Uzasadnienie
B. P. skierował do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę z dnia 20 września 2005 r. na bezczynność organów państwowych przeciwko Skarbowi Państwa, Politechnice [...], Staroście Powiatu Z. i Prezydentowi Miasta [...].
Jak to określił w skardze "motywem zgłoszenia" była sprawa obiektu rolnego w Gminie Z. Skarżący uważał, iż ponosi szkody finansowe z tytułu przewlekłości postępowania w sprawach spadkowych toczących się po jego dziadku. W przedmiocie obejmującym tę część skargi sprawa została przekazana do właściwego wydziału sądu administracyjnego oraz była przedmiotem rozpoznania przez właściwe sądy powszechne.
Z dalszej treści skargi wynikało, iż B. P., posiadając zgłoszenia patentowe, nie zgadzał się z wykorzystywaniem jego patentu (patentów) bez uiszczania jemu, jako "twórcy patentów" stosownych opłat.
Pismem Sądu z dnia 29 listopada 2005 r. B. P. został wezwany do sprecyzowania przedmiotu sprawy, poprzez wskazanie decyzji Urzędu Patentowego RP którą skarży oraz uzasadnienie na czym polegać ma naruszenie prawa.
W odpowiedzi na powyższe wezwanie B. P. pismem (tytułowanym jako "skarga o prawo do wynagrodzenia ze środków budżetu Państwa") z dnia 9 grudnia 2005 r. podał, iż przedmiotem jego skargi jest patent nr 167204 o nazwie "preparat kosmetyczny do pielęgnacji skóry", a konkretnie, jak wynika z dalszej części powyższego pisma, skarżący domagał się wynagrodzenia od budżetu Państwa z tytułu, jak to określił, naruszenia patentu, albowiem zgłosił roszczenia z prawa własności przemysłowej, które dotyczą licencji otwartej. Skarżący ogłosił w Wiadomościach Urzędu Patentowego RP oświadczenie o gotowości udzielenia licencji na swój patent (B1) 167204 zatem, w jego ocenie, przysługuje mu wynagrodzenie zgodne z art. 80 pkt 5 i 6 i art. 81 w związku z art. 69 ust. 1 pkt 2 i 4 ustawy z dnia 30 czerwca 2002 r. Prawo własności przemysłowej (j. t. Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1117 ze zm.), albowiem uczelnie, instytuty oraz inne państwowe i niepaństwowe jednostki organizacyjne, zdaniem skarżącego, wykorzystują jego patent bez wynagrodzenia. W związku z powyższym ten stan rzeczy uprawniał, w ocenie B. P. do złożenia przez niego skargi, której przedmiotem było roszczenie finansowe oparte na art. 80 ust. 6 ww. ustawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje;
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.
Stosownie do art. 3 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
- 1) decyzje administracyjne;
- 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
- 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
- 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;
- 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
- 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
- 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
- 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4.
Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 w/w ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
Skarżący wystąpił do sądu administracyjnego z żądaniem wynagrodzenia opartym na art. 80 i art. 81 w związku z art. 69 ust. 1 pkt 2 i 4 ustawy z dnia 30 czerwca 2002 r. Prawo własności przemysłowej (j. t. Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1117 ze zm.). Należy zatem wskazać, iż dochodzone roszczenie przez skarżącego nie wywodzi się z aktu administracyjnego lub dokonanej przez organ administracji czynności administracyjnej, jakie określa art. 3 § 2 p.p.s.a.
Także powołane przepisy ustawy Prawo własności przemysłowej nie są przepisami szczególnymi, w rozumieniu art. 3 § 3 p.p.s.a., które przewidują kontrolę sądowoadministracyjną.
Stosownie do art. 80 ust. 5 i ust 6 oraz art. 81 ustawy Prawo własności przemysłowej licencję otwartą uzyskuje się przez:
- 1) zawarcie umowy licencyjnej, której zakres i formę określa art. 76, albo
- 2) przez przystąpienie do korzystania z wynalazku bez podjęcia rokowań lub przed ich zakończeniem; w tym przypadku licencjobiorca jest obowiązany zawiadomić o tym pisemnie licencjodawcę w terminie miesiąca od chwili przystąpienia do korzystania z wynalazku.
Wskazane przepisy ustawy Prawo własności przemysłowej określają, iż udzielenie licencji następuje poprzez zawarcie umowy. Jeżeli natomiast umowa nie stanowi inaczej, licencjobiorca uiszcza maksymalną opłatę, przewidzianą w art. 80 ust. 4 ww. ustawy, w terminie miesiąca po zakończeniu każdego roku kalendarzowego, w którym licencjobiorca korzystał z wynalazku, chyba że oświadczenie licencjodawcy przewiduje niższą opłatę.
W przypadku kiedy umowa o wykonanie prac badawczych lub inna podobna umowa nie stanowi inaczej, domniemywa się, że wykonawca prac udzielił zamawiającemu licencji na korzystanie z wynalazków zawartych w przekazanych wynikach prac (licencja dorozumiana) - art. 81 ustawy Prawo własności przemysłowej.
Z powyższego wynika, iż roszczenie o wynagrodzenie za korzystanie z wynalazku w związku z udzieleniem licencji, jest oparte na stosunku cywilnoprawnym a nie administracyjnoprawnym. Samo oświadczenie o gotowości udzielenia licencji, ogłoszone w Wiadomościach Urzędu Patentowego RP nie daje podstawy do dochodzenia wynagrodzenia, albowiem musi zaistnieć podmiot zainteresowany patentem (wynalazkiem), który będzie chciał z niego korzystać lub przystąpi do korzystania z wynalazku.
Ponieważ stosunki pomiędzy licencjonodawcą i licencjonobiorcą są regulowane, jako stosunki obligacyjne (w drodze umowy cywilnej), sąd administracyjny nie jest właściwy do rozstrzygania ewentualnych wzajemnych roszczeń stron z tego tytułu. Jeżeli więc sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego sąd ten skargę odrzuca.
Z akt sprawy nie wynika by skarżący uczestniczył, jako strona, w jakimkolwiek postępowaniu administracyjnym, bądź by był adresatem jakiegoś aktu administracyjnego lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczącej jego uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Przy czym nie chodzi tu o postępowanie toczące się w latach dziewięćdziesiątych przed Urzędem Patentowym RP zakończone udzieleniem patentu nr 167204, lecz o postępowanie, którego przedmiotem byłaby treść skargi, co dowodzi także, iż jego roszczenie nie wynika z przepisów prawa administracyjnego, albowiem żadne postępowanie administracyjne, którego celem byłoby dokonanie rozstrzygnięcia w zakresie dochodzonego roszczenia przez skarżącego, nie toczyło się.
W tych warunkach Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), postanowił jak w sentencji.