Uzasadnienie
Uchwałą nr [...] Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w K. z dnia [...] stycznia 2006 r., po rozpatrzeniu wniosku A. S. z dnia 31 marca 2004 r. o wznowienie postępowania o wpis na listę aplikantów radcowskich zakończonego uchwałą ostateczną nr [...] Rady OIRP w K. z dnia [...] czerwca 2002 r., wznowiono postępowanie o wpis A. S. na listę aplikantów radcowskich w tej izbie. Powyższe dokonało się po korzystnym dla A. S. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (sygn. akt VI SA/Wa 1792/94).
Pismem z dnia 14 czerwca 2006 r. organ poinformował zainteresowanego o terminie egzaminu konkursowego na aplikację radcowską, przesyłając podjętą w styczniu uchwałę o wznowieniu postępowania. W odpowiedzi, A. S. nadesłał pismo zatytułowane jako "Propozycja ugody", w którym stwierdził, że wobec tak późnego nadesłania uchwały o wznowieniu postępowania i poinformowaniu o terminie egzaminu w czasie uniemożliwiającym przygotowanie się do niego jego uczestnictwo w konkursie jest niemożliwe, proponuje zatem, aby zwrócić mu uiszczone przez niego koszty postępowania z roku 2002 i 2004.
Dziekan OIRP w K. pismem z dnia 19 września 2006 r. odmówił zwrotu poniesionych przez A. S. w związku z egzaminami konkursowymi opłat, stwierdzając że poniesione opłaty nie są uzależnione od tego czy decyzja o wpisie jest pozytywna czy negatywna dla uczestniczącego w konkursie. W ślad za tym pismem, dnia [...] września 2006 r. podjęta została przez Radę OIRP w K. uchwała nr [...] umarzająca postępowanie w sprawie wpisu A. S. na listę aplikantów radcowskich. W uzasadnieniu organ podał, iż zainteresowany odstąpił od udziału w egzaminie konkursowym, co wynika z nadesłanego pisma – propozycji ugody, w związku z tym toczące się postępowanie w sprawie wpisu A. S. na listę aplikantów radcowskich stało się bezprzedmiotowe.
W złożonym do Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych odwołaniu od uchwały nr [...] rady OIRP w K. A. S. zaznaczył, że przesłane pismo było wyłącznie propozycją ugody, a do egzaminu nie przystąpił ponieważ został wadliwie powiadomiony o terminie egzaminu.
Uchwałą nr [...] z dnia [...] grudnia 2006r. w przedmiocie odwołania od odmowy wpisu na listę aplikantów, na podstawie art. 33 ust. 1 i ust. 3., art. 31 ust. 2 i ust. 3 w związku z art. 33 ust. 5 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz. U. z 2002r. Nr 123, poz. 123 ze zm.) – dalej urp., Prezydium KRRP utrzymało w mocy zaskarżoną uchwałę. Jak wyjaśnił organ w uzasadnieniu, uwzględnienie odwołania w świetle aktualnego stanu prawnego wynikającego z wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 lutego 2004r. (sygn. akt P 21/02) nie jest możliwe. Przytaczając wyrok WSA w Warszawie, organ wyeksponował wymóg spełnienia przez zainteresowanego aplikacją radcowską warunku, o którym mowa w art. 33 ust. 2 urp. przy czym spełnieniem tego warunku nie jest samo przystąpienie kandydata do egzaminu konkursowego i udział w nim.
W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skardze, A. S. domagał się uchylenia uchwały i nakazania wznowienia postępowania w sprawie wpisu na listę aplikantów radcowskich. Skarżący zarzucił, że organ wznowił postępowanie z rażącym opóźnieniem w stosunku do wyroku WSA (ponad rok), z pominięciem postępowania konkursowego w 2005 r. i wreszcie z opóźnionym doręczeniem skarżącemu uchwały o wznowieniu uniemożliwiającym przygotowanie się do egzaminu. Dodatkowo, organ potraktował pismo skarżącego stanowiące propozycję ugodowego załatwienia sporu jako odstąpienie od egzaminu. Takie działanie Prezydium KRRP narusza art. 8, art. 9 art. 12 oraz art. 145 i następne k.p.a. jak też art. 2, art. 17 ust. 1 i art. 32 ust. 1 Konstytucji RP.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, uznając zarzuty za bezzasadne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153 z 2002r. poz.1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne sprawują więc kontrolę aktów i czynności z zakresu administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi. W rozpatrywanej sprawie zaskarżona uchwała Prezydium KRRP narusza prawo procesowe, a zatem skarga podlega uwzględnieniu.
Organ odwoławczy, jak wynika zarówno z tytułu podjętej uchwały – " w sprawie: odwołania od odmowy wpisu na listę aplikantów", jak też z uzasadnienia tego rozstrzygnięcia, rozpatrzył inną sprawę, niż ta, która była przedmiotem rozstrzygnięcia pierwotnego. Przypomnieć należy, że organ I instancji dopatrzył się w działaniu skarżącego znamion czyniących postępowanie bezprzedmiotowym i na podstawie art. 105 § 2 k.p.a. umorzył to postępowanie jako bezprzedmiotowe. Organ II instancji zobowiązany był więc, rozpatrując odwołanie wniesione przez A. S., ocenić (ewentualnie wyjaśnić tę kwestię zwracając się do zainteresowanego) czy w istocie taka była wola skarżącego i następnie, w zależności od poczynionego ustalenia, albo utrzymać w mocy decyzję w przedmiocie umorzenia postępowania, albo postąpić zgodnie z dyspozycją art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. Tymczasem organ, rozpatrując sprawę wpisu A. S. na listę aplikantów radcowskich zupełnie nie uwzględnił faktu, że Rada OIRP w K. nie rozstrzygała w przedmiocie wpisu, lecz zadecydowała o bezprzedmiotowości postępowania, którą to kwestią organ odwoławczy nie zajął się w ogóle.
W zaskarżonej uchwale sentencja nie współgra z uzasadnieniem i tytułem indywidualnego aktu administracyjnego, bowiem sentencja odnosi się do umorzenia postępowania w sprawie wpisu, a tytuł i uzasadnienie do braku podstaw do wpisu skarżącego na listę aplikantów. Organ, w uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia, wyjaśnił dlaczego A. S. nie mógł zostać wpisany na listę aplikantów radcowskich, a pominął całkowicie kwestię istnienia bądź nieistnienia wskazanej przez organ I instancji przesłanki umorzenia postępowania. Tym samym, organ nie zachował tożsamości sprawy objętej danym postępowaniem administracyjnym i spowodował, że rozstrzygnięta przez organ I instancji sprawa nie została poddana kontroli instancyjnej. Jak orzekł w wyroku z dnia 21 grudnia 1987 r. (IV SA 907/87) NSA przedmiotem decyzji organu odwoławczego może być jedynie sprawa rozstrzygnięta decyzją organu I instancji.
Powyższe działanie naruszyło art. 15 k.p.a. oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 129 § 1 k.p.a. co skutkować musiało uchyleniem zaskarżonej uchwały przez Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – p.p.s.a. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). O niewykonalności uchwały orzeczono na podstawie art. 152 p.p.s.a. zaś o kosztach postępowania na zasadzie art. 200 tej ustawy.