się pojazdu po drogach. Nie chodzi bowiem o wykonywanie tego rodzaju czynności tylko o prowadzenie działalności gospodarczej polegającej na świadczeniu usług transportowych (przewóz osób lub rzeczy).
Tym samym więc wykonującym transport drogowy, jak i wykonującym przewóz na potrzeby własne w rozumieniu powołanego przepisu, jest przedsiębiorca niezależnie od tego, czy sam prowadził pojazd, czy też czynność ta została powierzona, stosowną umową pracownikowi. W dniu kontroli transport, co w sprawie bezsporne, był wykonywany przez skarżącą spółkę, która jak wynika z faktury, wykonywała przewóz towaru do odbiorcy.
Tym samym więc skarżąca jest podmiotem wykonującym transport drogowy w rozumieniu art. 92 ust. 1 pkt 6 powołanej ustawy.
W tym stanie rzeczy oba organy zasadnie uznały, iż odpowiedzialność za każde ze stwierdzonych naruszeń ponosi przedsiębiorca, a nie kierowca wykonujący czynności prowadzenia pojazdu, niezależnie od tego, czy i w jakim zakresie uchybił powierzonym mu obowiązkom.
Z tych też względów Sąd uznając, iż zaskarżona decyzja nie narusza prawa orzekł jak w sentencji wyroku zgodnie z art. 151 p.p.s.a.