Uzasadnienie
W. P. (dalej jako skarżąca) wniosła w niniejszej sprawie na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata (zaznaczając, że jeżeli będzie to możliwe wnosi o ustanowienie pełnomocnika z urzędu w osobie adwokata A. C., prowadzącego kancelarię w [...], przy [...]).
Z informacji podanych przez skarżącą w formularzu oraz z nadesłanych dokumentów i oświadczeń wynika, iż utrzymuje się ze świadczenia emerytalnego, które wynosi 972 zł. Skarżąca samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Z emerytury opłaca czynsz (156,23 zł), energię elektryczną (54,66 zł), gaz (61,90 zł), telefon (73,39 zł). Skarżąca oświadczyła, że z pozostałej (po opłaceniu kosztów utrzymania) kwoty 338 zł nie jest w stanie poczynić jakichkolwiek oszczędności.
Rozpoznając wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy, należy podnieść na wstępie, iż stosownie do treści przepisu art. 239 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 roku poz. 270), nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach dotyczących chorób zawodowych, świadczeń leczniczych oraz świadczeń rehabilitacyjnych. Wobec powyższego, wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia jej od kosztów sądowych pozostaje bezprzedmiotowy. Zatem w niniejszej sprawie rozpoznaniu podlega wyłącznie żądanie skarżącej dotyczące ustanowienia adwokata.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 2 października 2009 r. (sygn. akt II OZ 822/09) udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania strony postępowania z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest obiektywnie niemożliwe. Instytucja ta przeznaczona jest przede wszystkim dla osób o bardzo niskich dochodach lub całkowicie tych dochodów pozbawionych, które z uwagi na swą sytuację materialną nie są w stanie pokryć kosztów związanych z postępowaniem sądowym.
Uwzględniając powyższe stwierdzić należy, iż zasadnym jest przyznanie skarżącej prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika. Biorąc bowiem pod uwagę wysokość dochodu, który uzyskuje skarżąca z tytułu emerytury w kwocie 972 złotych w kontekście konieczności pokrycia niezbędnych, miesięcznych wydatków, w tym wydatków związanych chociażby z zakupem żywności, leków czy opłaceniem mieszkania, nie jest możliwe poczynienie przez skarżącą oszczędności w bieżących wydatkach celem pokrycia kosztów postępowania. Nie sposób natomiast oczekiwać czynienia oszczędności od osoby, której dochody wystarczają jedynie na pokrycie podstawowych potrzeb życiowych (tak też w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 grudnia 2004 r. sygn. akt OZ 890/04).
Ponadto odnosząc się do zawartej we wniosku prośby skarżącej o ustanowienie pełnomocnika z urzędu w osobie adwokata A. C., prowadzącego kancelarię w [...], przy [...], podkreślić należy, że zgodnie z art. 253 – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi o wyznaczenie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego sąd zwraca się do właściwej okręgowej rady adwokackiej, rady okręgowej izby radców prawnych, Krajowej Rady Doradców Podatkowych lub Krajowej Rady Rzeczników Patentowych. Jeżeli adwokat, radca prawny, doradca podatkowy lub rzecznik patentowy ustanowiony w ten sposób ma podjąć czynności poza siedzibą sądu orzekającego, właściwa okręgowa rada adwokacka, rada okręgowej izby radców prawnych, Krajowa Rada Doradców Podatkowych lub Krajowa Rada Rzeczników Patentowych, na wniosek ustanowionego adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, wyznaczy w razie potrzeby adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego z innej miejscowości".
Przepis art. 244 § 3 p.p.s.a. stanowi: "Jeżeli strona we wniosku wskazała adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego, właściwa rada adwokacka, rada okręgowej izby radców prawnych, Krajowa Rada Doradców Podatkowych lub Krajowa Rada Rzeczników Patentowych, w miarę możliwości i w porozumieniu ze wskazanym adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym, wyznaczy adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego wskazanego przez stronę".
Z powyższych regulacji jednoznacznie wynika, że o osobie pełnomocnika (w niniejszej sprawie adwokata), decyduje właściwa okręgowa rada adwokacka, ewentualnie w porozumieniu ze wskazanym przez stronę adwokatem – jeżeli wnioskodawca wskaże jako pełnomocnika konkretną osobę. Właściwość Sądu obejmuje rozpoznanie wniosku w przedmiocie prawa pomocy i wydanie orzeczenia o przyznaniu lub odmowie przyznania stronie tego prawa. Sąd (referendarz sądowy) przyznając prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego nie wskazuje jego personaliów, a jedynie ocenia wystąpienie ustawowych przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy w określonym zakresie.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 wyżej cytowanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia.