Uzasadnienie
Krajowa Rada Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa (w skrócie: Rada Krajowa) uchwałą z dnia [...] sierpnia 2014 r., nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267 z późn. zm.), dalej: k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania I. C. (dalej: strona, skarżący) od uchwały Rady [...] Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa (dalej: Rada Okręgowa) z dnia [...] maja 2014 r., nr [...] w sprawie skreślenia strony z listy członków [...] Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa, utrzymała w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie.
Do wydania powyższych uchwał doszło w oparciu o następujące ustalenia:
Zawiadomieniem z dnia [...] maja 2014 r. [...] Okręgowa Izba Inżynierów Budownictwa poinformowała stronę o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie skreślenia z listy członków z powodu nieuiszczania składek członkowskich przez okres dłuższy niż rok oraz przysługującym prawie wglądu do akt sprawy. W odpowiedzi na powyższe zawiadomienie strona pismem z dnia [...] maja 2014 r. wniosła o umorzenie postępowania, powołując się na złą sytuację finansową i zdrowotną uniemożliwiającą podjęcie działalności zarobkowej.
Uchwałą z dnia [...] maja 2014 r. wydaną na podstawie art. 19 ust. 2 i art. 42 ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o samorządach zawodowych architektów oraz inżynierów budownictwa (Dz.U. z 2013 r., poz. 932 z późn. zm.), dalej: ustawa o samorządach, Rada Okręgowa skreśliła stronę z listy członków [...] Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa. W uzasadnieniu uchwały organ wskazał, że członkowie Izby zobowiązani są wnosić składki członkowskie do Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa płatne jednorazowo w kwocie 348 zł za cały rok bądź w trybie półrocznym po 174 zł oraz do Krajowej Izby Inżynierów Budownictwa jednorazowo za cały rok w kwocie 72 zł. Rada Okręgowa wskazała, że strona w okresie od dnia [...] maja 2013 r. do dnia [...] kwietnia 2014 r. nie wniosła wskazanych powyżej składek.
W zakreślonym terminie strona wniosła odwołanie od powyższej uchwały, żądając jej uchylenia. W uzasadnieniu odwołania strona zarzuciła organowi nadużycie kompetencji i represyjne nastawienie do członków Izby, a także złamanie statutu Krajowej Izby Inżynierów Budownictwa. Strona podniosła, że naliczanie składek powinno następować dopiero z chwilą podjęcia wykonywania samodzielnych funkcji w budownictwie co w sytuacji, w jakiej znalazła się strona jest niemożliwe. Strona stwierdziła także, że obowiązkowe opłaty na ubezpieczenie członków wnoszone z góry za czynności, których strona nie jest w stanie wykonywać są amoralne a oferowane ubezpieczenie fikcją. Skarżący uznał również skreślenie z listy członków Izby z powodu zalegania ze składkami za działanie represyjne i sprzeczne z zasadami praworządności.
Powołaną uchwałą z dnia [...] sierpnia 2014 r. Rada Krajowa utrzymała w mocy zaskarżoną uchwałę. W uzasadnieniu uchwały organ wskazał, że zaskarżone rozstrzygnięcie jest prawidłowe, a Krajowa Rada nie znalazła podstaw do jej zmiany lub uchylenia. Organ podniósł, że fakt niepłacenia składek został potwierdzony przez stronę w złożonym odwołaniu i wyjaśnił, że obowiązek ponoszenia składek jest obowiązkiem ustawowym. Krajowa Rada zauważyła również, że strona nie ubiegała się o pomoc samorządu zawodowego w opłacaniu składek i nie uiściła składek na ubezpieczenie od odpowiedzialności cywilnej. Organ odnotował również, że strona była zawieszona w prawach członka Izby, a obowiązek opłacenia składek nie został przez stronę wykonany do czasu wydania uchwały przez Radę Krajową. Zdaniem organu strona w toku prowadzonego postępowania nie uprawdopodobniła swojej sytuacji finansowej.
Na powyższą uchwałę skarżący złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę, wnosząc o jej uchylenie w całości. W uzasadnieniu złożonej skargi skarżący zarzucił organowi nadużycie przez zastosowanie zbyt restrykcyjnej sankcji w przypadku zalegania ze składkami członkowskimi prowadzące do pozbawienia go prawa wykonywania zawodu z uwagi na brak alternatywnych sposobów jego wykonywania poza strukturami Izby Inżynierów Budownictwa. Skarżący podniósł, że zastosowana sankcja jest bardziej represyjna od sankcji przewidziane za "wykroczenia i przestępstwa w zakresie obowiązków zawodowych".
Skarżący wskazał także, że obowiązek ubezpieczenia powstaje, zgodnie z przepisami, z momentem podjęcia zatrudnienia na budowie i uznał obowiązek posiadania ubezpieczenia przez cały okres przynależności do Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa za działanie represyjne. Skarżący stwierdził także, że skreślenie z listy członków z powodu nieopłacania składek zamiast zawieszenia w prawach członka jest drastycznym i amoralnym nadużyciem przepisów.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Skarga I. C. nie zasługuje na uwzględnienie.
