Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia [...] września 2013 r. nr [...] Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej, mając za podstawę art. 97 § 1 pkt 4 oraz art. 101 § 1 i 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.: Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.) w związku z art. 252 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. – Prawo własności przemysłowej (t. j.: Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1117 ze zm.), zawiesił z urzędu postępowanie w sprawie zgłoszenia wynalazku pt. "Mikrokuwetka do oznaczeń biochemicznych" nr [...].
W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że podanie o udzielenie patentu na powyższy wynalazek zostało zgłoszone w dniu [...] listopada 2012 r. przez S. Sp. z o.o. z siedzibą w W. Natomiast w dniu [...] lipca 2013 r. do akt sprawy wpłynęło pismo współtwórcy wynalazku – A. W.. W związku z zaistniałym sporem między twórcą wynalazku a zgłaszającym o prawo do uzyskania patentu na wynalazek niniejsze postępowanie podlega zawieszeniu. Jednocześnie Urząd Patentowy RP wyjaśnił, że wezwał strony zaistniałego sporu do wystąpienia w terminie dwóch miesięcy od dnia doręczenia postanowienia do sądu właściwego do rozstrzygnięcia wyżej wskazanego zagadnienia wstępnego ze stosownym pozwem o ustalenie prawa.
W dniu [...] września 2013 r. do sprawy wpłynęło pismo P. S.A. z siedzibą w L. wraz ze sporządzoną na jej rzecz cesją prawa do przedmiotowego wynalazku, dokonaną przez Spółkę S..
W odpowiedzi na powyższe pismo Urząd Patentowy RP wskazał, że nie mógł dokonać wnioskowanej zmiany z uwagi na zaistniały spór pomiędzy twórcą wynalazku a zgłaszającą, dotyczący prawa do uzyskania patentu.
W dniu [...] października 2013 r. S. Sp. z o.o. z siedzibą w W. i P. S.A. z siedzibą w L. skierowały do Urzędu Patentowego RP dwa wnioski o ponowne rozpatrzenie sprawy tożsamej treści.
W motywach tych pism wskazano na wątpliwości co do statusu zgłaszającej S. jako strony postępowania w sytuacji przeniesienia przez nią uprawnienia do przedmiotowego prawa na rzecz P. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej, stosując art. 245 ust. 1 i 3 ww. ustawy - Prawo własności przemysłowej, po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Spółki P. S.A. z siedzibą w L, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie, nie znajdując podstaw do uwzględnienia wniosku.
Powyższe postanowienie S. Sp. z o.o. z siedzibą w W. uczyniła przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o uchylenie obu wydanych w sprawie postanowień oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia [...] października 2014 r. o sygn. akt VI SA/Wa 119/14 odrzucił wniesioną skargę, uznając ją za niedopuszczalną z uwagi na to, że skierowany przez S. Sp. z o.o. z siedzibą w W. do Urzędu Patentowego RP wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy nie został jeszcze rozpoznany, bowiem organ rozpoznał jedynie wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy złożony przez P. S.A. z siedzibą w L. Tym samym - zdaniem Sądu - wniesiona skarga jest przedwczesna.
Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 października 2014 r. o sygn. akt VI SA/Wa 119/14 S. Sp. z o.o. z siedzibą w W. uczyniła przedmiotem skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego, który postanowieniem z dnia 19 maja 2015 r. o sygn. akt II GSK 206/15 uchylił zaskarżone postanowienie, wskazując, że Sąd I instancji błędnie przyjął, iż wniesiona skarga jest niedopuszczalna. Zdaniem NSA, WSA w Warszawie powinien rozpoznać wniesioną skargę, bowiem zaskarżone postanowienie weszło do obrotu prawnego, pomimo niedoręczenia obu Spółkom. Urząd Patentowy RP winien był wydać jedno postanowienie i doręczyć je wszystkim stronom, natomiast organ nie był w tej sprawie uprawniony do odrębnego rozpoznania środków zaskarżenia wniesionych przez skarżącą i Spółkę P. W ocenie NSA, Sąd I instancji winien był stwierdzić nieważność zaskarżonego postanowienia, względnie je uchylić, natomiast nie był uprawniony do odrzucenia skargi wniesionej przez skarżącą, tym bardziej, że naruszenie przez Urząd Patentowy RP przepisów postępowania w zakresie oznaczenia stron (art. 124 § 1 kpa) oraz doręczenia zaskarżonego postanowienia (art. 125 § 1 kpa) miało charakter oczywisty.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, rozpoznając sprawę ponownie, zważył, co następuje
Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j.: Dz. U. z 2014 r., poz. 1647), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia i to z przepisami obowiązującymi w dacie jego wydania. Innymi słowy, sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego.
Skarga analizowana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie.
Kluczowe znaczenie dla oceny legalności zaskarżonego postanowienia Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej ma postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 maja 2015 r. o sygn. akt II GSK 206/15.
Zgodnie z brzmieniem art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Przyjmuje się, że odstąpić od niej wojewódzki sąd administracyjny może wyłącznie, jeżeli po wydaniu wyroku (postanowienia) przez Naczelny Sąd Administracyjny, a przed ponownym rozpoznaniem sprawy przez sąd I instancji, któremu została ona przekazana do ponownego rozpoznania (art. 185 § 1 ww. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), miała miejsce zasadnicza zmiana oceny stanu faktycznego sprawy, lub zmienił się istotnie stan prawny albo w tym czasie, w innej sprawie, została podjęta przez skład poszerzony Naczelnego Sądu Administracyjnego uchwała zawierająca odmienną wykładnię prawa, niż dokonana przez Naczelny Sąd Administracyjny w jego wiążącym wyroku, albo gdy takiej odmiennej wykładni dokonał Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 października 2012 r. o sygn. akt II OSK 1023/11, publ.
