Uzasadnienie
B. Sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej skarżąca, spółka) wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie obowiązku uiszczenia wpisu od skargi. W uzasadnieniu wniosku powołała się na trudną sytuację finansową spowodowaną odnotowaniem straty za rok obrotowy 2013 w wysokości [...] złotych oraz aktualny stan jej rachunku bankowego, na którym znajdują się środki w kwocie [...] złotych. W oświadczeniu o majątku i dochodach skarżąca podała, iż wysokość kapitału zakładowego spółki wynosi [...] złotych, wartość środków trwałych to 0 złotych, a strata za ostatni rok obrotowy według bilansu zamknęła się w kwocie [...] złotych.
W sprawozdaniu z działalności skarżącej za rok 2012 wskazano, że na przestrzeni poszczególnych miesięcy systematycznie rosła sprzedaż usług, co jednoznacznie dobrze rokuje na działalność spółki w roku 2013. Z dodatkowych informacji i objaśnień do sprawozdania z działalności spółki za 2012 rok, nadesłanych do sprawy o sygn. akt VI SA/Wa 1196/13, wynika, że skarżąca rozpoczęła działalność gospodarczą w marcu 2012 roku, zatrudniła 265 osób, osiągnęła przychód netto ze sprzedaży usług w wysokości [...] złotych, a odnotowana strata finansowa netto w kwocie [...] złotych jest związana z zakupem 273 sztuk kas fiskalnych (niezbędnych ze względu na rodzaj prowadzonej przez skarżącą działalności gospodarczej) za kwotę netto [...] złotych. Dokument CIT-8, nadesłany przez skarżącą m.in. do sprawy o sygn. akt VI SA/Wa 2708/13, wykazuje stratę spółki za rok 2012 w kwocie [...] złotych przy przychodzie w wysokości [...] złotych.
Natomiast rachunek zysków i strat skarżącej spółki sporządzony na dzień 30 września 2014 r. wskazuje, że w ciągu trzech kwartałów ubiegłego roku osiągnęła ona przychód netto ze sprzedaży w wysokości [...] złotych, a koszty działalności operacyjnej zamknęły się w kwocie [...] złotych. Skarżąca przedstawiła również wyciągi z rachunku bankowego za okres od dnia 30 sierpnia 2014 r. do dnia 29 listopada 2014 r., na którym saldo końcowe wynosiło zero złotych.
Postanowieniem Referendarza sądowego z 27 stycznia 2015 r. odmówiono skarżącej przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W uzasadnieniu postanowienia wskazano na niespójność złożonych przez skarżącą oświadczeń dotyczących jej sytuacji majątkowej z przedstawionymi dokumentami źródłowymi, które tę sytuację mają potwierdzać. W konsekwencji uznano, że skarżąca nie wykazała, iż nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
Od powyższego postanowienia skarżąca w terminie wniosła sprzeciw, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy. Wskazała, iż w jej ocenie, dokonana przez Referendarza sądowego ocena wydolności finansowej spółki przeprowadzona została na wyrost, z jednoczesnym zignorowaniem wskazanych przez nią problemów. Uznała, że prognozowanie ewentualnych dochodów i domniemanie w zakresie możliwości płatniczych, stoi w sprzeczności z rzeczywistą sytuacją finansową spółki. Wyjaśniła również, że wpłaty dokonywane przez udziałowca są niczym innym, jak próbą ratowania spółki i pochodzą z jego własnych środków finansowych.
Do sprzeciwu nie załączono żadnych dokumentów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej p.p.s.a.) stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym (art. 245 § 1 p.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). W przypadku osób prawnych przyznanie prawa pomocy następuje w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a.).
Stosownie do treści art. 252 § 1 p.p.s.a. strona postępowania, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy, zobowiązana jest do złożenia oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach. Jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej stanu majątkowego i możliwości płatniczych lub budzi wątpliwości, strona zobowiązana jest na wezwanie złożyć, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego i dochodów (art. 255 p.p.s.a.).
Z przedstawionych przez skarżącą, na wezwanie, dokumentów źródłowych wynika znaczny wzrost przychodów netto ze sprzedaży w stosunku do roku 2012. I tak, o ile 2012 rok zamknął się przychodem netto na poziomie [...] złotych, to w roku 2013 przychód z tego tytułu sięgnął kwoty [...] złotych. Zarazem nastąpił wzrost kosztów działalności operacyjnej z kwoty [...] złotych w 2012 roku do kwoty [...] złotych w roku 2013. Wzrost ten w odniesieniu do poszczególnych kategorii dotyczył zarówno wypłacanych przez spółkę wynagrodzeń, które wzrosły z kwoty [...] złotych do kwoty [...] złotych.
Również zużycie materiałów i energii zwiększyło się - z kwoty [...] złotych do kwoty [...] złotych. Znacznie powiększyła się także wartość kosztów usług obcych - z kwoty [...] złotych do kwoty [...] złotych. Ponadto przychód skarżącej w okresie od 1 stycznia 2014 roku do 30 września 2014 roku przekroczył [...] tysięcy złotych, a na wynagrodzenia (w ww. okresie) przeznaczyła ponad [...] tysięcy złotych.
