Uzasadnienie
Skarżąca E. S. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie sporządzony na urzędowym formularzu (PPF) wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargę na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia dnia [...] października 2011 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego.
Z zawartych we wniosku informacji wynika, że skarżąca prowadzi gospodarstwo domowe razem z mężem (z którym jednakże posiada rozdzielność majątkową) oraz małoletnimi synem i córką. Skarżąca wskazała, iż od dnia [...] października 2011 r. prowadzi działalność gospodarczą, z której dotychczas nie uzyskała dochodów. Mąż skarżącej z tytułu umowy o pracę uzyskuje wynagrodzenie w wysokości około 1800 – 1900 zł brutto miesięcznie. Wśród koniecznych comiesięcznych wydatków skarżąca wskazała między innymi na wydatki na mieszkanie (470 zł), prąd (110 zł), gaz (60 zł), przedszkole (300 zł), leki (200 zł), jedzenie (800-1000 zł), dojazdy do pracy (150 zł), pieluchy (60 zł).
Mając na uwadze, iż oświadczenia zawarte w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy były niewystarczające dla oceny rzeczywistej sytuacji majątkowej skarżącej, wezwano skarżącą do nadesłania w terminie 14 dni:
- a) odpisów zeznań podatkowych skarżącej i jej małżonka za rok 2010,
- b) dokumentu wskazującego na wysokość dochodu (straty) uzyskanego przez skarżącą z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w roku ubiegłym oraz od początku bieżącego roku 9w zależności od formy opodatkowania),
- c) zaświadczenia pracodawcy męża skarżącej wskazującego wysokość jego miesięcznego wynagrodzenia za pracę (średnia z ostatnich trzech miesięcy),
- d) wyciągów i wykazów z posiadanych przez skarżącą i jej męża rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy,
- e) odpisu aktu notarialnego ustanawiającego rozdzielność majątkową między małżonkami
- f) dokumentów potwierdzających ponoszenie miesięcznych wydatków koniecznych do utrzymania oraz innych obciążeń
W odpowiedzi na powyższe wezwanie, skarżąca w piśmie z dnia 1 marca 2012 r. wskazała, że nie posiada odpisu zeznania podatkowego za 2010 r., albowiem wtedy nie pracowała, natomiast odpisu zeznania podatkowego męża nie posiada ze względu na rozdzielność majątkową. Podniosła, że w styczniu 2012 r. uzyskała przychód w wysokości 209 zł. Ze względu na wysokie koszty uzyskania przychodu (9213,53 zł) poniosła stratę w kwocie 9004,53 zł. W lutym 2012 r. przy przychodzie w kwocie 1624,03 zł poniosła stratę w kwocie 1662,92 zł. Odnosząc się do wezwania o nadesłanie zaświadczenia pracodawcy męża skarżącej wskazującego wysokość jego miesięcznego wynagrodzenia za pracę, wskazała, iż z racji rozdzielności majątkowej ustanowionej pomiędzy nią a mężem nie może uzyskać tego zaświadczenia. Z tego też powodu nie posiada historii rachunku bankowego. Skarżąca obszernie opisała, jakie leki kupuje dla siebie i dzieci. Ponadto wskazała, iż do pisma załącza odpisu aktu notarialnego ustanawiającego rozdzielność majątkową między nią a mężem, jednakże - wbrew powyższemu - taki odpis nie wpłynął do Sądu.
Przy piśmie z dnia 23 marca 2012 r. skarżąca przesłała wydruk potwierdzenia przelewu wynagrodzenia w kwocie 1073,06 zł na rachunek męża skarżącej.
Postanowieniem z dnia 28 marca 2012 r. referendarz sądowy odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie, z uwagi na nieprzesłanie żądanych dokumentów obrazujących jej sytuację majątkową, w szczególności jakichkolwiek dokumentów potwierdzających wysokość uzyskiwanych przez skarżącą dochodów ewentualnie powstałej straty z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej, wyraźnego oświadczenia czy skarżąca posiada rachunki i lokaty bankowe (czy też ich nie posiada) oraz dokumentów potwierdzających fakt istnienia pomiędzy skarżącą a jej mężem rozdzielności majątkowej.
Pismem z dnia 23 kwietnia 2012 r. skarżąca wniosła na powyższe postanowienie sprzeciw.
W wykonaniu wezwania Sądu z dnia 10 maja 2012 r., skarżąca nadesłała brakujące dokumenty, obrazujące jej sytuację majątkową.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn.
zm., dalej też jako p.p.s.a.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 2 października 2009 r. (sygn. akt II OZ 822/09) udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania strony postępowania z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest obiektywnie niemożliwe. Instytucja ta przeznaczona jest przede wszystkim dla osób o bardzo niskich dochodach lub całkowicie tych dochodów pozbawionych, które z uwagi na swą sytuację materialną nie są w stanie pokryć kosztów związanych z postępowaniem sądowym.
Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, iż zasadnym jest przyznanie skarżącej prawa pomocy w żądanym zakresie. Skarżąca prowadzi bowiem gospodarstwo domowe razem mężem i dwójką małoletnich dzieci, a łączny dochód czteroosobowej rodziny z tytułu wynagrodzenia otrzymywanego przez małżonka skarżącej wynosi 1073,06 zł. Ponadto, skarżąca posiada udokumentowaną rozdzielność majątkową mężem, jak również przedstawiła dokumenty obrazujące sytuację finansową jej rodziny.
Wobec powyższego, uznać należy, iż kwota uzyskiwana z tytułu wynagrodzenia, po dokonaniu spłaty wymaganych rat pożyczek i kredytów, a także uwzględniając konieczne wydatki wynikające z konieczności opłat rachunków, zakupu żywności i odzieży, jak również leków, nie pozwala skarżącej na poczynienie oszczędności, wystarczających dla poniesienia przez nią pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Uznając za zasadne przyznanie skarżącej prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie jej od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych, w myśl art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.