LEX nr 1234032; B. Gruszczyński, w: B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2009, wyd. 3, s. 566; H. Filipczyk, Granice związania sądu I instancji wykładnią prawa dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny – uwagi na tle orzecznictwa w sprawach podatkowych, "Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego" 2012, nr 2, s. 40-41). Żadna z tych okoliczności nie zachodzi w niniejszej sprawie, zatem rozpoznający niniejszą sprawę Sąd pozostaje w pełni związany wytycznymi i wykładnią prawa dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny w podjętym w sprawie postanowieniu z dnia 19 maja 2015 r. o sygn. akt II GSK 206/15. Zastosowanie się do tych wskazań służy w szczególności zapewnieniu jednolitości orzecznictwa, a przez to poszanowaniu praworządności i równości wobec prawa (por. A. Skoczylas, Glosa do uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 czerwca 2008 r. o sygn. akt I FPS 1/08, "Orzecznictwo Sądów Polskich" 2009, nr 1, poz. 4, s. 24).
W ww. postanowieniu Naczelny Sąd Administracyjny przesądził, że zaskarżone postanowienie weszło do obrotu prawnego, pomimo że zostało doręczone jedynie Spółce P. S.A. z siedzibą w L.. NSA uznał również, że Urząd Patentowy RP rozpoznał oba wnioski o ponowne rozpatrzenie sprawy, natomiast wadliwie oznaczył strony, wskutek czego nie doręczył zaskarżonego postanowienia S. Sp. z o.o. z siedzibą w W. W zaistniałych w sprawie okolicznościach (dwa wnioski o ponowne rozpatrzenie sprawy złożone przez dwa podmioty) Urząd Patentowy winien był wydać jedno postanowienie i doręczyć je wszystkim stronom, natomiast organ nie był w tej sprawie uprawniony do odrębnego rozpoznania środków zaskarżenia wniesionych przez S. Sp. z o.o. z siedzibą w W. i Spółkę P. Urząd Patentowy RP, rozpoznając wniesione środki zaskarżenia, powinien zatem prawidłowo w treści zaskarżonego postanowienia określić, kto jest jego adresatem.
Z samego bowiem faktu dokonania cesji nie wynika jeszcze, że Spółka S. utraciła przymiot strony, zważywszy że to ona złożyła wniosek o udzielenie patentu na wynalazek i także to ona, obok Spółki P., skierowała swój wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Organ powinien więc wydać jedno postanowienie i doręczyć je wszystkim stronom postępowania, czego nie uczynił, a co ma podstawowe znaczenie w sprawie, bowiem wskutek niedoręczenia zaskarżonego postanowienia skarżącej w sprawie zaistniała podstawa wznowieniowa, wynikająca z art. 145 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.: Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), który stanowi, że wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Udział strony w postępowaniu, w rozumieniu tego przepisu, to nie tylko udział w toczącym się postępowaniu, ale także etap wydawania i prawidłowego doręczenia aktu administracyjnego wszystkim stronom postępowania.
Niedoręczenie zaskarżonego postanowienia skarżącej sprawia, że podlega ono uchyleniu, celem prawidłowego oznaczenia stron, a następnie doręczenia im podejmowanego aktu. Przepisy art. 124 § 1 i art. 125 § 1 kpa wskazują, jakie elementy powinno zawierać postanowienie i w jaki sposób postanowienie ostateczne w administracyjnym toku instancji winno być doręczone stronom.
Zgodnie z brzmieniem art. 145 § 1 pkt 1 lit. "b" ww. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd, uwzględniając skargę na postanowienie, uchyla je w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Oznacza to, że w razie wystąpienia w sprawie jednej z przesłanek wznowieniowych, określonych w przepisach ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego, sąd administracyjny jest zobligowany do wydania rozstrzygnięcia, o którym mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit. "b" ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z uwagi na zaistniałą w sprawie przesłankę wznowieniową, wynikająca z art. 145 § 1 pkt 4 kpa, Sąd wyeliminował z obrotu prawnego zaskarżone postanowienie, uchylając je.
Uznając zatem skargę za uzasadnioną, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "b" ww. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł, jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku.
Obowiązkiem organu ponownie rozpoznającego sprawę będzie zastosowanie się do stanowiska wyrażonego w niniejszym wyroku.
W oparciu o art. 200, art. 205 § 1 i 2 oraz art. 209 ww. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd zasądził od Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz skarżącej S. Sp. z o.o. z siedzibą w W. kwotę 357 zł, w tym kwotę 100 zł, stanowiącą wartość uiszczonego wpisu od skargi, i kwotę 240 zł, poniesioną tytułem wynagrodzenia pełnomocnika, zgodnie z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. "c" w związku z § 2 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (t. j.: Dz. U. z 2013 r., poz. 490 ze zm.) oraz kwotę 17 zł, poniesioną tytułem opłaty skarbowej od udzielonego pełnomocnictwa.