Podstawą skreślenia skarżącego z listy członków [...] Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa był art. 42 ust. 2 ustawy o samorządach. Według treści tego przepisu skreślenie z listy członków okręgowych izb może nastąpić także w wypadku nieuiszczania składek członkowskich przez okres 1 roku.
Należy zauważyć, że zanim doszło do podjęcia uchwały, było prowadzone postępowanie w przedmiocie zawieszenia strony w prawach członka [...] Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa, o czym skarżący został powiadomiony. Zakończyło się ono podjęciem uchwały przez Radę Okręgową w dniu [...] listopada 2013 r. o zawieszeniu skarżącego w prawach członka Izby. Doręczenie tej uchwały nastąpiło w sposób zastępczy w trybie art. 44 k.p.a. Uchwały tej skarżący nie podważał.
Następnie w dniu [...] maja 2014 r. zostało wszczęte postępowanie w sprawie skreślenia strony z listy członków [...] Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa z powodu nieuiszczania składek członkowskich przez okres dłuższy niż 1 roku. Skarżący podjął to pismo w dniu [...] maja 2014 r. W odpowiedzi przedstawił pismo z załącznikiem – orzeczeniem Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w M. z dnia [...] marca 2014 r. W piśmie tym potwierdził, że rzeczywiście nie opłaca składek członkowskich od ponad roku, by z jednej strony powoływać się na problemy zdrowotne oraz problemy zawodowe, a z drugiej przyznawać, że niepłacenie składek jest jego zaniedbaniem i składać deklarację zapłaty tych składek. Jednakże do chwili zakończenia kontrolowanego postępowania administracyjnego strona składek nie uregulowała, jak i nie opłaciła składek z tytułu ubezpieczenia OC z tytułu odpowiedzialności cywilnej za szkody wyrządzone w następstwie działania lub zaniechania ubezpieczonego, w okresie trwania ochrony ubezpieczeniowej, w związku z wykonywaniem samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie w zakresie posiadanych uprawnień budowlanych.
Stan zdrowia wskazywał na umiarkowaną niepełnosprawność i wynikało z niego, że skarżący może także być zatrudniony w zakładzie pracy chronionej, bez dalszych warunków.
Z drugiej strony, jak wynika z art. 2 ust. 2 ustawy o samorządach, wykonywanie zawodu inżyniera budownictwa polega na projektowaniu obiektów budowlanych, ich realizacji, nadzorze nad procesem ich powstawania, utrzymaniu tych obiektów oraz na edukacji w tym zakresie oraz art. 6 ust. 1 tej ustawy - prawo wykonywania samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie przysługuje wyłącznie osobom wpisanym na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego, a członek izby samorządu zawodowego podlega obowiązkowi ubezpieczenia od odpowiedzialności cywilnej za szkody, które mogą wyniknąć w związku z wykonywaniem samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie (ust. 2), to przynależność do samorządu inżynierów budownictwa związana jest z wykonywaniem samodzielnych funkcji czyli z prowadzeniem działalności zawodowej. Sam skarżący, zarówno w odwołaniu i w skardze, kwestionuje natomiast konieczność powiązania uiszczania składek członkowskich i z tytułu ubezpieczenia OC z przynależnością do samorządu, a tym samym obecnie obowiązujący system dotyczący samorządu inżynierów budownictwa.
Nie było też sporne, że skarżący nie płacił składek przez rok, choć organy badały dłuższy okres, mimo że art. 42 ust. 2 ustawy o samorządach mówi o niepłaceniu składek członkowskich przez okres 1 roku.
W ocenie Sądu, mając na uwadze uznaniowy charakter uchwał w sprawie, Sąd doszedł do przekonania, że nie doszło do naruszenia art. 7 k.p.a., stanowiącego, że w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.
Zdaniem Sądu nie doszło do naruszenia praw skarżącego, także z uwagi na wprowadzenie art. 42 ust. 2a ustawy o samorządach, mówiącego, że członek izby skreślony z listy członków okręgowej izby z przyczyn, o których mowa w ust. 1 pkt 1-3 oraz w ust. 2, podlega na swój wniosek ponownemu wpisowi na listę, jeżeli odbył szkolenie uzupełniające, z uwzględnieniem art. 54 ust. 1a. Tryb i zakres przeszkolenia ustala Krajowa Rada Izby. Przepis ten wszedł w życie z dniem 12 sierpnia 2014 r. na mocy art. 7 pkt 1 w zw. z art. 11 ustawy z dnia 26 czerwca 2014 r. o zmianie ustawy – Prawo adwokaturze oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2014r., poz. 993). Ustawa ta jest wykonaniem wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 października 2010 r., sygn. akt K 1/09. Przepis art. 42 ust.2a ustawy o samorządach pozwala na powrót do wykonywania zawodu na zasadach w nim określonych (por. druk sejmowy VII.1406).
Powołane regulacje dotyczące zawieszenia oraz skreślenia z listy członków mają za zadanie zmobilizować członków samorządu do realizacji obowiązków wobec korporacji, gdy przynależność do niej pozwala na wykonywanie działalności zawodowej łącznie z zapewnieniem ubezpieczenia OC.
Z powyższych względów skargę na mocy art. 151 p.p.s.a. należało oddalić.