Uzasadnienie
W dniu [...] marca 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie doręczył skarżącemu R. Ś. odpis zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia [...] lutego 2008 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 100 zł – w terminie 7 dni od dnia doręczenia odpisu w/w zarządzenia pod rygorem odrzucenia skargi [...]. W terminie otwartym do opłacenia skargi skarżący nadesłał pismo zatytułowane "Zażalenie" [...], w którym podniósł, iż nie posiada środków na uiszczenie wpisu. Powyższe pismo – przy uwzględnieniu treści nadesłanego przez skarżącego pisma precyzującego z dnia [...] marca 2008 r. - zostało potraktowane jako wniosek o przyznanie prawa pomocy.
W związku z tym, Sąd [...] przesłał skarżącemu urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej (PPF) w celu jego wypełnienia i przesłania do Sądu – w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia przedmiotowego wniosku bez rozpoznania.
Zachowując powyższy termin, skarżący złożył wypełniony formularz PPF, wnosząc w nim o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku skarżący podał, że nie posiada środków finansowych.
We wspólnym gospodarstwie domowym ze skarżącym pozostaje żona i dwoje dorosłych dzieci (w wieku 20 i 23 lata). Jako składniki majątku skarżący wymienił mieszkanie spółdzielcze o powierzchni 83,65 m kw., nieruchomość rolną o powierzchni 1,81 ha, pawilon handlowy o powierzchni 39 m kw. oraz samochód marki [...] (rok produkcji 1997). Nadto wskazał, iż jego miesięczny dochód brutto z tytułu dzierżawy pawilonu oraz z gospodarstwa rolnego wynosi ok. 1.800 zł.
Pismem z dnia [...] kwietnia 2007 r. Sąd wezwał skarżącego do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez przedstawienie w terminie 14 dni następujących dokumentów:
- 1) odpisu zeznania podatkowego skarżącego i jego żony za rok 2007,
- 2) wyciągów z posiadanych rachunków bankowych za okres trzech miesięcy poprzedzających złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy,
- 3) dokumentu potwierdzającego wskazaną w rubryce 10 wysokość dochodu z tytułu dzierżawy,
- 4) informacji, czy żona skarżącego uzyskuje jakiekolwiek dochody (jeżeli tak, to należy przedłożyć dokumenty potwierdzające ich wysokość),
- 5) wykazu koniecznych miesięcznych wydatków ponoszonych przez skarżącego i osoby pozostające z nim we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z załączeniem dokumentów potwierdzających te dane.
Powyższe wezwanie skarżący odebrał osobiście [...] maja 2008 r. i dotychczas go nie wykonał. Natomiast w dniu [...] maja 2008 r. uiścił wpis od skargi w wysokości 100 zł. Nadto w dniu [...] maja 2008 r. nadał do Sądu pismo, w którym podniósł, że nie może dotrzymać wyznaczonego terminu (14 dni), gdyż jako osoba pozbawiona wolności nie dysponuje czasem, dlatego też przelał wymaganą kwotę na konto bankowe Sądu. Wobec uiszczenia wpisu sądowego, Sąd pismem z dnia [...] czerwca 2008 r. wezwał skarżącego do udzielenia w terminie 7 dni informacji, czy podtrzymuje wniosek o przyznanie prawa pomocy (obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata).
Jednocześnie Sąd poinformował skarżącego, iż w przypadku nieudzielenia odpowiedzi w zakreślonym terminie wniosek o przyznanie prawa pomocy zostanie skierowany na posiedzenie niejawne celem rozpoznania. Przedmiotowe wezwanie skarżący odebrał [...] czerwca 2008 r. i nie udzielił na nie odpowiedzi.
Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. (dalej p.p.s.a.), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Zawarte w wyżej cytowanym przepisie określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie Sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (J. P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2004 s. 319).
W niniejszej sprawie skarżący w żaden sposób nie udokumentował swojej sytuacji majątkowej. Wobec nieprzedstawienia żądanych przez Sąd dokumentów, nie można ustalić, czy R. Ś. wypełnia przesłanki z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Podkreślić bowiem należy, iż jedyną kwestią braną pod uwagę przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej jest stan majątkowy jej i jej rodziny. "Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej jest obowiązkiem sądu, jeśli osoba ta wykazała, że spełnia przesłanki z art. 246 § 1" (H. Knysiak-Molczyk /w:/ T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, s. 631). "Instytucja zwolnienia od kosztów stanowi w istocie pomoc państwa dla osób które, ze względu na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny" (tak na gruncie przepisów k.p.c. J. Gudowski /w:/ T. Ereciński, J. Gudowski, M. Jędrzejewska "Komentarz do kodeksu postępowania cywilnego.
Część pierwsza. Postępowanie rozpoznawcze", tom 1, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, s. 290 i cytowane tam orzecznictwo Sądu Najwyższego). Skoro zatem jest to pomoc państwa, Sąd musi ustalić, czy ubiegający się o przyznanie prawa pomocy, wypełnia ustawowe przesłanki przyznania tejże pomocy państwa, co nie jest możliwe w przypadku niewykazania stanu majątkowego skarżącego oraz osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji postanowienia.