Uzasadnienie
O. S.A. z siedzibą w P. wystąpił w dniu 4 lutego 2004 r. do Miejskiego Zarządu Dróg w P. z wnioskiem o dalsze zajęcie pasa drogowego pod reklamę o powierzchni łącznej 8 m² oraz o umieszczenie nośników reklamowych trwale związanych z gruntem o łącznej pow. 129,92 m², określając termin zajęcia pasa drogowego na okres od 1 stycznia 2004 r. do 30 czerwca 2004 r.
Dyrektor Miejskiego Zarządu Dróg w P. decyzjami z dnia [...] lutego 2004 r., działając z upoważnienia Prezydenta Miasta P., udzielił spółce zezwolenia na wnioskowany okres. Jednakże w dniu [...] grudnia 2004 r. Dyrektor Miejskiego Zarządu Dróg w P. złożył do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] wniosek o wszczęcie z urzędu postępowania o stwierdzenie nieważności wydanych zezwoleń w części obejmującej zajęcie pasa drogowego przez spółkę O. w okresie od 1 stycznia 2004 r. do 3 lutego 2004 r.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzjami z dnia [...] marca 2005 r. stwierdziło w całości nieważność decyzji Dyrektor Miejskiego Zarządu Dróg w P. z dnia [...] lutego 2004 r. W uzasadnieniu podano, iż doszło do rażącego naruszenia prawa, bowiem decyzje zezwalające na zajęcie pasa drogowego wydano na czas obejmujący częściowo okres przed złożenia wniosku – wniosek wpłynął do urzędu w dniu [...] lutego 2004 r., a zezwolenie obejmowało okres od 1 stycznia 2004 r. Uzasadniając stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] lutego 2004 r. w całości, organ administracji podnosił, iż częściowe stwierdzenie ich nieważności nie było możliwe z uwagi na ustalenie opłaty za zajęcie pasa drogowego.
Skarżąc powyższą decyzję spółka O. zarzuciła Kolegium stwierdzenie nieważności wydanych decyzji w całości, a nie w części. W ocenie spółki można było stwierdzić nieważność wydanych zezwoleń jedynie za okres przed złożeniem wniosku, ponieważ zajęcie pasa drogowego za okres od złożenia wniosku ([...] luty 2004 r., data wpływu do urzędu [...] luty 2004 r.) nie był objęty wnioskiem Dyrektora Miejskiego Zarządu Dróg w P. dotyczącym stwierdzenia nieważności wydanych decyzji. Nadto spółka podnosiła, iż decyzje z dnia [...] lutego 2004 r. nie były dotknięte wadą nieważności ponieważ zostały wydane w ramach kontynuacji zajęcia pasa drogowego.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzjami z dnia [...] maja 2005 r. utrzymało zaskarżone decyzje w mocy argumentując, że zarządca drogi nie mógł wydać decyzji z datami wstecznymi, a ich wydanie rażąco naruszyło art. 40 ust. 12 pkt 2 ustawy o drogach publicznych. Kolegium uzasadniając stwierdzenie nieważności decyzji w całości podnosiło argumenty zawarte w uprzednio wydanym rozstrzygnięciu.
Spółka O. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego powyższe decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] wnosząc o ich uchylenie. W skardze postawiono zarzuty naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 40 ust. 12 pkt 2 ustawy z dnia 21 marca 2004 r. o drogach publicznych.
Uzasadniając skargę ponownie podnoszono, iż stwierdzenie nieważności wydanych zezwoleń mogło obejmować jedynie okresy do złożenia wniosków o zajęcie pasa drogowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 24 października 2005 r., wydanym w sprawie VI SA/Wa 1239/05, oddalił skargę, na co spółka O. złożyła skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Skutkiem rozpoznania skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 15 grudnia 2006 r., w sprawie I OSK 164/06, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania, zasądzając koszty postępowania od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz O. w P. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje;
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz.1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.
Zgodnie z art. 185 § 2 oraz art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w razie przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, sąd rozpoznaje ją w innym składzie, będąc związany wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, iż jest ona zasadna.
Stosownie do art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (j. t. Dz. U. z 2000 r. Nr 71, poz. 838 ze zm.) zajęcie pasa drogowego na cele niezwiązane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg wymaga zezwolenia zarządcy drogi, w drodze decyzji administracyjnej. Zgodnie z § 1 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 1 czerwca 2004 r. w sprawie określenia warunków udzielania zezwoleń na zajęcie pasa drogowego (Dz. U. Nr 140, poz. 1481) zajmujący pas drogowy przed planowanym zajęciem pasa składa wniosek do zarządcy drogi o wydanie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego.
Wniosek o zajęcie pasa drogowego w kilku miejscach w P. został sporządzony przez O. S.A. z siedzibą w P. w dniu [...] stycznia 2004 r. i wpłynął do Miejskiego Zarządu Dróg w dniu [...] lutego 2004 r.
Zgodnie z art. 61 § 1 k.p.a. postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Ponieważ postępowanie o wydanie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego wszczyna się na wniosek zainteresowanego, datą wszczęcia tego postępowania jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej (art. 61 § 3 k.p.a.).
We wniosku o wydanie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego spółka żądała wydania zezwolenia od dnia 1 stycznia 2004 r. do dnia 30 czerwca 2004 r., jednakże wniosek ten wpłynął do organu administracji w dniu [...] lutego 2004 r. Stosownie zatem do § 1 ust. 1 ww. rozporządzenia i art. 61 § 3 k.p.a. udzielenie zezwolenia na okres przed datą wpływu wniosku do organu nie mogło nastąpić.
W związku z powyższym decyzje zarządcy drogi o udzieleniu wnioskowanego zezwolenia na okres od dnia 1 stycznia 2004 r. do dnia [...] lutego 2004 r. zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.) i jedynie w tym zakresie podlegały usunięciu z obrotu prawnego. Natomiast decyzje obejmujące okres późniejszy i do dnia 30 czerwca 2004 r. nie naruszały prawa. Zatem stwierdzenie nieważności tych decyzji w całości było w niezgodzie z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. ponieważ zezwalały na zajęcie pasa drogowego na okres niedotyczący zajęcia pasa drogowego bez zezwolenia, czyli nie naruszały art. 40 ust. 12 pkt 2 ustawy o drogach publicznych. Wobec tego nie było podstaw do stwierdzenia ich nieważności w tej części z powodu rażącego naruszenia prawa.
Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ administracji powinien dokonać rozstrzygnięcia mając na uwadze faktyczne wady decyzji zezwalających i w tym zakresie prawidłowo zastosować przepis art. 156 k.p.a.
W tych warunkach Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.