Nie może umknąć uwadze Sądu, iż skarżąca pomimo odnotowywanej straty z prowadzonej działalności gospodarczej, ewidentnie zwiększyła jej skalę. Oprócz ogólnego znacznego wzrostu przychodu, świadczy o tym niewątpliwie podniesienie poziomu wydatków na wynagrodzenia oraz zużycie materiałów i energii. Zaznaczyć przy tym należy, iż wskazywana przez skarżącą strata z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej nie oznacza automatycznie konieczności zwolnienia strony z kosztów sądowych. Wykazanie w danym roku podatkowym straty nie musi oznaczać utraty płynności finansowej przez przedsiębiorcę (v. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 września 2013 r., sygn. akt II GZ 489/13 www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Strata powstaje bowiem wskutek nadwyżki kosztów uzyskania nad przychodem, a to skutkuje jedynie brakiem dochodu do opodatkowania (brakiem obowiązku zapłaty podatku dochodowego) i nie stanowi automatycznie o braku środków finansowych.
Zatem powstanie straty nie oznacza jeszcze utraty płynności finansowej. W orzecznictwie podnosi się, że przedsiębiorstwo, które nie wykazało, że utraciło płynność finansową i nadal funkcjonuje w obrocie gospodarczym, nawet pomimo trudności finansowych, powinno partycypować w kosztach postępowania sądowego (v. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 1 kwietnia 2008 r., sygn. akt I OZ 208/08, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Dlatego osoba prawna oraz inna organizacja nieposiadająca osobowości prawnej nie może powoływać się tylko na to, że aktualnie nie dysponuje środkami na poniesienie kosztów sądowych, lecz musi także wykazać, że nie ma ich, mimo iż podjęła wszelkie niezbędne działania, by zdobyć fundusze na pokrycie wydatków (v. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29 marca 2011 r., sygn. akt I OZ 191/11, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Powyższe nie ma miejsca na gruncie przedmiotowej sprawy.
Spółka w oczywisty sposób nie utraciła płynności finansowej, skoro w latach 2012 – 2013 zwiększyła przychód o ponad [...] tysięcy złotych, a w ciągu trzech pierwszych kwartałów 2014 roku jej przychód sięgnął kwoty [...] złotych.
Sąd nie dysponuje natomiast, pomimo wezwania, wyciągami ze wszystkich posiadanych przez skarżącą spółkę rachunków bankowych za okres ostatnich trzech miesięcy, obejmujących informacje o wszystkich transakcjach dokonanych na rachunkach w objętym wezwaniem terminie. Powyższe potwierdza analiza przedstawionych przez skarżącą wyciągów z jej rachunku bankowego o nr [...], prowadzonego w [...]., która wskazuje, że spółka dokonywała wpłat na inne należące do niej i prowadzone w tym samym banku, nieujawnione rachunki bankowe (o nr [...] i [...]), z których wyciągów nie przedłożyła. Przykładowo w dniu 31 października 2014 r. na rachunek o nr [...] skarżąca przelała kwotę [...] złotych, a z rachunku o nr [...] wpłaciła [...] złotych.
Zauważyć także należy, iż skarżąca w żaden sposób nie wyjaśniła przyczyn pojawienia się w październiku 2014 r. na ujawnionym rachunku bankowym (o nr [...]) kwoty zablokowanej w wysokości – [...] złotych. Nie wiadomo zatem, z jakiego tytułu ww. kwota została zablokowana i jakie są tego konsekwencje w kontekście możliwości korzystania przez spółkę z przedmiotowego rachunku. Zwłaszcza jeśli zważy się fakt, iż po zablokowaniu tej kwoty skarżąca dokonywała przelewów z omawianego rachunku bankowego, i to zarówno przelewów zewnętrznych, jak i przelewów wewnętrznych (tj. na ww. dwa należące do niej nieujawnione rachunki prowadzone w tym samym banku co ujawniony rachunek).
Ponadto analiza transakcji dokonywanych na ujawnionym rachunku bankowym skarżącej spółki wskazuje, że jedynych wpłat na ten rachunek dokonuje Prezes Zarządu skarżącej spółki. I tak w miesiącu wrześniu 2014 roku dokonał dwukrotnie wpłat na łączną kwotę [...] złotych, a w miesiącu październiku 2014 roku dokonana przez niego wpłata sięgnęła kwoty [...] złotych (trzy wpłaty). Jednocześnie z przedstawionych wyciągów z rachunku bankowego wynika, iż przeważające operacje na rachunku polegały na dokonywaniu przelewów na rzecz komorników sądowych, urzędu skarbowego, ZUS, a także agencji ochrony. Wyciągi te nie dokumentują więc żadnych kwot uzyskiwanych z tytułu prowadzonej działalności, podczas gdy kwoty te złożyły się na wykazaną w rachunku zysków i strat wysokość przychodu przekraczającego na dzień 30 września 2014 r. [...] tysięcy złotych.
Pokreślić należy, iż odstępując od złożenia wszystkich wymaganych dokumentów skarżąca nie usunęła wątpliwości Sądu, związanych z rzeczywistą sytuacją finansową spółki, a to rzeczą wnioskodawcy jako zainteresowanego jest wykazanie, że jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przepisach regulujących instytucję przyznania prawa pomocy. Tym samym to na wnioskującym spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie Sądu w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione (v. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 4 stycznia 2005 r., sygn. akt I SA/Gd 758/04, opubl. w bazie LEX nr 203329).
W ocenie Sądu, przedstawiona przez skarżącą sytuacja materialna analizowana w oparciu o przedstawione przez stronę dokumentu oraz złożone wyjaśnienia nie uzasadnia przyznania stronie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, Sąd na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w zw. z art. 260 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.