Uzasadnienie
Skarżąca – B. sp. z o.o. z siedzibą w W., w przewidzianym prawem trybie i terminie wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję, którą nałożono na nią karę pieniężną. W skardze zawarła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia w całości od opłaty sądowej za wniesienie skargi.
W wyniku wezwania z 6 maja 2016 r. skarżąca przesłała do Sądu urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy (PPPr), w którym ostatecznie wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu tego wniosku wskazała, że funkcjonuje od 2012 r. i jej dochody są równoważone wydatkami. Podała także, że na rachunku bankowym dysponuje kwotą 19 złotych.
Wobec takich danych Starszy referendarz sądowy uznał, że są one niewystarczające dla oceny rzeczywistej sytuacji majątkowej skarżącej i wezwał ją do nadesłania w terminie 14 dni określonych dokumentów, tj. wskazującego na wysokość osiągniętego dochodu (lub poniesionej straty) w 2015 r. – (w zależności od formy opodatkowania np. odpis z księgi rachunkowej na koniec 2015 r.); wskazującego na wysokość osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w 2016 r. – np. odpisu z księgi rachunkowej na koniec kwietnia 2016 r. oraz wyciągów ze wszystkich posiadanych przez nią rachunków bankowych (w tym walutowych) za okres ostatnich 3 miesięcy, obejmujących informację o wszystkich transakcjach dokonanych na rachunkach w objętym wezwaniem terminie.
Jak wynika z akt sprawy powyższe wezwanie pozostaje do tej chwili bez odpowiedzi ze strony skarżącej, przy czym zostało ono jej doręczone dnia 18 czerwca 2016 r., a jego odbiór pokwitował J. K. (z.p.o. k. 33 akt).
W tym stanie rzeczy Starszy referendarz sądowy dnia 25 sierpnia 2016 r. odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy w żądanym przez nią zakresie. Stwierdził, że nienadesłanie przez skarżącą dodatkowych dokumentów źródłowych dotyczących jej stanu majątkowego oraz dochodów uniemożliwiało dokonanie oceny spełnienia przez nią ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. Postanowienie to w imieniu skarżącej dnia 12 września 2016 r. odebrał J. K.(z.p.o. k. 41 akt).
Skarżąca z zachowaniem terminu wniosła od ww. postanowienia Starszego referendarza sądowego sprzeciw zarzucając błąd w ustaleniach faktycznych i wnosząc o jego uchylenie. W uzasadnieniu sprzeciwu – podpisanego przez Prezesa Zarządu skarżącej – J. K., zarzucono także, że referendarskie wezwanie do nadesłania dodatkowych dokumentów nie zostało skutecznie jej doręczone.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Na wstępie należy wyjaśnić, że w myśl art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2016 r., poz. 718), dalej p.p.s.a. w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 73 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2015 r. poz. 658), rozpoznając sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego o odmowie przyznania prawa pomocy, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność.
Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (art. 260 § 2 p.p.s.a.). Sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym (art. 260 § 3 p.p.s.a.). Ustawa nowelizująca ten przepis weszła w życie dnia 15 sierpnia 2015 r., co oznacza, że obecnie sąd dokonuje merytorycznego rozpoznania sprzeciwu i wypowiada się o zasadności zaskarżonego sprzeciwem postanowienia lub zarządzenia.
Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 1 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym może być przyznane osobie prawnej, gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Z treści tego przepisu wynika, że ciężar udowodnienia braku posiadania środków spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy – czyli skarżącej. W związku z tym, aby jej żądnie odniosło pożądany skutek w postaci przyznania prawa pomocy musi ona przedstawić we wniosku, lub jego uzupełnieniu argumentację, która potwierdzałaby jej niezdolność do wygospodarowania jakichkolwiek środków na pokrycie kosztów postępowania. Zatem jeżeli strona nie dopełnia w całości lub w części obowiązku złożenia dodatkowego oświadczenia lub przedłożenia dokumentów źródłowych dotyczących jej stanu majątkowego i dochodów, to fakt ten uzasadniał odmowę przyznania jej prawa pomocy.
Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdza, że Starszy referendarz sądowy w zaskarżonym postanowieniu zasadnie uznał, że skarżąca – pomimo ciążącego na niej obowiązku, nie wykazała swojego rzeczywistego stanu majątkowego, gdyż bezsprzecznie nie nadesłała żadnych z żądanych przez niego dokumentów. Stan majątkowy przedstawiony zaś przez nią w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy (PPPr) musiał zostać przez niego uznany za niepełny, a tym samym za niewystarczający do ustalenia czy zachodzą wobec skarżącej przesłanki przyznania jej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Jednocześnie Sąd ustalił, że wbrew zarzutowi skarżącej referendarskie wezwanie zostało jej skutecznie doręczone dnia 18 czerwca 2016 r., a jego odbiór pokwitował sam Prezes Zarządu, który podpisał obecnie rozpoznawany sprzeciw.
W tym stanie rzeczy Sąd, działając na podstawie art. 260 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.