Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 9 października 2015 r. odrzucił skargę kasacyjną spółki B. Sp. z o.o. z siedzibą w W. (nazywanej dalej: "Spółka", "Skarżąca") od wyroku Sądu z 27 sierpnia 2014 r., sygn. akt VI SA/Wa 2475/13.
Pismem z 6 listopada 2015 r. Skarżąca wniosła zażalenie na postanowienie w przedmiocie odrzucenia skargi kasacyjnej, w którym zawarła wniosek o przyznanie prawa pomocy. Zarządzeniem referendarza sądowego z 16 lutego 2016 r. wniosek o przyznanie prawa pomocy został pozostawiony bez rozpoznania.
Postanowieniem z 25 kwietnia 2016 r. Sąd odrzucił zażalenie Spółki na postanowienie z 9 października 2015 r.
Pismem z 11 maja 2016 r. Skarżąca wniosła zażalenie na postanowienie Sądu z 25 kwietnia 2016 r., w którym zawarła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu.
Zarządzeniem z 15 lipca 2016 r. przesłano Skarżącej urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy PPPr, celem wypełnienia, podpisania przez osobę uprawnioną i złożenie do Sądu w terminie siedmiu dni od dnia otrzymania.
23 sierpnia 2016 r. Skarżąca złożyła sporządzony na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.
W uzasadnieniu wniosku powołała się na trudną sytuację finansową oraz brak środków finansowych.
W oświadczeniu o majątku i dochodach Skarżąca podała, że wysokość kapitału zakładowego Spółki wynosi [...] zł, wartość środków trwałych 0 zł, a strata za rok 2014 zamknęła się kwotą [...] zł. Wskazała też, że na jej rachunku bankowym znajdują się środki w kwocie [...] zł.
Mając na uwadze, że oświadczenia zawarte w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz przesłane przez Skarżąca dokumenty były niewystarczające dla oceny rzeczywistej sytuacji majątkowej strony, na podstawie zarządzenia referendarza sądowego z 31 sierpnia 2016 r. wezwano Skarżącą do nadesłania w terminie 14 dni: rocznego sprawozdania finansowego spółki za rok 2014 i 2015, dokumentu wskazującego na wysokość osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w 2016 r.– np. odpisu z księgi rachunkowej na koniec lipca 2016 r., wyciągów z posiadanych przez skarżącą spółkę rachunków bankowych za okres ostatnich 3 miesięcy, obejmujących informację o wszystkich transakcjach dokonanych na rachunkach w objętym wezwaniem terminie.
Powyższe wezwanie doręczono Skarżącej 24 września 2016 r.
Strona przy piśmie z 29 września 2016 r. nadesłała:
- - kopię PIT-8 - zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) przez podatnika podatku dochodowego od osób prawnych za rok 2015,
- - rachunek zysków i strat za okres styczeń-luty 2016 r.
Postanowieniem starszego referendarza sądowego z 4 października 2016 r. odmówiono Skarżącej, na podstawie art. 246 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., nazywanej dalej: "p.p.s.a.") prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w związku z tym, że Skarżąca nie przesłała na wezwanie Sądu żądanych dokumentów wskazujących na stan posiadanych rachunków bankowych i dokonywanych na nich operacji, co uniemożliwiało ustalenie, czy strona wypełnia przesłanki z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a.
Odpis postanowienia z 4 października 2016 r. doręczono Skarżącej 22 października 2016 r.
Pismem z 27 października 2016 r. (nadanym w urzędzie pocztowym 27 października 2016 r. – data stempla pocztowego) spółka wniosła sprzeciw od postanowienia z 4 października 2016 r. w uzasadnieniu którego podała, że rozpoczęła działalność w marcu 2012 roku. Mimo, że osiąga dochody, to ich wysokość jest równoważna z wydatkami. O obecnej sytuacji finansowej Spółki konieczność wydatkowania najdrobniejszych kwot może skutkować poważnymi konsekwencji nawet w postaci likwidacji Spółki.
Transakcje dokonywane na rachunku bankowym Spółki są próbą jej ratowania. Dla dalszego funkcjonowania skarżąca musi otrzymywać pomoc finansową z zewnątrz. Jak wyjaśniła, "zastrzyki gotówki (...) dokonywane są przez jedynego udziałowca Spółki, który musi z własnych środków współfinansować dalsze działanie Skarżącej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Zgodnie z art. 260 p.p.s.a. (w brzmieniu przed 15 sierpnia 2015 r.), w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie przeciwko któremu został on wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym.
W myśl art. 246 § 2 pkt 1 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie prawnej w zakresie całkowitym następuje wówczas, gdy osoba ta wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania.
Użyte w cytowanym przepisie określenie "gdy wykaże" oznacza, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wykazania, że osiągane przychody nie pozwalają na poniesienie kosztów postępowania. Zatem, to strona powinna należycie uzasadnić i uprawdopodobnić okoliczności, które podaje we wniosku o przyznanie prawa pomocy, gdyż od tego będzie zależało rozstrzygniecie Sądu.
Stosownie do art. 252 § 1 p.p.s.a. strona postępowania, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy, zobowiązana jest do złożenia oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach. Od stron ubiegających się o przyznanie prawa pomocy oczekuje się aktywnej postawy procesowej przejawiającej się przede wszystkim w wyczerpującym podawaniu informacji na temat ich stanu majątkowego oraz w dostarczaniu wszelkich żądanych dokumentów, w oparciu o które ma zostać poddana analizie ich kondycja finansowa i możliwości płatnicze. To bowiem na podstawie przedłożonych dokumentów źródłowych musi zostać osiągnięty stan pewności co do tego, że wnioskodawca nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania.
W oświadczeniu o majątku i dochodach podanych we wniosku o przyznanie prawa pomocy – Skarżąca podała, że wysokość kapitału Spółki wynosi [...] zł, nie posiada środków trwałych, strata z poprzednich lat wyniosła [...] zł, a strata za ostatni rok 2014 wyniosła [...] zł.
Z przesłanych przy piśmie z 29 września 2016 r. dokumentów wynika, że w 2015 r. poniosła stratę w wysokości [...] zł, w tym [...] zł w pierwszym kwartale tego roku.
Jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych lub budzi wątpliwości, jest ona zobowiązana na wezwanie Sądu złożyć w zakreślonym terminie dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów (art. 255 p.p.s.a.). Dopiero po otrzymaniu i zapoznaniu się z treścią takich dokumentów możliwe jest wydanie prawidłowego orzeczenia we wnioskowanym zakresie.
Z tej przyczyny Skarżąca była wzywana do potwierdzenia stosownymi dokumentami oświadczenia zawartego we wniosku o przyznanie prawa pomocy z 18 sierpnia 2016 r., zarządzeniem z 31 sierpnia 2016 r.
W odpowiedzi Skarżąca przesłała tylko jeden z żądanych dokumentów w postaci zeznania o wysokości osiągniętego dochodu (poniesione straty) przez podatnika podatku dochodowego od osób prawnych za rok podatkowy 2015 (CIT-8) wraz z rachunkiem zysków i strat obejmującym wartość za okres I kwartału 2015 r. Analiza jedynie informacji zawartych w tych dokumentach bez możliwości ich zestawienia i porównania z transakcjami dokonywanymi na rachunkach bankowych, w tym informacji o wysokości pomocy finansowej ze strony jedynego udziałowca Spółki, na który to fakt powołuje się Skarżąca w sprzeciwie, nie pozwala na ocenę zasadności wniosku o przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie. Należy zauważyć, że Spółka nie załączyła żadnych dokumentów także do sprzeciwu pomimo wiedzy o ich wymaganiu przez Sąd, co potwierdza w uzasadnieniu wniosku sprzeciwu.
Nieprzesłanie żądanych dokumentów, przedstawienie ich w sposób niekompletny, bądź mało czytelny powoduje, że oświadczenie wnioskodawcy pozostaje niepełne i niewystarczające do wydania pozytywnego dla niego rozstrzygnięcia. W takiej sytuacji Sąd uprawniony jest do sformułowania oceny, że wniosek o przyznanie prawa pomocy jest nieuzasadniony (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 stycznia 2011 r., sygn. akt II OZ 1361/10, LEX nr 743829). Uchylając się od pełnej współpracy z Sądem w wyjaśnianiu niejasności związanych z rzeczywistymi możliwościami finansowymi, wnioskodawca powinien mieć świadomość, że ponosi w ten sposób ryzyko stwierdzenia przez sąd, że nie wykazał spełniania przesłanek przyznania prawa pomocy (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 lipca 2014 r., sygn. akt II GZ 393/14, LEX nr 1495223).
Biorąc powyższe pod uwagę, w tym powołane stanowisko sądów administracyjnych, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 246 § 2 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 260 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia