Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z [...] listopada 2018 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej "SKO") utrzymało w mocy decyzję Prezydenta [...] (dalej "Prezydent") z [...] maja 2018 r., którą nałożono na Z. O. (dalej "Skarżący", "Strona") karę pieniężną w wysokości 15 000 zł za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia.
Powyższe rozstrzygnięcia zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym.
W dniu [...] grudnia 2017 r. na drodze publicznej w [...] przy ul. [...] w [...] (dopuszczalny nacisk osi pojedynczej do 8 t) zatrzymano do kontroli czteroosiowy samochód ciężarowy marki [...] o numerze rejestracyjnym [...], którym kierował Pan W. M. W momencie zatrzymania pojazdu do kontroli drogowej, przedsiębiorca działający pod nazwą "[...]" Z. O., wykonywał na terenie [...] przewóz drogowy ładunku w postaci kruszywa, który to ładunek umieszczony był luzem w skrzyni załadowczej.
W związku z przypuszczeniem przekroczenia dopuszczalnych parametrów wagowych pojazd został poddany ważeniu (wagami statycznymi typu WL 103, marki [...]) na stanowisku kontrolnym, gdzie zmierzono wymiary i wagę pojazdu oraz naciski na poszczególne osie. Pomiarów dokonano przy użyciu sprzętu pomiarowego posiadającego aktualne świadectwa legalizacji, które przedstawiono osobie kontrolowanej.
Podczas kontroli ujawniono przekroczenie następujących norm:
- - masa całkowita pojazdu - wartość dopuszczalna 32 t - wartość zmierzona 35,40 t - przekroczenie w % 10,63;
- - oś trzecia - wartość dopuszczalna 8t - wartość zmierzona 11,50 t - przekroczenie w % 43,75;
- - oś czwarta - wartość dopuszczalna 8t - wartość zmierzona 10,35t - przekroczenie w % 29,38;
Przebieg kontroli utrwalono protokołem. Kontrolowany kierowca nie wniósł żadnych uwag i podpisał protokół.
Organ I instancji przywołał jako podstawę prawną art. 140aa, art. 140ab i art. 140ac ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2017 r. poz. 1260 ze zm., dalej p.r.d.); oraz w uzasadnieniu decyzji art.41 ustawy o drogach publicznych z dnia 21 marca 1985 r. (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r. poz. 2222 - dalej u.d.p.), rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. z 2016 r. poz. 2022 ze zm.)
Skarżący od powyższej decyzji wniósł odwołanie.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji SKO podzieliło stanowisko Prezydenta.
Zarzuty odwołania organ uznał za niezasadne.
SKO wskazało, że dokonane podczas kontroli pomiary wykazały, że nacisk osi przekracza dopuszczalny o 3,50 ton i 2,35 ton, czyli o 43,75% i 29,38%. Tym samym, na badanym odcinku drogi kontrolowany pojazd był w dniu [...] grudnia 2017 r. pojazdem nienormatywnym. Przedsiębiorca naruszył więc zakaz przewożenia ładunku podzielnego pojazdem nienormatywnym. W celu legalnego przejechania kontrolowanym pojazdem po drodze ul. [...] przy ul. [...] - przedsiębiorca winien uprzednio uzyskać stosowne zezwolenie na przejazd pojazdem nienormatywnym tj. zezwolenie kategorii VII, wskazane w załączniku Nr 1 do ustawy o drogach publicznych.
Zdaniem SKO okoliczności podnoszone odwołaniu, wobec brzmienia art. 140 a ust. 4 pkt 2 p.r.d. nie mogą stanowić przesłanki wystarczającej do uznania wyłączenia odpowiedzialności przewoźnika za stwierdzone naruszenia polegające na przekroczeniu nacisku osi oraz dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu, gdyż świadczą one wyłącznie o braku należytej staranności tego podmiotu, który w świetle przywołanych norm prawnych ma nie tylko prawo ale wręcz obowiązek sprawdzenia, czy załadowana ilość towaru odpowiada normom.
Organ dał wiarę wyjaśnieniem Spółki [...], że w dniu [...] grudnia 2017 r. zleciła usługę transportową przedsiębiorcy "[...]" Z. O. ze względu na realizację inwestycji oraz z uwagi na wielokrotną współpracę z przedsiębiorcą, a nie oświadczeniu Strony, że zawarta została umowę najmu samochodu z kierowcą i ww. zamówienie należy interpretować jako umowę najmu samochodu z kierowcą.
Odnosząc się do zarzutu dotyczącego nieprawidłowego przeprowadzenia ważenia kontrolowanego zespołu pojazdów, SKO wskazało, że kierowca kontrolowanego pojazdu uczestniczył w kontroli i nie zakwestionował wyników ważenia. Protokół jako dokument urzędowy w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a. sporządzony w przepisanej prawem formie przez powołane do tego organy władzy publicznej, w zakresie ich działania, stanowi dowód tego co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Protokół obrazuje stan faktyczny, który później może być trudny lub nawet niemożliwy do odtworzenia. Dlatego też podpisanie go bez zastrzeżeń przez osobę kontrolowaną stanowi dowód w sprawie. Powyższe znajduje odzwierciedlenie w wyroku NSA z dnia 26 września 2017 r., sygn. akt II G5K 3520/15.
Zarzuty odwołania, sprowadzające się w istocie do kwestionowania sposobu ważenia z uwagi na charakter pojazdu i przewożonego towaru SKO uznało za bezpodstawne.
Skarżący, niezgadzając się z decyzją SKO w terminie zaskarżył ją do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzucając naruszenie:
- 1. przepisów postępowania, mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
- 1) art. 8 k.p.a. z uwagi na to, że organ prowadził postępowanie w sposób nie budzący zaufania Skarżącego do władzy publicznej.
- 2) art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. z uwagi na to, że organ administracji nie zebrał i nie rozpatrzył w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, do czego zobowiązany był na podstawie art. 77 § 1 k.p.a. przez co nie wykazał należytej dbałości o dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, jak tego wymaga art. 7 k.p.a. i w konsekwencji nie mógł zawrzeć w decyzji uzasadnienia odpowiadającego art. 107 § 3 k.p.a., czego konsekwencją było uznanie że to Skarżący ponosi odpowiedzialność za przejazd w dniu [...] grudnia 2017 r. po drodze publicznej pojazdem nienormatywnym,
- 3) art. 10 - 11 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców (Dz. U. poz. 646) poprzez rozstrzygnięcie sprawy na niekorzyść Skarżącego (nałożenie na Skarżącego kary pieniężnej), w sytuacji w której, co najmniej stan faktyczny sprawy budził wątpliwości i w tym zakresie pozostały niedające się usunąć wątpliwości, a wskazane w pkt 1 i 2 powyżej przepisy pozostawiają wątpliwości co do dekodowanych z nich treści norm prawnych, co w konsekwencji wskazuje, że organ nie kierował się w swoich działaniach zasadą zaufania do przedsiębiorcy,
- 2. Naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:
- 1) art. 140aa ust. 3 p.r.d. poprzez nałożenie na Skarżącego kary pieniężnej za przejazd po drodze publicznej pojazdem nienormatywnym, pomimo tego, że Skarżący nie był: (1) podmiotem wykonującym przejazd. (2) podmiotem wykonującym inne czynności związane z przewozem drogowym, mogące skutkować jego odpowiedzialnością (w szczególności nie był organizatorem transportu, nadawcą, odbiorcą, załadowcą lub spedytorem), w sytuacji gdy okoliczności i dowody zebrane w sprawie wskazują, że Skarżący nie miał wpływu lub godził się na przejazd po drodze publicznej pojazdem nienormatywnym.
- 2) (na wypadek uznania jednak, że to Skarżący był podmiotem wykonującym przejazd) art. 140aa ust. 4 p.r.d. poprzez wszczęcie i nie umorzenie postępowania, pomimo tego, że okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przejazd: (1) dochował należytej staranności u realizacji czynności związanych z przejazdem (2) nie miał wpływu na powstanie naruszenia.
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji organu pierwszej instancji w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi powyższe zarzuty zostały rozwinięte.
SKO w odpowiedzi na skargę wniosło o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa w sposób uzasadniający jej uchylenie, aczkolwiek z innych przyczyn niż podnoszone w skardze.
Przedmiotowa sprawa dotyczy odpowiedzialności podmiotu wykonującego przejazd pojazdem nienormatywnym, którym przewożony był ładunek podzielny.
Odpowiedzialność podmiotu wykonującego przejazd wynika z art. 140aa ust. 3 pkt 1 p.r.d., zgodnie z którym karę pieniężną, o której mowa w ust. 1, nakłada się na podmiot wykonujący przejazd. Jak wynika natomiast z art. 140aa ust. 1 p.r.d., za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, lub niezgodnie z warunkami określonymi dla tego zezwolenia nakłada się karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej.
Pojazdem nienormatywnym jest, w świetle definicji art. 2 pkt 35a p.r.d., pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych, lub którego wymiary lub rzeczywista masa całkowita wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy.
W niniejszej sprawie kara pieniężna została wymierzona Skarżącemu za przejazd nienormatywnym pojazdem po drodze o dopuszczalnym nacisku osi pojedynczej do 8 t.
W wyniku ważenia pojazdu dokonanego w trakcie kontroli, stwierdzono przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej o 10,63% przy stwierdzonej masie 35,40 t, przekroczenie dopuszczalnego nacisku na trzeciej osi napędowej o 43,75 % przy stwierdzonym nacisku 11,50 t, na czwartej osi napędowej o 29,38 %, przy stwierdzonym nacisku 10,35 t.
W związku z takim wynikiem ważenia SKO - w ślad za organem I instancji uznało, że doszło do przekroczenia dmc oraz przekroczenia dopuszczalnego nacisku na osi, nie precyzując w istocie rodzaju osi napędowej samochodu ciężarowego - pojedyncza czy podwójna.
Organ I instancji, nałożył na Skarżącego, na podstawie art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. c w związku z art. 140ab ust. 2 p.r.d., karę pieniężną, jak za przejazd bez zezwolenia kategorii VII. Zgodnie z lp. 7 załącznika nr 1 do p.r.d., zezwolenie kategorii VII dotyczy pojazdów nienormatywnych o wymiarach oraz rzeczywistej masie całkowitej większych od wymienionych w kategoriach I-VI oraz o naciskach osi przekraczających wielkości przewidziane dla dróg o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t.
Stosownie do art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. c p.r.d., karę pieniężną, o której mowa w art. 140aa ust. 1, ustala się w wysokości 15.000 zł, za brak zezwolenia kategorii VII, w pozostałych przypadkach, tj., gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości o więcej niż 20%.
W pierwszej kolejności należy wskazać, że protokołu kontroli wynika, że w trzecia i czwarta oś przedmiotowego pojazdu, stanowiły podwójną oś napędową. Oznacza to, że ewentualne przekroczenie dopuszczalnego nacisku osi nie odnosi się do dopuszczalnego nacisku osi pojedynczej określonej w art. 41 u.d.p., lecz do nacisków osi wielokrotnych wskazanych w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. z 2016 r. poz. 2022 ze zm.). Sąd zauważa, że w rozpoznawanej sprawie organ trzecią i czwartą oś stanowiącą podwójną oś napędową, potraktował jako dwie pojedyncze osie napędowe i przekroczenie ich nacisku ustalił dla każdej z tych osi osobno w odniesieniu do dopuszczalnego na drodze o nacisku pojedynczej osi napędowej 8 t.
Mając na względzie powyższe okoliczności należy stwierdzić, że organ poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego w zakresie rodzaju osi przedmiotowego pojazdu naruszył przepisy postępowania, tj.: art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, przekładając się na wysokość nałożonej kary pieniężnej uzależnionej od procentowego przekroczenia dopuszczalnego nacisku (art. 140ab ust. 1 pkt 3 p.r.d.). Przekroczenie bowiem dopuszczalnego nacisku podwójnej osi napędowej mogło w niniejszej sprawie nie przekraczać 20% dopuszczalnego nacisku podwójnej osi napędowej określonego w § 5 ust. 6 rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia.
W konsekwencji organ naruszył również przepisy prawa materialnego, tj.: § 5 ust. 6 ww. rozporządzenia, poprzez jego niezastosowanie oraz art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit c) p.r.d., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, co miało wpływ na nieprawidłowe nałożenie na Skarżącego kary pieniężnej w wysokości 15.000 zł.
Wobec uwzględnienia zarzutu skargi dotyczącego naruszenia przepisów postępowania, tj.: art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Sąd uznał, że ustosunkowywanie się do pozostałych zarzutów skargi byłoby na obecnym etapie postępowania przedwczesne.
Organ, rozpoznając ponownie sprawę, uwzględni powyższą ocenę prawną i ustali jaki był rzeczywisty nacisk podwójnej osi napędowej, którą tworzyły trzecia i czwarta oś pojazdu, a następnie stwierdzi faktyczne przekroczenie dopuszczalnego nacisku tej osi w odniesieniu do wartości określonych w § 5 ust. 6 rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia.
Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302), orzekł jak w sentencji wyroku.
O kosztach postępowania rozstrzygnięto na podstawie art. 200, w zw. z art. 205 § 2 i art. 209 tej ustawy.