Uzasadnienie
Główny Inspektor Transportu Drogowego postanowieniem z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] stwierdził uchybienie terminu do wniesienia przez P. J. (zwany dalej "skarżącym") odwołania od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] nakładającej karę pieniężną w wysokości 15000 (piętnaście tysięcy) złotych.
Do wydania zaskarżonego postanowienia doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Dnia [...] kwietnia 2013 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego wydał decyzję nr [...] o nałożeniu na skarżącego karę pieniężną w wysokości 15000 (piętnaście tysięcy) złotych. Powyższa decyzja została doręczona skarżącemu w dniu [...] kwietnia 2013 r. wraz z pouczeniem o terminie do wniesienia odwołania. Skarżący wniósł odwołanie, które zostało nadane w Urzędzie Pocztowym w [...] dnia [...] czerwca 2013 r., do którego nie został załączony wniosek o przywrócenie terminu do jego złożenia.
Główny Inspektor Transportu Drogowego rozpoznając niniejszą sprawę wskazał na obowiązujący w sprawie przepis art. 140ac ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tekst. jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 1137 ze zm.), zgodnie z którym od decyzji o wymierzeniu kary pieniężnej, o której mowa w art. 140aa ust. 1, przysługuje odwołanie do organu nadrzędnego w stosunku do organu, który tę karę wymierzył, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji. W razie przekroczenia terminu do wniesienia odwołania decyzja staje się ostateczna.
W ocenie organu w sprawie niniejszej skarżący naruszył termin do wniesienia odwołania, bowiem decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2013 r. została doręczona skarżącemu dnia [...] kwietnia 2013 r. W związku z powyższym termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu [...] maja 2013 r. Natomiast odwołanie zostało nadane w placówce pocztowej w dniu [...] czerwca 2013 r. Dlatego też organ odwoławczy uznał, że odwołanie zostało złożone już po upływie 14 - dniowego terminu przysługującego na wniesienie odwołania i w świetle art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267) stwierdził uchybienie terminu do jego wniesienia.
Następnie skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Skarżący wskazał, że jego zdaniem odwołanie zostało wniesione z zachowaniem terminu, bowiem nadał je w dniu [...] kwietnia 2013 r., na dowód czego przedłożył kserokopię nadania odwołania w placówce pocztowej.
W odpowiedzi na skargę, Główny Inspektor Transportu Drogowego przedstawił stan faktyczny sprawy, podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi nie zaś według kryteriów słusznościowych.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153 poz. 1270 z późn. zm. zwanej dalej p.p.s.a.).
Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów, zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem rozpoznania przez Sąd jest skarga P. J. na postanowienie Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2013 r. stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] nakładającej karę pieniężną w wysokości 15000 (piętnaście tysięcy) złotych.
Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 16 listopada 2000 r. sygn. akt V SA 235/00 (LEX nr 81351) organ orzekający wydając postanowienie w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania z art. 134 kpa ma obowiązek poprzedzić wydanie orzeczenia dokładnym wyjaśnieniem stanu faktycznego co do tego, czy odwołujący przekroczył termin określony w art. 129 § 2 kpa, w przeciwnym wypadku postanowienie takie narusza art. 7 i 77 kpa. Skoro więc na organie odwoławczym ciąży obowiązek zbadania terminowości wniesienia odwołania, powinien on w pierwszej kolejności sprawdzić, czy decyzja organu I instancji została doręczona stronie oraz określić datę otrzymania przez adresata decyzji. W orzecznictwie utrwalił się pogląd, że uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie ma innej możliwości niż wydanie postanowienia o uchybieniu terminu przewidzianego w art. 134 k.p.a., co wynika wprost z treści przepisu.
W związku z tym, stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania nie zależy od uznania organu odwoławczego, lecz wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej. Organ odwoławczy, w razie stwierdzenia uchybienia terminu do złożenia odwołania nie może przystąpić do jego merytorycznego rozpoznania, a ma obowiązek zastosować się do dyspozycji art. 134 k.p.a. (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego OZ w Gdańsku z dnia 29 stycznia 1997 r., sygn. akt I SA/Gd 1482/96, LEX nr 29004). Organ administracji publicznej właściwy do rozpatrzenia odwołania zobowiązany jest więc w pierwszej kolejności ustalić, czy odwołanie nie jest obarczone brakami formalnymi i czy zostało złożone w terminie. Dopiero po ustaleniu tych okoliczności może przystąpić do merytorycznego rozpoznania środka odwoławczego.
Zgodnie z wyrażoną w art. 39 kpa zasadą oficjalności doręczeń, organ administracji publicznej doręcza pisma za pokwitowaniem przez pocztę, swoich pracowników lub przez inne upoważnione osoby lub organy. Art. 42 § 1 kpa stanowi, iż pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy, a w przypadku ich nieobecności, w myśl art. 43 kpa pismo doręcza się za pokwitowaniem dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. Art. 46 kpa wskazuje, iż odbierający pismo potwierdza doręczenie mu pisma swym podpisem ze wskazaniem daty doręczenia. Jeżeli natomiast adresat odmawia przyjęcia pisma przesłanego przez pocztę, pismo na podstawie art. 47 kpa zwraca się nadawcy z adnotacją o odmowie jego przyjęcia, które to pismo wraz z adnotacją włącza się do akt sprawy. Stosownie natomiast do art. 44 kpa przewidującego tzw. doręczenie zastępcze w sytuacji, w której nie można adresatowi doręczyć pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43 kpa, pismo takie składa się na okres czternastu dni w urzędzie pocztowym lub urzędzie gminy, z tym że równocześnie zawiadomienie o tym należy umieścić w skrzynce na korespondencję lub w drzwiach mieszkania albo biura lub innego pomieszczenia. Spełnienie powyższych warunków - zgodnie z art. 44 in fine k.p.a. - rodzi domniemanie prawne, że doręczenie zostało dokonane z upływem ostatniego dnia czternastodniowego okresu.
W niniejszej sprawie, przesyłka zawierająca decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2013 r. została doręczona na adres skarżącego w dniu [...] kwietnia 2013 r. Okoliczność ta nie budzi wątpliwości Sądu, organu II instancji, ani samego skarżącego. Natomiast odwołanie od tej decyzji, pomimo zawartego w niej prawidłowego pouczenia, zostało złożone w dniu [...] czerwca 2013 r., a więc z uchybieniem 14 dniowego terminu na dokonanie tej czynności, gdyż ten upływał dnia [...] maja 2013 r. Przy czym podkreślenia wymaga, że składając odwołanie skarżący nie wniósł jednocześnie o przywrócenie terminu do jego złożenia.
Zatem, skoro w sprawie oczywistym jest, że skarżący uchybił 14-dniowemu terminowi, o jakim stanowi art. 129 § 2 k.p.a., to niezbędnym było wydanie rozstrzygnięcia o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania w trybie art. 134 k.p.a. Tym samym Sąd stanął na stanowisku, że rozstrzygnięcie organu II instancji odpowiadało prawu.
Odnosząc się do twierdzenia skarżącego, który wskazuje, że nadał odwołanie w dniu [...] kwietnia 2013 r. (czyli z zachowaniem terminu), na dowód czego przedłożył kserokopię dowodu nadania odwołania, Sąd stwierdził, że we wskazanej przesyłce skarżący nadał w istocie korespondencję, jednakże zawierała ona odwołanie dotyczące decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...], a nie decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...]. Tym samym nadane odwołanie nie dotyczyło w swej istocie decyzji organu I instancji, w odniesieniu do której Główny Inspektor Transportu Drogowego postanowieniem z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] stwierdził uchybienie terminu do jego wniesienia.
W tej sytuacji Sąd nie znalazł żadnych podstaw do uwzględnienia skargi. Skarga jako bezzasadna podlegała zatem oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.