Uzasadnienie
- V. Sp. z o. o. z siedzibą w P. (dalej też jako "skarżąca" lub "spółka") wniosła o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
W treści formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy spółka wskazała, iż wysokość kapitału zakładowego wynosi 50 000 złotych, wartość środków trwałych 1 915, 97 złotych a wysokość straty na koniec 2015 roku 165 153,23 złotych. Spółka wskazała także, że stan konta na jednym z należących do niej rachunków bankowych (prowadzonym w złotych polskich) wynosi 87 089, 85 złotych a na drugim (prowadzonym w euro) odnotowany jest debet na poziomie 19 euro. Podkreśliła, że obecnie znajduje się w trudnej sytuacji, z uwagi na zmiany legislacyjne, ograniczające w znacznym stopniu możliwości sprzedaży produkowanego przez spółkę asortymentu w postaci przyrządów służących do kontroli ruchu drogowego. Skutkiem powyższego jest konieczność redukcji zatrudnienia i wydatkowania środków wypracowanych w latach ubiegłych. W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego skarżąca przedłożyła zapisy z rachunków bankowych oraz rachunek zysków i strat za rok 2016.
Zgodnie z treścią art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2016 roku, poz. 718 ze zm., dalej jako "p.p.s.a."), prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane osobie prawnej, gdy osoba ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Istotnym jest, że ustawodawca nie wprowadza wymogu braku jakiegokolwiek majątku, ale warunek braku środków, gdyż tylko za pomocą środków pieniężnych ponoszone są koszty postępowania.
Co więcej, w orzecznictwie sądowym przyjmuje się, iż osoba prawna obowiązana jest do wykazania nie tylko tego, że nie posiada niezbędnych środków, ale również tego, że podjęła wszelkie niezbędne kroki, aby zdobyć fundusze na pokrycie wydatków związanych z postępowaniem (p. postanowienie NSA z dnia 1 kwietnia 2008 r., sygn. akt II OZ 266/08; postanowienie NSA z dnia 4 kwietnia 2008 r., sygn. akt I GZ 62/08; postanowienie NSA z dnia 11 kwietnia 2012 r., sygn. akt II GZ 123/12 – publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Na gruncie niniejszej sprawy należy stwierdzić, że sytuacja strony skarżącej nie daje podstaw do przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie jej od kosztów sądowych.
Nie można bowiem w realiach przedmiotowej sprawy mówić o braku środków w sytuacji, w której z przedłożonych wydruków z rachunków bankowych spółki wynika, iż na te rachunki wpływają wpłaty od kontrahentów. Niektóre wpłaty przekraczały kwoty kilkudziesięciu tysięcy złotych (przykładowo 61 tysięcy złotych). Saldo wielokrotnie również przekraczało kwotę stu tysięcy złotych, czy też stu kilkunastu lub stu kilkudziesięciu tysięcy złotych. Niewątpliwe spółka dysponowała więc kwotami pozwalającymi na pokrycie kosztów sądowych a struktura wydatków nie wskazuje na niemożność przeznaczenia posiadanych środków na uiszczenie aktualnych kosztów sądowych w postaci wpisu sądowego od skargi, którego wysokość w niniejszej sprawie wynosi 1 500 złotych.
Przyznania prawa pomocy nie uzasadnia przy tym strata skarżącej za rok 2015 jak i za rok 2016 roku. Jak wskazał bowiem Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniu z dnia 25 lutego 2010 r. (sygn. akt I FZ 10/10), w przypadku przedsiębiorców, miarodajną dla oceny ich zdolności płatniczych nie jest kategoria "dochodu" (rozumianego jako nadwyżka sumy przychodów nad kosztami ich uzyskania), lecz "przychodu". Istnieją bowiem legalne instrumenty podatkowe pozwalające na równoważenie kosztów i przychodów, tak by w końcowym rozliczeniu obciążenie podatkowe zminimalizować, czy też w ogóle je wyeliminować. Do instrumentów takich należą choćby zwolnienia podatkowe, dokonywanie zakupów w odpowiednim okresie, obniżenie dochodu przez przesunięcie kosztów w czasie, amortyzacja majątku trwałego. Istotniejsze zatem jest to, że skarżący uzyskuje przychody z działalności gospodarczej i że przychody te kształtują się na bardzo wysokim poziomie.
Bilans przychodów i kosztów tworzony jest tymczasem na potrzeby rozliczeń podatkowych, na podstawie których trudno oceniać realne korzyści z prowadzenia działalności gospodarczej w sensie ekonomicznym. Gdyby bowiem brać pod uwagę jedynie dochody skarżącej, należałoby stwierdzić, że jej działanie w obrocie profesjonalnym jest nielogiczne i nieopłacalne, skoro prowadzi nierentowną działalność.
Reasumując, uznać należy, że skarżąca nie wykazała okoliczności niezbędnych do pozytywnego rozpatrzenia wniosku o przyznanie prawa pomocy.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało postanowić jak w sentencji.