Uzasadnienie
W dniu 29 sierpnia 2013 r. spółka [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] (dalej także: "skarżąca spółka" lub "strona skarżąca") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2013 r., nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej.
Wyrokiem z dnia 27 października 2014 r., sygn. akt VI SA/Wa 2702/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił powyższą skargę. Pismem z dnia 13 lutego 2015 r. skarżąca reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika wniosła skargę kasacyjną od powyższego wyroku WSA w Warszawie.
Przewodniczący Wydziału VI WSA w Warszawie zarządzeniem z dnia 21 września 2015 r. wezwał stronę skarżąca do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi kasacyjnej.
Postanowieniem z dnia 21 stycznia 2016 r. WSA w Warszawie odrzucił skargę kasacyjną z uwagi na fakt, że skarżąca nie uiściła wymaganego wpisu od skargi kasacyjnej. Odpis postanowienia został doręczony skarżącej w dniu 30 stycznia 2016 r. (vide: z.p.o. – k. 210 v.).
Pismem z dnia 4 lutego 2016 r. (6 lutego 2016 r. – data nadania) skarżąca wniosła do WSA w Warszawie zażalenie na powyższe postanowienie, wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej i wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu.
W dniu 13 lutego 2015 r. skarżąca spółka, reprezentowana przez adwokata, wniosła skargę kasacyjną od ww. wyroku wraz z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w zakresie dotyczącym wpisu sądowego od skargi kasacyjnej.
Postanowieniem z dnia 21 stycznia 2016 r. Sąd odrzucił skargę kasacyjną.
Pismem z dnia 4 lutego 2016 r. skarżąca wniosła zażalenie na powyższe postanowienie wraz z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu.
W związku z powyższymi wnioskami zawartymi w obu ww. zażaleniach skierowano do strony skarżącej wezwanie do wypełnienia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy (PPPr) i nadesłania go w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. Wezwanie zostało uznane za doręczone w trybie art. 73 p.p.s.a. w dniu 24 marca 2016 r.
Zarządzeniem z dnia 13 września 2016 r. Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjny pozostawił wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od wpisu sądowego od zażalenia oraz ustanowienia adwokata lub radcy prawnego bez rozpoznania, bowiem nie został on złożony na urzędowym formularzu. Zarządzenie doręczone zostało skarżącej w dniu 24 września 2016 r. (vide: z.p.o. – k. 251).
Pismem z dnia 23 września 2016 r. (data nadania w UP: 30 września 2016 r.) skarżąca wniosła sprzeciw od postanowienia Starszego referendarza sądowego WSA w Warszawie z dnia 13 września 2016 r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o przyznanie prawa pomocy.
Skarżąca wskazała, że nie ma szczegółowej wiedzy prawniczej i nie mogła wiedzieć, że obowiązek określony w art. 257 p.p.s.a. ma charakter bezwzględny, co stanowiło przyczynę nieprzedłożenia ww. formularza prawidłowo wypełnionego we wskazanym terminie. Do pisma skarżąca nie załączyła wypełnionego formularza PPPr.
Postanowieniami z dnia 11 stycznia 2017 r. Sąd pozostawił wniosek o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania, a także odrzucił wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o przyznanie prawa pomocy.
Skarżąca wniosła zażalenia na ww. postanowienia Sądu z dna 11 stycznia 2017 r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o przyznanie prawa pomocy. W uzasadnieniu wniosku skarżąca wskazała, że Sąd utrzymuje, że wezwanie do uzupełnienia braków formalnych wniosku PPPR zostało skutecznie jej doręczone w dniu 14 września 2016 r., a skarżąca nie nadesłała formularza w wyznaczonym terminie. Skarżąca podniosła, że nie mogła wiedzieć, że obowiązek ustanowiony w art. 252 § 2 p.p.s.a. ma charakter bezwzględny, ponieważ skarżąca nie posiada w tej dziedzinie stosownej wiedzy prawniczej. Zatem – w ocenie skarżącej – uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Na wstępie zauważyć należy, że zgodnie z przepisem art. 252 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. - dalej: "p.p.s.a."), wniosek o przyznanie prawa pomocy składa się na urzędowym formularzu według wzoru ustalonego w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 19 sierpnia 2015 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępniania urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przez sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz. U. z 2015 r., poz. 1257 ze zm.).
Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu.
Stosownie do art. 86 § 2 p.p.s.a. przywrócenie terminu nie jest jednak dopuszczalne, jeżeli uchybienie terminu nie powoduje dla strony ujemnych skutków w zakresie postępowania sądowego.
Z kolei, jak stanowi przepis art. 88 p.p.s.a., spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym.
Zdaniem Sądu wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku o prawo pomocy jest niedopuszczalny, gdyż uchybienie terminowi, o którego przywrócenie wnosi strona, nie powoduje w istocie dla niej ujemnych skutków w zakresie postępowania sądowego.
Zgodnie z art. 243 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania.
Przepisy ustawy nie zakreślają przy tym żadnych terminów, które zawężałyby czas, w jakim skarżący może wystąpić z takim wnioskiem, ani nie zakazują występowania z takim wnioskiem wielokrotnie. Zatem brak uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy, w zakreślonym terminie, skutkuje jedynie rozpoznaniem pierwotnie złożonego formularza PPPr i nie wyklucza możliwości ponownego złożenia kompletnego wniosku o prawo pomocy.
W tej sytuacji należy uznać, iż wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy nie jest dopuszczalny. Przywrócenie terminu nie jest bowiem dopuszczalne, jeżeli uchybienie terminu nie powoduje dla strony ujemnych skutków w zakresie postępowania sądowego (art. 86 § 2 p.p.s.a.). Nawet bowiem negatywne rozpoznanie pierwotnie złożonego wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy nie uniemożliwia mu ponownego złożenia takiego wniosku, który sąd zobowiązany będzie rozstrzygnąć pod kątem przesłanek z art. 165 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z 16 października 2009 r., sygn. akt II FZ 421/09 dostępne w bazie CBOIS na www.nsa.gov.pl).
Podkreślenia wymaga fakt, że negatywne skutki uchybienia terminu do uzupełnienia braków wniosku o przyznanie prawa pomocy są możliwe do usunięcia w sposób inny niż w drodze przywrócenia uchybionego terminu, np. przy sprzeciwie.
W związku z powyższym, Sąd uznał, że wniosek skarżącej spółki z dnia 26 stycznia 2017 r. o przywrócenie terminu do uzupełniania wniosku o przyznanie prawa pomocy jest niedopuszczalny z mocy ustawy i w konsekwencji podlega odrzuceniu.
W tej sytuacji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - działając na podstawie przepisu art. 88 p.p.s.a. - orzekł, jak w sentencji postanowienia.