Uzasadnienie
Skarżący – J. Z., złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie z jego skargi na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] listopada 2010 r., nr [...] w przedmiocie objęcia obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym z tytułu prowadzenia działalności pozarolniczej.
Postanowieniem referendarza sądowego z 14 kwietnia 2011 r. odmówiono skarżącemu przyznania prawa pomocy obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wskazano między innymi, że skoro jedynym źródłem dochodów skarżącego i jego żony są ich świadczenia emerytalne w łącznej kwocie około trzech tysięcy złotych, zaś ich miesięczne wydatki konieczne do utrzymania kształtują się na poziomie około 850 złotych, to skarżący jest w stanie poczynić oszczędności celem pokrycia kosztów sądowych w sprawie, które sprowadzały się do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 200 złotych. W związku z powyższym podkreślono, że nie sposób uznać skarżącego za osobę na tyle ubogą, iż pokrycie przez niego kosztów sądowych spowodowałoby uszczerbek utrzymania koniecznego dla skarżącego i jego rodziny.
Pismem z 27 kwietnia 2011 r. skarżący wniósł sprzeciw od powyższego postanowienia, wnosząc o ponowne rozpatrzenie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. Nadmienił, że od kwietnia 2011 r. urząd skarbowy zajął cześć jego emerytury na poczet spłaty zadłużenia wobec Urzędu Miasta P., w konsekwencji czego otrzymał emeryturę w wysokości 1.151 złotych. Podał, że z otrzymanej kwoty zapłacić musi ratę kredytu w wysokości 200 złotych, a także zobowiązany jest spłacać kartę kredytową, na której zadłużenie wynosi 1.011 złotych. Skarżący wskazał również, że wraz z żoną wydają bardzo duże kwoty na leki, choć nie jest w stanie tego udokumentować paragonami zakupu, ponieważ ich nie zbiera. Dodał, że działalność usługową w zakresie stolarstwa i tapicerstwa zmuszony był zlikwidować, ponieważ przynosiła ona jedynie straty i obecnie pozostały skarżącemu liczne zadłużenia z tym związane.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Przepis art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej p.p.s.a. stanowi, iż przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ustawodawca posłużył się zwrotem "gdy osoba ta wykaże", co oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar uprawdopodobnienia okoliczności pozwalających sądowi dokonać oceny warunków ewentualnie uzasadniających skorzystanie z tego prawa. Innymi słowy rozstrzygnięcie sądu w kwestii prawa pomocy będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (J. P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz", wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2004, s. 319).
Podstawę do przyznania prawa pomocy stanowią informacje wynikające z oświadczenia zawartego we wniosku składanym przez strony na urzędowym formularzy (art. 252 § 1 p.p.s.a.).
Z analizy zarówno wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz dokumentów nadesłanych przy piśmie skarżącego z dnia 17 marca 2011 r., jak i sprzeciwu złożonego przez skarżącego wynika, że od kwietnia 2011 r. jego dochód z tytułu świadczenia emerytalnego wynosi 1.150 złotych, gdyż posiada zadłużenie wobec Urzędu Miasta P., które jest obecnie spłacane poprzez zajęcie części jego emerytury. Tak więc wraz z żoną na rachunku bankowym dysponuje kwotą około 2.700 złotych. W tych warunkach, przy obecnym poziomie stałych wydatków miesięcznych, na które składają się kwoty z tytułu opłat za mieszkanie, tj. około 460 złotych, spłaty kredytu w wysokości 200 złotych miesięcznie, spłaty karty kredytowej z zadłużeniem wynoszącym 1.011 złotych, czy też rachunków za leki skarżącego i jego żony, stwierdzić należy, że skarżący nie jest w stanie poczynić oszczędności umożliwiających mu poniesienie kosztów sądowych.
Z zestawienia wydatków i dochodów skarżącego wynika, że z kwoty około 1300 złotych przypadającej na jednego członka rodziny w danym miesiącu, nie jest on zdolny ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, iż istnieją podstawy do zwolnienia skarżącego od kosztów sądowych i działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 260 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.