Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] czerwca 2017 r. [...] Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej w [...] wymierzył dwie kary pieniężne wobec przedsiębiorcy: "N." Sp. z o.o. z siedzibą w [...] (dalej: przedsiębiorca, skarżąca, Spółka), mianowicie:
- I. karę pieniężną w wysokości 100 000 zł - na podstawie art. 40a ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych (Dz.U. z 2016 r. poz. 1604 ze zm.) z tytułu wprowadzenia do obrotu dwóch partii artykułów rolno-spożywczych zafałszowanych oraz
- II. karę pieniężną w wysokości 7 073,74 zł - na podstawie art. 40a ust. 1 pkt 2 ww. ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych z tytułu utrudniania organowi Inspekcji Handlowej przeprowadzenia urzędowej kontroli żywności w dniach [...] marca 2016 r.
Zaskarżoną decyzją z [...] listopada 2017 r. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, po rozpatrzeniu odwołania przedsiębiorcy:
- I. utrzymał w mocy decyzję w części punktu pierwszego oraz
- II. uchylił zaskarżoną decyzję w części punktu drugiego i na podstawie art. 40a ust. 5c ww. ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych w związku z art. 40a ust. 1 pkt 2 i ust. 5 tej ustawy odstąpił od wymierzenia przedsiębiorcy kary pieniężnej z tytułu utrudniania organowi Inspekcji Handlowej przeprowadzenia urzędowej kontroli żywności w dniach [...] marca 2016 r.
Prezes Głównego Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazał, iż stan faktyczny w niniejszej sprawie ustalono w toku dwóch kontroli działalności przedsiębiorcy:
- 1) kontroli przeprowadzonej od [...] marca 2016 r. w kuchni centralnej w [...] przy ul. [...];
- 2) kontroli przeprowadzonej od [...] marca do [...] kwietnia 2016 r., z dnia [...] marca 2016 r., w kuchni centralnej w [...] przy ul. [...].
Zakres przedmiotowy obu ww. kontroli obejmował kontrolę prawidłowości działania zakładów świadczących usługi cateringowe dla szpitali oraz kontrolę przechowywania i udostępniania orzeczeń lekarskich dla celów sanitarno-epidemiologicznych.
W toku pierwszej kontroli, przeprowadzonej w kuchni w [...], w dniu [...] marca 2016 r. inspektorzy dokonali sprawdzenia masy 139 (sztuk) porcji wyrobu deklarowanego jako schab pieczony, wyporcjowanego i przygotowanego do wydania pacjentom M. S.A. w [...] przy ul. [...], jako składnik dania obiadowego, zgodnie z jadłospisem na dzień [...] marca 2016 r. (karta akt nr 25). W wyniku przeważenia stwierdzono, że masy 13 porcji schabu pieczonego o wartości 138,86 zł były obniżone od 2 g do 14 g w stosunku do deklarowanej w ww. jadłospisie masy jednej porcji 50 g, tj. wynosiły: 36 g (3 szt.), 38 g (30 szt.), 40 g (36 szt.), 42 g (41 szt.), 44 g (19 szt.), 46 g (1 szt.) i 48g (1 szt.). Łączna masa niedowag wyniosła 1,210 kg, a ich wartość - 25,65 zł. Zakwestionowane porcje stanowiły 94% porcji poddanych przeważeniu. Wyniki przeważenia udokumentowano w załączniku nr 1 do protokołu kontroli z dnia [...] marca 2016 r. (karty akt nr 8-13).
W toku kontroli, na podstawie art. 16 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o Inspekcji Handlowej (Dz. U. z 2017 r. poz. 1063), zwanej dalej "ustawą o Inspekcji Handlowej", postawiono żądanie uzupełnienia brakującej masy schabu pieczonego. Żądanie wykonano poprzez dodanie "polędwicy szkolnej" do każdej porcji schabu pieczonego (karta akt nr 5). W toku tej samej kontroli w dniu [...] marca 2016 r., tj. po czterech dniach od stwierdzenia niedowagi schabu pieczonego, dokonano przeważenia 51 porcji pulpetów mięsnych. Stwierdzono, że ich masa była wyższa od 6 g do 22 g przy deklaracji masy jednej porcji 80 g.
