Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. (nazywane dalej: "SKO") decyzją z [...] września 2017 r. nr [...], na podstawie art. 127 § 2 w związku z art. 17 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej: "K.p.a.") oraz art. 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. 2015. 1659 ze zm.), art. 95a ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2011 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2016 r. poz. 1907) po rozpatrzeniu odwołania M. W. (dalej: "Strona", "Skarżący") z [...] września 2017 r. utrzymało, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., w całości w mocy decyzję Prezydenta [...] z [...] sierpnia 2017 r. nr [...]orzekającą o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości [...] zł.
Prezydent [...] decyzją z [...] sierpnia 2016 r. cofnął M. W. licencję na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką nr [...] (zmienioną [...] lutego 2016 r na licencję nr [...]), udzieloną [...] czerwca 2015 r., podając w uzasadnieniu, że z uwagi na powtarzalność naruszeń jakich dopuścił się przedsiębiorca, które dotyczyły tego samego rodzaju czynów, tj. wykonywania przewozów przez kierowcę, który nie spełniał wymagań określonych w art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. c) ustawy o transporcie drogowym prowadzi do zakwalifikowania tych zdarzeń jako rażącego naruszenia innych warunków wykonywania działalności objętej licencją. To zaś skutkuje wydaniem decyzji o cofnięciu licencji.
SKO po rozpatrzeniu odwołania Skarżącego od decyzji Prezydenta [...] z [...] sierpnia 2016 r., decyzją z [...] marca 2017 r. nr [...]utrzymało w mocy decyzję Prezydenta.
Skarżący zwrócił licencję do organu licencyjnego [...] maja 2017 r.
Prezydent [...]decyzją z [...] sierpnia 2017 r. nałożył na Skarżącego karę pieniężną w wysokości [...] zł z tytułu niedopełnienia obowiązku zwrotu do organu licencyjnego druku licencji nr [...] w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja o cofnięciu licencji stała się ostateczna. W uzasadnieniu opisano stan faktyczny sprawy oraz wskazano przesłanki merytoryczne i prawne, którymi kierował się Prezydent, podejmując rozstrzygnięcie. Wskazano też termin i sposób uiszczenia kary.
Pismem z [...] września 2017 r. Skarżący wniósł odwołanie od decyzji z [...] sierpnia 2017 r., wskazując, że została podjęta arbitralnie, z naruszeniem zasad i przepisów prawa. Skarżący wyjaśnił, że wcześniejsze zdanie licencji uniemożliwiał Stronie zły stan zdrowia. Ze względu na znaczny stopień orzeczonej niepełnosprawności i niemożność samodzielnego poruszania się nie był w stanie dostarczyć dokumentacji.
SKO w uzasadnieniu wydanej decyzji z [...] września 2017 r. powołało się na przepis art. 95a ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, dotyczący wymierzenia kary pieniężnej w wysokości [...] zł., wskazując, że obowiązek zwrotu licencji w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja o cofnięciu licencji stała się ostateczna, wynika z art. 15 ust. 4 ustawy o transporcie drogowym.
SKO stwierdziło, ze w analizowanej sprawie nie ulegało wątpliwości, że decyzja o cofnięciu licencji na wykonywanie transportu drogowego taksówką stała się ostateczna [...] marca 2017 r. Termin jej zwrotu upływał jeszcze w marcu 2017. Różnica w numerze licencji w decyzji cofającej licencję wynikała z faktu zmiany licencji w styczniu 2017 r, w trakcie postępowania odwoławczego dotyczącego cofnięcia licencji. Decyzja o nałożeniu kary pieniężnej z tytułu niezwrócenia w ustalonym terminie licencji i wypisu z licencji jest niezależna od spełnienia jakiegokolwiek warunku. Niedopełnienie obowiązku zwrotu tych dokumentów w terminie ustalonym w ustawie zobowiązuje organ i jest to uznanie związane do nałożenia kary w ustalonej w tejże ustawie wysokości. Organ nie ma przy tym możliwości miarkowania wysokości tej kary, badania stopnia przyczynienia się przedsiębiorcy czy oceny okoliczności łagodzących.
Naruszenie określonego przepisu, przewidującego obowiązek zwrotu dokumentów w ustalonym terminie, nakłada bowiem na organ obowiązek wymierzenia przedsiębiorcy kary w określonej wysokości, bez możliwości oceny okoliczności sprawy.
SKO stwierdziło, że w okolicznościach rozpatrywanej sprawy argumenty Strony dotyczące złego stanu zdrowia nie mogły mieć wpływu na wydane rozstrzygnięcie. W tym zakresie mogłyby być rozważane przez Prezydenta [...], gdyby Skarżący zwrócił się z wnioskiem o umorzenie ww kary.
Pismem z [...] października 2017 r. Skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję SKO z [...] września 2017 r., wnosząc o jej uchylenie.
Zaskarżonej decyzji Skarżący zarzucił naruszenie:
- 1) art. 140 K.p.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 K.p.a., poprzez zaakceptowanie dokonania przez organ I instancji niewszechstronnej, arbitralnej oceny materiału dowodowego, jak również całkowite pominięcie w uzasadnieniu w decyzji argumentów i dokumentów przedstawionych przez Skarżącego, z których wynika, że do przekroczenia terminu, o którym mowa w art. 15 ust. 4 ustawy o transporcie drogowym doszło wyłącznie na skutek kłopotów zdrowotnych Skarżącego, w szczególności: długotrwałego pobytu w szpitalu, związanego z leczeniem przewlekłego schorzenia układu [...]i [...]; stanu niepełnosprawności stwierdzonego orzeczeniem z [...] grudnia 2016 r., a także orzeczeniem lekarza orzecznika ZUS z [...] listopada 2016 r. i wydaną na jego podstawie decyzją w przedmiocie przyznania renty;
- 2) art. 95 a ust 1 ustawy o transporcie drogowym, poprzez nieprawidłową interpretację i zastosowanie, a w konsekwencji nieuzasadnione przyjęcie, iż decyzja o nałożeniu kary pieniężnej zapada na podstawie w/w przepisu w oderwaniu od okoliczności oraz przyczyn naruszenia terminu, o którym mowa w art. 15 ust. 4 ustawy o transporcie drogowym, również w sytuacji, gdy do przekroczenia tego terminu doszło z uwagi na bardzo zły stan zdrowia Skarżącego skutkujący pobytem w szpitalu i długotrwałą niedyspozycją zdrowotną.
W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Po rozpoznaniu skargi oraz po zapoznaniu się z materiałem dowodowym sprawy zgromadzonym w postępowaniu administracyjnym Sąd uznał, że skarga jest zasadna, choć z innych powodów niż podniesione w skardze.
Sąd stwierdza, że istotna w niniejszej sprawie jest nowelizacja K.p.a, dokonana ustawą z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 2017, poz. 935), która zgodnie z art. 18, weszła w życie 1 czerwca 2017 r. Poprzez nowelizację zawartą w art. 1 pkt 40 tej ustawy, w dziale II K.pa., został dodany rozdział 14 w brzmieniu: "Rozdział 14 Dział IVa Administracyjne kary pieniężne".
W rozpoznawanej sprawie postępowanie administracyjne zostało wszczęte z urzędu, w piśmiennictwie jak i w orzecznictwie przyjmuje się natomiast, że za datę wszczęcia postępowania z urzędu należy uznać dzień pierwszej czynności urzędowej dokonanej w sprawie, pod warunkiem, że o czynności tej powiadomiono stronę.
W niniejszej sprawie Strona została zawiadomiona o wszczęciu postępowania administracyjnego [...] lipca 2017 r. Zatem organ zobowiązany był zastosować w sprawie przepisy Działu IVa K.p.a.
W art. 189a § 2 K.p.a., ustawodawca uregulował sytuacje, w których nie mają zastosowanie przepisy Działu IVa Administracyjne kary pieniężne, stanowiąc, że: "W przypadku uregulowania w przepisach odrębnych:
- 1) przesłanek wymiaru administracyjnej kary pieniężnej,
- 2) odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej lub udzielenia pouczenia,
- 3) terminów przedawnienia nakładania administracyjnej kary pieniężnej,
- 4) terminów przedawnienia egzekucji administracyjnej kary pieniężnej,
- 5) odsetek od zaległej administracyjnej kary pieniężnej,
- 6) udzielania ulg w wykonaniu administracyjnej kary pieniężnej
- - przepisów niniejszego działu w tym zakresie nie stosuje się."
