Uzasadnienie
Skarżąca, B. K., złożyła w dniu [...] maja 2008 r. na urzędowym formularzu wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym. We wniosku podniosła, iż prowadzona przez nią działalność gospodarcza nie może sprawnie funkcjonować, gdyż jej mąż jest kierowcą, ale ma zakaz opuszczania kraju, a tym samym realizowania zleceń. Skarżąca podnosiła ponadto, iż ma na utrzymaniu dwie dorastające, uczące się córki, ponosi znaczne koszty na dojazdy do sądu we W., a dochody z działalności gospodarczej są nieregularne, np. w kwietniu 2008 r. poniosła stratę. Skarżąca wskazywała iż uzyskuje dochody z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w kwocie 2378 zł brutto miesięcznie (średnia z ostatnich czterech miesięcy), natomiast jedna z jej córek z tytułu umowy o pracę uzyskuje dochód w wysokości 600 zł brutto miesięcznie.
Ponadto B. K. w rubrykach 7, 8, 9 i 11 urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy podnosiła, iż w związku z toczącym się postępowaniem sądowym przed Sądem Rejonowym we W. wszystkie składniki jej majątku, majątku męża oraz wchodzące w skład wspólności majątkowej, tj. dom o powierzchni 240 m2, mieszkanie spółdzielcze męża o powierzchni 47 m2 mieszkanie spółdzielcze odziedziczone przez męża po teściowej oraz pojazdy do wykonywania działalności gospodarczej, zostały zabezpieczone i obciążone zakazem zbycia.
Mając na uwadze, iż oświadczenia zawarte w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy były niewystarczające dla oceny rzeczywistej sytuacji majątkowej wezwano skarżącą do nadesłania w terminie 14 dni:
- a) zeznania podatkowego skarżącej za rok 2007, ewentualnie zaświadczenia właściwego urzędu skarbowego o wysokości dochodu uzyskanego w tym okresie,
- b) dokumentów wskazujących wysokość dochodów uzyskanych przez skarżącą w roku 2008 (w zależności o formy opodatkowania np. ostatni PIT-5),
- c) dokumentów wskazujących sytuację finansowej córek oraz męża skarżącej: w przypadku wykonywania pracy zarobkowej - przedstawienie zaświadczeń pracodawcy wskazujących wysokości wynagrodzenia, w przypadku posiadania statusu osoby bezrobotnej – przedstawienie zaświadczeń właściwego Urzędu Pracy, w przypadku pobierania nauki – zaświadczeń szkoły,
- d) dokumentów potwierdzających fakt zajęć komorniczych wskazanych w rubryce 7, 8, 9 i 11 urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy,
- e) wyciągów i wykazów z posiadanych rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy,
- f) dokumentów potwierdzających ponoszenie miesięcznych wydatków koniecznych do utrzymania, oraz innych obciążeń.
W dniu 26 sierpnia 2008 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, rozpatrując wniosek o przyznanie prawa pomocy - wydał postanowienie, odmawiające przyznania prawa pomocy. W uzasadnieniu postanowienia powołując się na przepisy art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 z późn, zm.) wskazano, iż strona nie wykazała, iż nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania.
W dniu 10 września 2008 r. skarżąca B. K. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie sprzeciw od powyższego postanowienia referendarza sądowego odmawiającego przyznania jej prawa pomocy. W złożonym sprzeciwie skarżąca podniosła, iż dochowała wszelkiej staranności i wywiązała się z ciążącego na niej obowiązku nadesłania brakujących dokumentów, co potwierdziła reklamacja złożona w dniu 4 września 2008 r. dołączona do pisma niniejszego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z przepisem art. 259 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270), zwanej dalej p.p.s.a. od postanowień wydanych na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 cyt. ustawy strona może wnieść do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego sprzeciw.
Zgodnie z art. 260 p.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie przysługuje zażalenie.
Rozpatrując przedmiotowy sprzeciw Sąd miał na względzie przepis art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zgodnie z którym przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Jak podnosi w swoim orzecznictwie Sąd Najwyższy (II CZ 104/84) ubiegający się o pomoc w postępowaniu przed sądem winien w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa.
Po ponownej analizie dokumentacji nadesłanej przez stronę skarżącą dokumentów oraz informacji zawartych we wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych wynika, iż skarżąca znalazła się w trudnej sytuacji życiowej.
Jak potwierdzają to dokumenty złożone w sprawie, skarżąca pozostaje w gospodarstwie domowym razem z mężem oraz dwoma córkami, w tym jedną pełnoletnią. Skarżąca wskazywała, również iż uzyskuje dochody z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w kwocie 9279,63 zł brutto (zbiorcze podsumowanie księgi przychodów i rozchodów za okres od stycznia do czerwca 2008 r. – k. 46 akt sądowych), natomiast jedna z jej córek z tytułu umowy o pracę uzyskuje dochód w wysokości 563 zł brutto miesięcznie (k. 43 akt sądowych).
Ponadto B. K., przedstawiła dokumenty potwierdzające, iż w związku z toczącym się postępowaniem sądowym przed Sądem Rejonowym we W. wszystkie składniki jej majątku, majątku męża oraz wchodzące w skład wspólności majątkowej, tj. dom o powierzchni 240 m2, mieszkanie spółdzielcze męża o powierzchni 47 m2 mieszkanie spółdzielcze odziedziczone przez męża po teściowej oraz pojazdy do wykonywania działalności gospodarczej, zostały zabezpieczone i obciążone zakazem zbycia (postanowienie o zabezpieczeniu majątkowym z dnia [...] maja 2006 r.).
Mając powyższe na uwadze, nie jest możliwe poczynienie przez ubiegającą się o przyznanie prawa pomocy oszczędności w bieżących wydatkach celem pokrycia pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku koniecznego dla utrzymania skarżącej.
W związku z powyższym, uznając za zasadne przyznanie skarżącej prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie go od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych oraz ustanowienie racy prawnego z urzędu, w myśl art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 259 § 1 i art. 260 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.