W toku drugiej kontroli, przeprowadzonej w kuchni w [...] w dniu [...] marca 2016 r., inspektorzy dokonali sprawdzenia masy 78 (sztuk) porcji wyrobu deklarowanego jako bitki schabowe wyporcjowane i przygotowane do wydania pacjentom W. w [...], zgodnie z jadłospisem na dzień [...] marca 2016 r. (karta akt nr 17). Stwierdzono, że masy wszystkich 78 porcji bitek schabowych o wartości 101,40 zł były obniżone od 5 g do 50 g w stosunku do deklarowanej w ww. jadłospisie masy jednej porcji 80 g, tj. wynosiły: 30g (2 szt.), 35 g (8 szt.), 40 g (12 szt.), 45 g (20 szt.), 50 g (15 szt.), 55 g (13 szt.), 60 g (6 szt.), 65 g (1 szt.) i 75 g (1 szt.). Łączna masa niedowag wyniosła 2,535 kg, a ich wartość - 41,32 zł. Wyniki przeważenia udokumentowano w załączniku nr 1 do protokołu kontroli z dnia [...] kwietnia 2016 r. (karty nr 5-8), sprostowanym w dniu [...] września 2017 r. (karta akt nr 58). W związku ze stwierdzonymi przez inspektorów niedowagami bitek schabowych, do każdej porcji została dodana szynka konserwowa (wyjaśnienie koordynatora - kierownika żywienia - karta akt nr 9).
W piśmie z [...] maja 2016 r. (karty akt nr 31-32) kontrolowany przedsiębiorca poinformował o podjęciu w kuchni w [...] działań naprawczych, jak przeprowadzenie rozmów z personelem i wzmożenie kontroli surowców wydanych do produkcji posiłków.
W oparciu o materiał zebrany w toku ww. dwóch kontroli, [...] WIIH stwierdził, że jedna partia schabu pieczonego i jedna partia bitek schabowych nie odpowiadały wymaganiom określonym w art. 4 ust. 1 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych oraz art. 7 ust. 1 lit. a rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1169/2011 z dnia 25 października 2011 r. w sprawie przekazywania konsumentom informacji na temat żywności, zmiany rozporządzeń Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1924/2006 i (WE) nr 1925/2006 oraz uchylenia dyrektywy Komisji 87/250/EWG, dyrektywy Rady 90/496/EWG, dyrektywy Komisji 1999/10/WE, dyrektywy 2000/13/WE Parlamentu Europejskiego i Rady, dyrektyw Komisji 2002/67/WE i 2008/5/WE oraz rozporządzenia Komisji (WE) nr 608/2004 (Dz. U. UE.L.304 z 22.11.2011 s. 18 ze zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem 1169/2011".
W ocenie [...] WIIH, wprowadzenie do obrotu 131 porcji schabu pieczonego o obniżonej gramaturze jednostkowej (od 2 g do 14 g na porcję) w stosunku do deklarowanej masy 50 g oraz 78 porcji bitek schabowych o obniżonej gramaturze jednostkowej (od 5 g do 50 g na porcję) w stosunku do deklarowanej masy 80 g, nosiło znamiona zafałszowania w rozumieniu art. 3 pkt 10 lit. c ustawy o jakości handlowej.
W związku z powyższym, pismem z 23 września 2016 r. [...] WIIH zawiadomił przedsiębiorcę o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie wymierzenia mu kary pieniężnej na podstawie art. 40a ust. 1 pkt 4 ustawy o jakości handlowej z tytułu wprowadzenia do obrotu ww. dwóch partii wyrobów kulinarnych zafałszowanych, pouczając o prawie do czynnego udziału w postępowaniu, m.in, wglądu w akta sprawy oraz składania wniosków dowodowych.
Pismem z 29 września 2016 r. Spółka podniosła, że kontrolujący nie odnieśli się do wyjaśnień złożonych przez personel kuchni w [...] w zakresie wprowadzenia do obrotu produktu o obniżonej gramaturze oraz że nie wzięli pod uwagę technologii przygotowania mięsa, dokumentów magazynowych przedstawionych przez personel kuchni w dniu kontroli. Ponadto strona wskazała, że skoro każda porcja została uzupełniona szynką, tak aby waga jednej porcji była zgodna z deklarowaną, to nie można uznać, że do obrotu wprowadzono artykuły zafałszowane. Spółka wnioskowała o przeprowadzenie dowodu z zeznań pracowników kuchni w [...]: koordynatora - kierownika żywienia oraz dietetyka.
Organ pierwszej instancji, uwzględniając powyższy wniosek dowodowy, przesłuchał m.in. koordynatora - kierownika żywienia M. K. oraz dietetyka I. R. Nadto z urzędu przeprowadził dowód z przesłuchania kucharza – E. K. Koordynator - kierownik żywienia M. K. oraz dietetyk I. R. zeznały, że gramatury w jadłospisie kuchni w [...] określają dietetyczki, a każdy jadłospis jest akceptowany przez dietetyczki szpitalne. Według wiedzy świadków, wielkość ubytku masy bitek schabowych zależy od jakości mięsa, świadek nie umiała określić, czy ubytek masy może sięgać od 5 do 50 g. Świadek zeznała, że przed wydaniem na oddziały szpitalne, posiłki wyprodukowane w kuchni w [...] "co do zasady" podlegają kontroli ilościowej i jakościowej, ale w dniu kontroli przeprowadzonej przez [...] WIIH to nie nastąpiło.
Kucharz E. K. zeznała m.in. że przy porcjowaniu schabu pieczonego "co jakiś czas" go ważyła, ale wskazała na trudność w przygotowaniu porcji o równej masie. Świadek zeznała, że dopiero tego dnia zorientowała się, że piec konwekcyjny "odbiera" przygotowanemu mięsu masę.
Pismami z 28 grudnia 2016 r. i 26 kwietnia 2017 r., organ zażądał od strony podania informacji o wysokości obrotów i przychodu przedsiębiorcy w roku 2016. Pismem z 2 czerwca 2017 r. strona oświadczyła, że jej "obroty z kontraktów" za 2016 r, wynoszą 2 384 486,97 zł. [...] WIIH uzyskał także informację w powyższym przedmiocie od Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w [...], który poinformował w piśmie z 4 lipca 2017 r., że Spółka osiągnęła w 2016 r. przychód w wysokości 42 372 012,94 zł oraz obrót w wysokości 39 494 086,00 zł. Odpowiedź ta wpłynęła do [...] WIIH po wydaniu decyzji kończącej postępowanie w pierwszej instancji, w związku z czym nie została uwzględniona przy wymierzaniu kary pieniężnej.
[...] WIIH wydał decyzję z dnia [...] czerwca 2017 r. od której pismem z 12 lipca 2017 r. Spółka złożyła odwołanie do Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, wnosząc o:
- 1. uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i orzeczenie co do istoty sprawy,
- 2. na wypadek nieuwzględnienia powyższego żądania, o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji.
W odwołaniu strona zarzuciła:
- 1. naruszenie przepisów prawa materialnego, w szczególności:
- - art. 17 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności (Dz. U. L UE 31 z 01.02.2002, s. 1 ze zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem 178/2002" w związku z art. 40a ust. 5 oraz art. 40a ust. 1 pkt 4 ustawy o jakości handlowej - poprzez nałożenie kary zbyt wygórowanej i dotkliwej, niewspółmiernej i nieproporcjonalnej do wagi przewinienia oraz wartości "naruszonego" dobra prawnego;
- - art. 40a ust. 1 pkt 5 ustawy o jakości handlowej (przy czym z treści zarzutu Prezes UOKiK wywnioskował, że intencją strony było przywołanie art. 40a ust. 5 ustawy o jakości handlowej) i art. 104 kpa poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w zakresie wymiaru kary, pominięcie przy wymierzaniu kary faktu uzupełnienia brakującej wagi w wyniku dodania do porcji polędwicy, w efekcie czego odwrócono niebezpieczeństwo naruszenia dobra prawnego, brak rozpatrzenia wymiaru zastosowanej kary w odniesieniu do wartości kontrolowanych artykułów tj. kwoty 240,26 zł;
- - art. 40a ust. 5c ustawy o jakości handlowej poprzez jego niezastosowanie;
- 2. naruszenie przepisów prawa procesowego, w szczególności:
- - rażące naruszenie art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 78 § 1, art. 80 kpa przez błędne ustalenie stanu faktycznego, zaniechanie przez organ podjęcia czynności zmierzających do zebrania pełnego materiału dowodowego i dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy w szczególności odmowę przeprowadzenia konfrontacji świadków, arbitralne potraktowanie sprawy przez organ bez rozpatrzenia w sposób wyczerpujący zebranego materiału dowodowego nieuwzględnienie przy rozstrzygnięciu interesu społecznego i interesu obywateli, w szczególności skutków ekonomicznych kary dla działalności strony; sprzeczność ustaleń z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego (przy czym z uzasadnienia zarzutu Prezes UOKiK wywnioskował, że dotyczy on wyłącznie oddzielnego postępowania objętego punktem drugim zaskarżonej decyzji);
- - art. 8 § 1 kpa poprzez naruszenie zasady prawdy obiektywnej (poprzez naruszenie zasady pogłębiania zaufania, utrwalone praktyki rozstrzygania spraw), gdyż na tle analogicznych stanów faktycznych zostały wydane diametralnie odmienne rozstrzygnięcia, tym samym organ pominął w rozstrzygnięciu zasady proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania;
- - art. 8, 9, 11, 12 § 1 kpa w związku z art. 15 ustawy o Inspekcji Handlowej oraz 14 § 2 kpa (przy czym z uzasadnienia zarzutów Prezes UOKiK wywnioskował, że dotyczą one wyłącznie oddzielnego postępowania, objętego punktem drugim zaskarżonej decyzji);
- - art. 107 § 3 kpa poprzez brak w uzasadnieniu decyzji: przyczyn niezastosowania art. 40a ust. 5c ustawy o jakości handlowej, powodów dla których organ pierwszej instancji przy wymiarze kary nie wziął pod uwagę faktu uzupełnienia brakującej wagi porcji w wyniku dodania polędwicy, w efekcie czego odwrócono niebezpieczeństwo naruszenia dobra prawnego, a także brak rozpatrzenia i uzasadnienia wymiaru zastosowanej kary w odniesieniu do wartości kontrolowanych artykułów tj. 240,26 zł.
Pismem z 30 sierpnia 2017 r. organ poinformował stronę o przysługującym jej, na podstawie art. 10 kpa, prawie do zapoznania się z aktami sprawy, a także wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów.
Pełnomocnik skarżącej zaskarżył decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia [...] listopada 2017r w sprawie utrzymania w mocy w części punktu pierwszego decyzji [...] WIIH w [...] z dnia [...] czerwca 2017 r. oraz uchylenia wymienionej decyzji w części puntu 2 i odstąpienia od wymierzenia kary pieniężnej, w zakresie utrzymania w mocy punktu pierwszego decyzji [...] WIIH w [...] z dnia [...] czerwca 2017 r. to jest wymierzenia kary pieniężnej w wysokości 100 000 zł zarzucając jej:
- I. naruszenie prawa materialnego, w szczególności:
- 1. naruszenie art. 17 ust. 2 rozporządzenia 178/2002 w związku z art. 40a ust. 5 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, przez nałożenie kary zbyt wygórowanej i dotkliwej,
- 2. art. 40a ust. 1 pkt 4 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, poprzez nałożenie na stronę kary administracyjnej w kwocie 100 000 zł (słownie sto tysięcy złotych) jako kary niewspółmiernej do stopnia zamienia nieadekwatnej, nieracjonalnej, niewspółmiernie dolegliwej i nieproporcjonalnej do wagi przewinienia oraz wartości "naruszonego" dobra prawnego;
- 3. art. 40a ust. 1 pkt 5 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno- spożywczych i art. 104 kpa poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w zakresie wymiaru kary, pominięcie przy wymierzeniu kary faktu uzupełnienia brakującej wagi w wyniku dodania do porcji polędwicy, w efekcie czego odwrócono niebezpieczeństwo naruszenia dobra prawnego, brak rozpatrzenia wymiaru zastosowanej kary w odniesieniu do wartości kontrolowanych artykułów to jest 240,26 zł;
- 4. art 189d pkt 4 i pkt 6 kpa, poprzez jego niezastosowanie w rezultacie czego organ odwoławczy wadliwie dokonał miarkowania kary administracyjnej pomijając ustalenia w zakresie stopnia przyczynienia się strony skarżącej do powstania naruszenia prawa oraz wysokość korzyści, którą strona skarżąca osiągnęła, lub straty której uniknęła;
- 5. art. 40a ust. 5c ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, poprzez nierozpoznanie przesłanek zastosowania tego przepisu;
- II. naruszenie prawa procesowego, w szczególności:
- 1. rażące naruszenie art. 7, art. 75 § 1, art 77§ 1, art 78 § 1 kpa przez błędne arbitralne potraktowanie sprawy przez organ bez rozpatrzenia w sposób wyczerpujący zebranego materiału dowodowego; nieuwzględnienie przy rozstrzygnięciu interesu społecznego i interesu obywateli, w szczególności skutków ekonomicznych kary dla działalności strony;
- 2. art. 8 § 1 kpa poprzez naruszenie zasady zaufania do władzy publicznej, gdyż na tle analogicznych stanów faktycznych zostały wydane diametralnie odmienne rozstrzygnięcia, tym samym organ pominął w rozstrzygnięciu zasady proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania;
- 3. art. 7, 10 § 1 oraz art. 77 kpa, zgodnie z którymi organ pierwszej instancji oraz strona przeciwna winna była rozpatrzyć stan faktyczny sprawy w świetle wszystkich przepisów prawa materialnego mogących mieć zastosowanie w sprawie;
- 4. art. 107 § 3 kpa poprzez brak w uzasadnieniu decyzji:
- a) powodów, dla których strona przeciwna i organ I instancji nie zastosowały art 40a ust. 5c ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych mimo, iż organ zobowiązany jest rozpatrzyć stan faktyczny w świetle wszystkich przepisów prawa materialnego mogących mieć zastosowanie w sprawie;
- b) brak rozpatrzenia i uzasadnienia wymiaru zastosowanej kary w odniesieniu do dyrektyw wymiaru kary administracyjnej zawartych w art. 40a ust. 5 wyżej wymienionej ustawy to jest do wartości kontrolowanych artykułów to jest 240,26 zł. oraz zawartych w art 189d pkt 4 i pkt 6 kpa - to jest stopnia przyczynienia się strony skarżącej, na którą jest nakładana administracyjna kara pieniężna do powstania naruszenia prawa oraz wysokość korzyści, którą strona skarżąca osiągnęła, lub straty, której uniknęła;
W oparciu o powołane zarzuty i zawartą w nich istotę pełnomocnik wniósł o uchylenie decyzji w zaskarżonej części, na podstawie art 145 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., poz. 1302; dalej p.p.s.a.) i zasądzenie kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Na wstępie wymaga podkreślenia, iż – bezsporny w sprawie - stan faktyczny przyjęty jako podstawa wydanych w sprawie decyzji, ustalono na podstawie czynności kontrolnych w ramach przeprowadzonych dwóch kontroli działalności przedsiębiorcy:
- 1) kontroli przeprowadzonej od [...] marca 2016 r. przeprowadzonej w kuchni centralnej w [...] przy ul. [...];
- 2) kontroli przeprowadzonej od [...] marca do [...] kwietnia 2016 r. z dnia [...] marca 2016 r., w kuchni centralnej w [...] przy ul. [...].
Zakres przedmiotowy obu ww. kontroli obejmował kontrolę prawidłowości działania zakładów świadczących usługi cateringowe dla szpitali oraz kontrolę przechowywania i udostępniania orzeczeń lekarskich dla celów sanitarno-epidemiologicznych.
Pierwsza z ww. kontroli wykazała, iż przeznaczone do obrotu 131 (sztuk) porcji schabu pieczonego, o wartości 138,86 zł, miało obniżoną gramaturę pojedynczej porcji od 2g do 14g, a 78 (sztuk) porcji bitek schabowych wartości 101,40zł, miało obniżoną gramaturę 1 porcji od 5g do 50g. Łączna wartość zaniżonych porcji stanowiła kwotę 240,26 zł. Pracownicy skarżącej w celu uzupełnienia ubytków niezwłocznie uzupełnili brakującą wagę poprzez dodanie do porcji polędwicy.
Druga z ww. kontroli natomiast wykazała, że w masa wszystkich skontrolowane produktów - 78 (sztuk) porcji wyrobu deklarowanego jako bitki schabowe wyporcjowane i przygotowane do wydania pacjentom W. w [...], zgodnie z jadłospisem na dzień [...] marca 2016 r. o wartości 101,40 zł były obniżone od 5 g do 50 g w stosunku do deklarowanej w ww. jadłospisie masy jednej porcji 80 g, tj. wynosiły: 30g (2 szt.), 35 g (8 szt.), 40 g (12 szt.), 45 g (20 szt.), 50 g (15 szt.), 55 g (13 szt.), 60 g (6 szt.), 65 g (1 szt.) i 75 g (1 szt.). Łączna masa niedowag wyniosła 2,535 kg, a ich wartość - 41,32 zł. W związku ze stwierdzonymi przez inspektorów niedowagami bitek schabowych, do każdej porcji została dodana szynka konserwowa.
Powyższe ustalenia faktyczne stanowiły podstawę wymierzenia wobec Spółki kary administracyjnej w wysokości 100 000 zł, co zaakceptował organ drugiej instancji utrzymując ją w tym zakresie w mocy.
Zarzuty skarżącej koncentrują się na kwestionowaniu wysokości wymierzonej kary. Nie podważają natomiast stanu faktycznego przyjętego jako podstawa wydanych w sprawie decyzji administracyjnych. Podnosi ona zarzuty wymierzenia kary rażąco niesprawiedliwej, nieproporcjonalnej do stopnia zawinienia, nieadekwatnej, nieracjonalnej i niewspółmiernie dolegliwej.
W ocenie Sądu jednak żaden ze stawianych przez Spółkę zarzutów nie może być uznany za zasadny w świetle obowiązującego prawa.
Po pierwsze, nie można podzielić poglądu, aby zastosowanie w sprawie miał art.189a § 2 kpa w sytuacji, gdy dyrektywy wymiaru kary w odniesieniu do dyspozycji wskazanych w art. 40a ust. 1 pkt 1- 5 ww. ustawy przewidziane zostały w art. 40a ust. 5 ustawy o jakości handlowej. W pkt 4 uregulowany został przypadek, z którym mamy do czynienia w kontrolowanej sprawie – przewiduje karę w wysokości nie wyższej niż 10% przychodu osiągniętego w roku rozliczeniowym poprzedzającym rok nałożenia kary, nie niższej jednak niż 1 000 zł. Z tytułu wprowadzania do obrotu artykułów rolno-spożywczych zafałszowanych.
Według art. 40a ust. 5 ustawy o jakości handlowej, ustalając wysokość kary pieniężnej, Główny Inspektor wojewódzki, wojewódzki inspektor Inspekcji Handlowej uwzględnia stopień szkodliwości czynu, zakres naruszenia, dotychczasową działalność podmiotu działającego na rynku artykułów rolno-spożywczych i wielkość jego obrót oraz przychodu, a także wartość kontrolowanych artykułów rolno-s[ożywczych. Z kolei art. 40a ust. 5c przewiduje możliwość odstąpienia od wymierzenia kary pieniężnej w przypadku niskiego stopnia szkodliwości czynu, niewielkiego zakresu naruszenia lub braku stwierdzenia istotnych uchybień w dotychczasowej działalności podmiotu.
Zdaniem strony skarżącej, skoro przepisy szczególne regulują tylko niektóre z powyższych aspektów stosowania kar administracyjnych pieniężnych, to w pozostałym zakresie powinny znaleźć zastosowanie przepisy kpa regulujące kwestię nakładania i wymiaru kar. Powyższe stanowisko nie jest prawidłowe z uwagi na brzmienie art. 189a kpa. Przepis ten stanowi (w § 1), że w sprawach nakładania lub wymierzania administracyjnej kary pieniężnej lub udzielania ulg w jej wykonaniu stosuje się przepisy niniejszego działu, tj. działu IVa "Administracyjne kary pieniężne". Jednakże z § 2 wynika, że w przypadku uregulowania w przepisach odrębnych:
- 1) przesłanek wymiaru administracyjnej kary pieniężnej,
- 2) odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej lub udzielenia pouczenia,
- 3) terminów przedawnienia nakładania administracyjnej kary pieniężnej,
- 4) terminów przedawnienia egzekucji administracyjnej kary pieniężnej,
- 5) odsetek od zaległej administracyjnej kary pieniężnej,
- 6) udzielania ulg w wykonaniu administracyjnej kary pieniężnej
- - przepisów niniejszego działu w tym zakresie nie stosuje się.
Tak więc brak jest podstaw do "uzupełniającego" stosowania dyrektyw nakładania kary (bądź też pozostałych regulacji wymienionych w pkt 1) – 6) ww. przepisu wobec faktu objęcia regulacją ustawową kar pieniężnych nakładanych na podstawie ustawy i jakości handlowej (art. 40a ust 5 oraz 5c ustawy o jakości handlowej), gdyż, jak wynika z wyżej przytoczonego unormowania, kpa takiej możliwości nie przewiduje.
Kolejny zarzut sprowadza się do polemiki skarżącej z oceną organu, dotyczącą najwyższego stopnia społecznej szkodliwości popełnionych deliktów administracyjnych. W tym zakresie podnosi ona przede wszystkim okoliczność, że de facto nie naruszenia, a jedynie do narażenia dobra prawnego na naruszenie przepisów prawa żywnościowego, wskazując, iż w obydwu wskazanych w decyzji przypadkach uzupełniono zakwestionowaną gramaturę potraw innym produktem, czym równocześnie "urozmaicono posiłek" korzystającym z niego konsumentom.
Nie sposób, zdaniem Sądu, zaakceptować tej argumentacji. Jak słusznie wskazał organ, niniejsza sprawa dotyczy dwóch niezależnych od siebie przypadków, zafałszowania żywności podawanej pacjentom w szpitalach. Fakt wymierzenia kary za dwa niejako niezależne od siebie przypadki podobnych względem siebie naruszeń prawa żywieniowego wpływa na ocenę deliktu jako obarczonego wysokim stopniem społecznej szkodliwości, a także w ocenie Sądu powoduje, że skarżąca nie może skutecznie podważać decyzji wskazując na incydentalny charakteru nieprawidłowości. Podkreślenia wymaga fakt wystąpienia analogicznej nieprawidłowości w dwóch różnych placówkach (obie były szpitalami), jak i to, że pacjenci szpitali nie stanowią grupy, która szczególnie walczy o swoje prawa, sporządzając skargi na niewłaściwe odżywianie w placówkach szpitalnych, trudno więc dopatrywać się okoliczności łagodzącej w braku skarg na podobne nieprawidłowości w przeszłości z ich strony.
