Uzasadnienie
Radca Prawny. A. Z. reprezentująca małoletniego skarżącego O. F., nazywanego dalej "skarżącym", wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Ministra Zdrowia z dnia [...] października 2015 r., nr [...], w przedmiocie odmowy wydania zgody na refundację leku.
W dołączonym do skargi piśmie procesowym pełnomocnik skarżącego wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. W motywach wniosku podniosła, że sporządziła skargę w dniu 20 listopada 2015 r. z zachowaniem terminu do jej wniesienia i powierzyła jej wysłanie pracownikowi kancelarii zgodnie z utrwaloną w tym zakresie praktyką kancelarii. Wyznaczony pracownik dostał jednak zawrotów głowy, stracił przytomność i został zabrany do domu gdzie doraźnej pomocy udzielił mu lekarz, w związku z czym nie wysłał on skargi w terminie. Pełnomocnik wskazała, że informację o tym fakcie powzięła dopiero w dniu 23 listopada 2015 r. Na potwierdzenie załączyła oświadczenie pracownika, oświadczenie lekarza, a także dokumentację medyczną pracownika.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Jak stanowi art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.) – dalej: "p.p.s.a.", czynność podjęta w postępowaniu sądowym przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Jednakże, jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym (art. 86 § 1 p.p.s.a.). Przy czym, zgodnie z treścią art. 87 § 1 p.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednakże jak stanowi § 3 tego przepisu wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi.
W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§ 4). Jak stanowi natomiast § 5 omawianego przepisu po upływie roku od uchybionego terminu, jego przywrócenie jest dopuszczalne tylko w przypadkach wyjątkowych.
Przystąpienie do merytorycznej oceny wniosku złożonego przez skarżącego, musi zatem zostać poprzedzone sprawdzeniem dopuszczalności i terminowości wniosku. Spełnienie tych warunków jest konieczne do badania zasadności samego wniosku.
W sprawie niniejszej Sąd stwierdza, że złożony wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi został wniesiony z zachowaniem siedmiodniowego terminu. Jak wynika ze znajdującego się w aktach administracyjnych zwrotnego potwierdzenia odbioru zaskarżonej decyzji, została ona doręczona przedstawicielowi ustawowemu małoletniego skarżącego w dniu 21 października 2015 r. Termin do wniesienia skargi upływał zatem z dniem 20 listopada 2015 r. Pełnomocnik o uchybieniu terminu do złożenia skargi dowiedziała się od pracownika, zgodnie z załączonym do wniosku oświadczeniem, w dniu 23 listopada 2015 r., co Sąd uznaje za prawdopodobne z uwagi na fakt, że 20 listopada 2015 r. wypadał w piątek, a 23 listopada 2015 r. w poniedziałek. Pełnomocnik w dniu 25 listopada 2015 r. złożyła wniosek o przywrócenie terminu do dokonania powyższej czynności, składając zarazem samą skargę.
Odnosząc się natomiast do uprawdopodobnienia przez pełnomocnika skarżącego braku winy w uchybieniu terminu, stwierdzić należy, iż w orzecznictwie sądowoadministracyjnym prezentowany jest pogląd, że w sprawach, w których stronę reprezentuje profesjonalny pełnomocnik, kryterium braku winy w uchybieniu terminu należy oceniać z uwzględnieniem podwyższonego miernika staranności, jakiej można wymagać od profesjonalnych uczestników obrotu prawnego (vide: postanowienie NSA z dnia 1 stycznia 2011 r., sygn. akt II GZ 439/10 publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Kryterium braku winy po stronie podmiotu dokonującego lub zamierzającego dokonać określonej czynności procesowej stanowi konieczną, a jednocześnie podstawową przesłankę przywrócenia terminu. Artykuł 86 § 1 p.p.s.a. nie określa, według jakich kryteriów należy oceniać zachowanie strony. Ocena braku winy została pozostawiona uznaniu sądu. Daje to sądowi możliwość uwzględnienia wszystkich okoliczności, jakie uzna za istotne (v. postanowienie SN z 22 lipca 1999 r., I PKN 273/99, OSNAP 2000, nr 20, poz. 757; Tadeusz Woś, Hanna Knysiak - Molczyk, Marta Romańska Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Komentarz Warszawa 2005 r. Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis str. 333). Brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy (por. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2012, s. 270; M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Warszawa 2011 s. 409; postanowienie NSA z dnia 12 czerwca 2008 r., sygn. akt II OZ 580/08 publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie poszczególne zdarzenia losowe przesądziły o braku winy skarżącego w uchybieniu terminu. Skarżący zlecił prowadzenie swoich spraw profesjonalnemu pełnomocnikowi, prowadzącemu kancelarię, w której zatrudniony jest pracownik odpowiedzialny za nadawanie korespondencji w placówce operatora pocztowego. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny jeżeli pracownik kancelarii odpowiedzialny za korespondencję dopuści się zaniedbania, to jest ono traktowane jako wina pełnomocnika profesjonalnego, który jako jego przełożony zlecił mu wykonanie takiego zadania (vide: postanowienie NSA z dnia 15 grudnia 2010 r., sygn. akt I OZ 946/10 publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
W ocenie Sądu fakt zasłabnięcia w pracy pracownika odpowiedzialnego za wysłanie korespondencji stanowi okoliczność niezależną od woli i niespodziewaną, a niedopełnienie czynności w terminie przez pracownika, który zasłabł i obawiał się o swoje zdrowie i życie nie nosi zdaniem Sądu znamion zaniedbania. Fakt udzielenia pracownikowi pełnomocnika skarżącej pomocy lekarskiej w dniu 20 listopada 2015 r. został potwierdzony stosownym zaświadczeniem lekarskim, oraz oświadczeniem pracownika. Sąd stwierdza przy tym, że praktyka pozostawiania przez pełnomocników pism do wysyłki pracownikom administracyjnym, zatrudnionym w kancelarii, jest w istocie praktyką powszechną w kancelariach prawniczych.
W ocenie Sądu fakt zasłabnięcia pracownika administracyjnego i niedopełnienie przez niego zleconych mu czynności stanowi okoliczność, za którą pełnomocnik skarżącego nie ponosi winy. Błąd pracownika nie jest bowiem skutkiem wadliwego sposobu organizacji pracy w kancelarii, a okoliczności nagłych, niespodziewanych, na których powstanie pełnomocnik nie miała wpływu.
W ocenie Sądu powyższe okoliczności faktyczne w sposób wystarczający przemawiają za uwzględnieniem wniosku o przywrócenie terminu do zgłoszenia wniosku do wniesienia skargi albowiem uprawdopodobnione zostało, że uchybienie terminu miało charakter niezawiniony.
W świetle powyższego, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., Sąd postanowił jak w sentencji orzeczenia.