Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawiez 26 lutego 2015 r., sygn. akt VI SA/Wa 2466/14

Uzasadnienie

1. I. Stan sprawy przedstawia się następująco:
2. 1. Pismem z dnia [...] września 2013 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych, Inspektorat W., na podstawie przepisów ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027 ze zm., nazywanej dalej: "ustawą o świadczeniach") złożył wniosek o rozpatrzenie sprawy w zakresie objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym Pana D. I., zwanego dalej również "Skarżącym" z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej.
3. 2. Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w piśmie z dnia [...] września 2013 r. znak [...] poinformował Pana D. I. o wszczętym, na wniosek Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, postępowaniu w sprawie ustalenia obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia działalności pozarolniczej oraz wskazał, iż ubezpieczony ma prawo do wniesienia ewentualnych uwag i dokumentów potwierdzających okres prowadzenia pozarolniczej działalności.
4. 3. Pan D. I. pismem z dnia [...] października 2013 r. poinformował, że zwrócił się do Urzędu Skarbowego W. z prośbą o wydanie zaświadczenia potwierdzającego nie składanie deklaracji rozliczeniowych oraz nie odprowadzanie zaliczek na podatek od prowadzonej działalności gospodarczej od dnia 2 czerwca 2005 r. Na dowód złożenia pisma w urzędzie skarbowym, Pan D. I. przesłał podanie skierowane do Naczelnika Urzędu Skarbowego W..
5. 4. Rozpatrując ww. wniosek dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 2014 r., stwierdził, że Pan D. I. był objęty obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w okresie od dnia 1 stycznia 1999 r. do dnia 20 lutego 2013 r. Powyższa decyzja została skutecznie doręczona stronie skarżącej w dniu 10 lutego 2014 r.
6. 5. Od powyższej decyzji Pan D. I. wniósł odwołanie w dniu 20 lutego 2014 r. W ocenie organu odwołanie wniesione zostało po terminie. Pan D. I. w zaskarżonej decyzji został prawidłowo pouczony przez dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ o przysługującym mu terminie do wniesienia odwołania. Wniesienie odwołania w dniu 20 lutego 2014 r. skutkuje uznaniem, iż odwołanie wniesione zostało po ustawowo wymaganym terminie. Jednocześnie Skarżący nie złożył wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, w którym uprawdopodobniłby istnienie okoliczności, które spowodowały niemożność dokonania tej czynności.
7. 6. Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia postanowieniem nr [...] z dnia [...] czerwca 2014 r., na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, z późn. zm.), zwanej dalej "k.p.a.", w związku z art. 109 ust. 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027, z późn. zm.), zwanej dalej "ustawą o świadczeniach", stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania.
8. 7. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 września 2013 r. skarżący wniósł o uchylenie skarżonego postanowienia z dnia [...] czerwca 2014 r. Wskazywał w niej, że zaskarża powyższe postanowienie odmawiające rozpatrzenia jego odwołania, w związku z uchybieniem terminu do wniesionego przeze niego odwołania i tym samym wnosi o przywrócenie terminu. Jednocześnie wskazywał, że wystąpił do Urzędu Skarbowego W. o wydanie zaświadczenia potwierdzającego nie składanie przeze niego deklaracji rozliczeniowych oraz nie odprowadzenie zaliczki na podatek od prowadzonej działalności gospodarczej po dniu 2 czerwca 2005 r. tj. po zakończeniu prowadzenia przedmiotowej działalności. Podnosił, że w odpowiedzi na jego pismo został przez Urząd Skarbowy W., poinformowany pismem z dnia [...] października 2013 r., że sprawę przekazano do załatwienia przez Urząd Skarbowy W., tj. zgodnie z miejscem jego zamieszkania.

Skarżący jednocześnie informował w piśmie, że w związku z licznymi problemami zdrowotnymi m.in. [...] i związanym z tym zbiegami, tj. po nieefektywnych próbach [...] i wytworzonym w związku z tym zapaleniem [...] został skierowany do szpitala w celu przeprowadzenia stosownej operacji. W związku z zaistniałą sytuacją oraz złym stanem zdrowia nie zachował on 7-dniowego terminu odwołania i przesłał odwołanie z 3-dniowym spóźnieniem. Ponadto wnosił o przywrócenie terminu na złożenie odwołania.