Po pierwsze pacjenci szpitali są często osobami ciężko, bądź przewlekle chorymi, co skutkuje ich koncentracją na problematyce zdrowotnej, w stosunku do której wyżywienie szpitalne stanowi kwestię poboczną, po drugie – w placówkach tych przebywają zazwyczaj jedynie czasowo, co również może niwelować ich motywację do walki o prawa pacjentów w tym zakresie. Nie oznacza to jednak, że stanowią grupę konsumentów, których prawa mogą być pomijane. Zdaniem Sądu, właśnie z uwagi na mniejszą faktyczną możliwość ochrony praw pacjentów placówek szpitalnych jako konsumentów, winni być traktowani w sposób co najmniej nie dyskryminacyjny w porównaniu do innych grup konsumentów, którzy mogą bez przeszkód korzystać z przysługujących im roszczeń. Jest przy tym w ocenie Sądu rzeczą całkowicie obojętną z punktu widzenia wymiaru kary pieniężnej fakt następczego "uzupełnienia" zakwestionowanych przez obydwie kontrole dań poprzez dodanie do nich nieadekwatnych do jadłospisu dodatków, a wskazywanie, że było to z korzyścią dla konsumentów, gdyż stanowiło "urozmaicenie" jadłospisu świadczy o całkowitym niezrozumieniu zasad prawa żywieniowego przez skarżącą Spółkę.
Reasumując, wysokość kary została wymierzona w sposób odpowiadający prawu oraz odpowiednio przez organ umotywowana, z uwzględnieniem wymogów dotyczących uzasadnienia prawnego oraz faktycznego (art. 107 § 3 p.p.s.a.).
W myśl art. 17 ust. 2 rozporządzenia 178/2002, kary mające zastosowanie w przypadku naruszenia prawa żywnościowego, powinny być proporcjonalne, ale także skuteczne i odstraszające, a zatem winny stanowić dla przedsiębiorcy odczuwalną dolegliwość. W realiach sprawy wymierzona kara stanowiła 0,2% przychodu przedsiębiorcy, a więc w żaden sposób nie wykraczała poza ustawowy pułap, przewidziany w art. 40a ust. 1 pkt 4 ustawy u jakości handlowej.
W myśl art. 8 rozporządzenia 178/2002, celem prawa żywnościowego jest ochrona konsumentów. Jednym z przejawów penalizowanego ustawą o jakości handlowej działania na szkodę konsumentów jest wprowadzanie do obrotu zafałszowanej żywności, w tym – niezgodnej z deklaracją producenta. Tak więc, wymierzona Spółce kara w wysokości 100 000 zł za stwierdzone naruszenia prawa żywieniowego mieściła się w granicach ustawowego zagrożenia przewidzianych w art. 40a ust. 1 pkt 4 ustawy o jakości handlowej, nadto – odpowiadała w pełni kryteriom wymiaru kar określonych w ust. 5 tej ustawy, nadto – uwzględniała zasadę proporcjonalności, o której mowa w art. 17 ust. 2 rozporządzenia nr 178/2002.
Sąd stoi na stanowisku, że wysokość kary w wypadku opisanym w zaskarżonej decyzji spełnia również postulat wskazany w art. 2.32 ww. rozporządzenia, w myśl którego "ustanowione kary powinny być skuteczne, proporcjonalne i odstraszające.".
Z uwagi na powyższe, w przekonaniu o prawidłowości w zakresie przeprowadzonego postępowania dowodowego oraz subsumpcji prawa materialnego przez organy administracji, publicznej, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd skargę oddalił.