Z art. 15 ust. 4 ustawy o transporcie drogowym wynika, że przedsiębiorca jest obowiązany zwrócić dokumenty, o których mowa w art. 11, organowi, który udzielił licencji, niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja o cofnięciu licencji stała się ostateczna. Kara pieniężna nałożona na Skarżącego w niniejszej sprawie została uregulowana w art. 95a ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, zgodnie z którym kto, będąc zobowiązany do zwrotu zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego, licencji lub wypisów z tych dokumentów albo świadectwa kierowcy nie zwraca ich organowi, który ich udzielił, w terminie 14 dni od dnia, w którym odpowiednio decyzja o cofnięciu zezwolenia, licencji, o czasowym cofnięciu wypisów z licencji wspólnotowej lub o cofnięciu świadectwa kierowcy stała się ostateczna, - podlega karze pieniężnej w wysokości 1000 zł.
Przepisy ustawy o transporcie drogowym nie zawierają żadnych dodatkowych regulacji związanych z nakładaniem powyższej kary pieniężnej, w tym, m.in. nie regulują odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej lub udzielenia pouczenia, co w świetle art. 189a § 2 K.p.a., oznacza, że w tym zakresie zastosowanie mają przepisy Działu IVa K.p.a. Prowadzi to do wniosku, że organy rozstrzygające niniejszą sprawę, powinny uwzględnić regulację wynikająca z art. 189f § 1 pkt 1 K.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej, w drodze decyzji, odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa.
Podkreślenia wymaga, że Skarżący dokonał zwrotu przedmiotowej licencji, a niedotrzymanie ustawowego terminu tłumaczył długotrwałą niedyspozycją zdrowotną. Skarżący powołał się na pobyt w szpitalu i długotrwałą niedyspozycją zdrowotną, niezdolność do pracy oraz przyznanie renty przez lekarza orzecznika ZUS w okresie, w którym przypadał termin na zwrot licencji. Skarżący wskazał, że z decyzji lekarza orzecznika ZUS z [...] listopada 2016 r. wynika jednoznacznie, że Skarżący był całkowicie niezdolny do pracy od tego dnia, co legło u podstaw przyznania mu renty na mocy decyzji ZUS z [...] grudnia 2016 r. oraz wydania orzeczenia o uznania za osobę niepełnosprawną w stopniu znacznym. W ocenie Skarżącego w/w okoliczności miały zasadnicze znaczenie, wskazując w szczególności na brak winy w przekroczeniu terminu do zwrotu licencji.
Sąd stwierdza, że w świetle brzmienia art. 189f § 1 pkt 1 K.p.a., organy w trakcie prowadzonego postępowania winny rozważyć, czy okoliczności podniesione przez Strony dotyczące nieterminowego złożenia licencji mieszczą się w granicach znikomości naruszenia prawa, i czy nie było ono konsekwencją lekceważącego podejścia Skarżącego do jego obowiązków, lecz było efektem okoliczności niezależnych od Strony w związku ze stwierdzonymi schorzeniami układu [...] i [...] z obecnym deficytem powodującym niezdolność do pracy. Skarżący załączył do odwołania od decyzji Prezydenta [...] z [...] sierpnia 2017 r. nakładającej karę z tytułu niedopełnienia obowiązku zwrotu do organu licencji, dokumenty medyczne potwierdzające jego stan zdrowia, wykluczający swobodne poruszanie się. Organ jednak nie uwzględnił podnoszonych przez Skarżącego okoliczności, uznając, że przepisy ustawy o transporcie drogowym nie dają możliwości oceny tych okoliczności nakładając na organ obowiązek wymierzenia kary pieniężnej w przypadku naruszenia terminu zwrotu licencji.
Sąd uznał, że organ, przyjmując powyższe stanowisko, naruszył art. 189f § 1 pkt 1 K.p.a., poprzez jego niezastosowanie, co skutkowało też niedokładnym wyjaśnieniem stanu faktycznego, a więc naruszeniem art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organ bowiem nie dokonał ustaleń, czy wskazane okoliczności miały istotnie wpływ na niedochowanie ustawowego terminu zwrotu przedmiotowej licencji, a w konsekwencji, czy waga naruszenia wynikającego z niedochowania tego terminu, jest znikoma.
Powyższe ustalenia prowadzą do wniosku, że rozpoznając ponownie sprawę SKO winno rozważyć wystąpienie w sprawie przesłanki z art. 189f § 1 pkt 1 K.p.a. w postaci znikomości naruszenia prawa, a w konsekwencji odstąpienie od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestanie na pouczeniu.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369), orzekł, jak w pkt 1 sentencji.
Odnośnie do kosztów Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 tej ustawy.