1. 8. W odpowiedzi na skargę, Prezes NFZ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.
2. II. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

1. 1. Na wstępie wyjaśnić należy, iż zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów, wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a., sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, lub ewentualnie ustalenie, że decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 lit. a-c p.p.s.a.).
2. 2. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Wykładnia powołanego przepisu wskazuje, że Sąd ma nie tylko prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Z drugiej jednak strony, granicą praw i obowiązków Sądu, wyznaczoną w art. 134 § 1 p.p.s.a. jest zakaz wkraczania w sprawę nową. Granice te zaś wyznaczone są dwoma aspektami, mianowicie: legalnością działań organu oraz całokształtem aspektów prawnych tego stosunku prawnego, który był objęty treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia.
3. 3. W sytuacji, kiedy skarga zarzuca naruszenie prawa materialnego oraz naruszenie przepisów postępowania, w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegają zarzuty naruszenia przepisów postępowania. Do kontroli subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przepis prawa materialnego można przejść dopiero wówczas, gdy okaże się, że stan faktyczny przyjęty w zaskarżonej decyzji został ustalony z uwzględnieniem wymaganych przepisów postępowania, przez co ustalenie to nie było wadliwe albo nie zostało skutecznie podważone.
4. 4. Oceniając zarzuty skargi wskazać należy, że zgodnie z art. 109 ust. 5 ustawy o świadczeniach, odwołanie od decyzji w sprawach z zakresu ubezpieczenia zdrowotnego wnosi się do Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia w terminie 7 dni od dnia jej otrzymania i w zw. z art. 109 ust. 6 ustawy o świadczeniach przepis ten jest przepisem szczególnym do uregulowania zawartego art. 129 § 2 k.p.a., zgodnie z którym odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie.

Decyzja w sprawie została doręczona Skarżącemu w dniu 10 lutego 2014 r., zatem termin do wniesienia odwołania upływał w dniu 17 lutego 2014 r. Tym samym, wniesienie przez stronę skarżącą odwołania w dniu 20 lutym 2014 r., tj. po terminie do jego wniesienia, skutkowało wydaniem przez Prezesa NFZ postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu. Z akt sprawy wynika, że Skarżący nie kwestionuje faktu wniesienia odwołania po terminie.

5. W przedmiotowej sytuacji organ administracji publicznej jest obowiązany przywrócić termin na wniesienie odwołania, gdy zostaną spełnione łącznie następujące przesłanki: a) uchybienie terminowi nastąpiło bez winy zainteresowanego i brak winy zostanie uprawdopodobniony, b) zainteresowany złożył wniosek o przywrócenie terminu w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminowi, c) zainteresowany dopełnił czynności, dla której określony był termin, jednocześnie ze złożeniem wniosku o przywrócenie terminu. Organ administracji publicznej prowadzący postępowanie nie jest obowiązany do pouczenia strony o prawie do żądania przywrócenia terminu (por. wyrok NSA z dnia 11 lutego 2014 r., II OSK 2188/12, LEX nr 1450897). Bez spełnienia powyższych warunków przywrócenie terminu przez organ nie jest możliwe.

Z akt sprawy wynika tymczasem, że Skarżący przy odwołaniu wniesionym w dniu 20 lutego 2014 r., nie zwrócił się do Prezesa NFZ z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, a w myśl art. 58 § 3 k.p.a. przywrócenie terminu do złożenia prośby przewidzianej w § 2 jest niedopuszczalne. Zgodnie bowiem z przepisami k.p.a., na podstawie art. 58 § 1 k.p.a., w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy.

6. Odnosząc się do zarzutu Skarżącego, iż nie mógł wnieść odwołania w terminie, należy zauważyć, że Skarżący stwierdził, iż nie zachował 7-dniowego terminu do wniesienia odwołania z uwagi na zły stan zdrowia. Poinformował, iż w związku z licznymi problemami zdrowotnymi m.in. [...], został skierowany do szpitala celem przeprowadzenia operacji. Załączył do przedmiotowej skargi kopię dokumentacji medycznej m.in. skierowanie do poradni specjalistycznej z dnia [...] czerwca 2014 r., zaświadczenie lekarskie o stanie zdrowia z dnia [...] maja 2014 r., skierowanie do szpitala z dnia [...] maja 2014 r.

W ocenie Sądu należy zauważyć, iż przedmiotowa dokumentacja medyczna jest datowana na okres późniejszy, niż termin do wniesienia odwołania i nie może być uwzględniona jako bezpośredni dowód przemawiający za niezawinionym uchybieniem terminu na wniesienie odwołania przez Skarżącego.

7. Po dokonaniu kontroli zaskarżonego postanowienia, mając na uwadze stan faktyczny i prawny sprawy, sformułowane w skardze zarzuty i wspierające je argumenty, Sąd stwierdza, że brak jest podstaw do zakwestionowania stanowiska organu wyrażonego w tym postanowieniu.

Ocena zaś wniosku o przywrócenie terminu na wniesienie odwołania w sprawie, złożona do akt sądowych, wraz ze skargą nie leży zaś w kompetencji Sądu i wykracza poza granice przedmiotowej sprawy, co wynika wprost z przepisów art. 1 i 3 p.p.s.a.

1. 8. Mając powyższe na uwadze, działając w oparciu o art. 151 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.