Uzasadnienie
W dniu [...] lutego 2015 r. wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie prawidłowo sporządzony na urzędowym formularzu wniosek H. N. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2015 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za wykonywanie przejazdu bez uiszczenia opłaty elektronicznej.
Z podanych przez skarżącego w formularzu informacji wynika, iż skarżący prowadzi gospodarstwo domowe razem z żoną. Skarżący od roku pozostaje bez pracy bez prawa do zasiłku dla bezrobotnych, żona pobiera emeryturę w wysokości 905 zł netto miesięcznie.
Mając na uwadze, iż oświadczenia zawarte w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy były niewystarczające dla oceny rzeczywistej sytuacji majątkowej skarżącego, na podstawie zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 25 lutego 2016 r. skarżący został wezwany do uzupełnienia wniosku w terminie 14 dni poprzez nadesłanie:
- a) zaświadczenia z właściwego powiatowego urzędu pracy o posiadaniu przez skarżącego statusu osoby bezrobotnej bez prawa do zasiłku,
- b) dokumentu potwierdzającego podaną w rubryce 8 formularza PPF wysokość świadczenia emerytalnego małżonki skarżącego, np. kserokopia ostatniej decyzji organu rentowego ustalającej wysokość tego świadczenia, odcinek ostatniego przekazu pocztowego emerytury lub wydruk z wyciągu bankowego obejmujący ostatni przelew tego świadczenia,
- c) oświadczenia czy skarżący i jego żona posiadają rachunki bankowe (w tym lokaty i konta dewizowe), a w razie twierdzącej odpowiedzi – zobowiązać do przedłożenia wyciągów ze wszystkich posiadanych przez skarżącego i jego małżonkę rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy, obejmujących wszystkie transakcje dokonane w tym okresie,
- d) dokumentów potwierdzających ponoszenie miesięcznych wydatków koniecznych do utrzymania (np. czynsz, opłaty za energię elektryczną, gaz, wodę, telefon) oraz innych obciążeń (np. koszty zakupów leków, kredyty, pożyczki).
Ponadto pouczono skarżącego o treści art. 49 ust. 1 ustawy Prawo bankowe.
W wykonaniu wezwania referendarza sądowego skarżący w dniu 14 marca 2016 r. przesłał do Sądu:
- - dowody opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, za dostarczanie wody i wywóz śmieci, za prąd, za gaz,
- - kopię decyzji Prezesa KRUS potwierdzającą pobieranie przez żonę skarżącego emerytury rolniczej w kwocie 905,23 zł netto miesięcznie,
- - wydany przez Powiatowy Urząd Pracy w [...] dokument potwierdzający wypłatę skarżącemu zasiłku dla bezrobotnych w okresie styczeń-marzec 2015 r.,
- - PIT-11 za rok 2015, z którego wynika iż skarżący z tytułu pobierania zasiłku dla bezrobotnych uzyskał w 2015 r. dochód w wysokości 1827, 30 zł.
Skarżący nie przedłożył natomiast oświadczenia czy skarżący i jego żona posiadają rachunki bankowe (w tym lokaty i konta dewizowe), a w razie twierdzącej odpowiedzi –wyciągów ze wszystkich posiadanych przez skarżącego i jego małżonkę rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy, obejmujących wszystkie transakcje dokonane w tym okresie. Nie przedłożył także aktualnego zaświadczenia z właściwego powiatowego urzędu pracy o posiadaniu przez skarżącego statusu osoby bezrobotnej bez prawa do zasiłku.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej też jako p.p.s.a.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Stosownie natomiast do treści art. 255 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego.
Taka właśnie sytuacja miała miejsce w sprawie niniejszej, mianowicie skarżący został wezwany do potwierdzenia stosownymi dokumentami oświadczeń zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy, przy czym odpowiedź skarżącego była niepełna. Skarżący nie przedłożył bowiem oświadczenia czy on i jego żona posiadają rachunki bankowe (w tym lokaty i konta dewizowe), a w razie twierdzącej odpowiedzi – nie przedłożył wyciągów ze wszystkich posiadanych przez skarżącego i jego małżonkę rachunków bankowych. Nie jest więc wiadome na etapie rozpoznawania wniosku, czy skarżący posiada rachunki bankowe, ani jakie operacje były wykonywane na tych rachunkach oraz jaka była wysokość salda w okresie trzech miesięcy poprzedzających złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy.
Skarżący nie przedłożył także aktualnego zaświadczenia z właściwego powiatowego urzędu pracy o posiadaniu przez skarżącego statusu osoby bezrobotnej bez prawa do zasiłku. Przesłane dokumenty potwierdzają jedynie, że skarżącemu w okresie styczeń-marzec 2015 r. wypłacano zasiłek dla bezrobotnych.
Tym samym, skoro skarżący nie przesłał na wezwanie Sądu żądanych dokumentów w zakresie dotyczącym kwestii posiadanych rachunków bankowych i dokonywanych na nich operacji, oraz także aktualnego zaświadczenia o posiadaniu przez skarżącego statusu osoby bezrobotnej, brak było możliwości ustalenia, czy wypełnia przesłanki art. 246 § 1 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Fakt niedopełnienia obowiązku złożenia dodatkowego oświadczenia oraz dokumentów uzasadnia natomiast oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy (tak też wynika z postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 września 2009 r. sygn. akt I OZ 895/09). Jeszcze raz podkreślić należy, iż zawarte w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy.
Zatem rozstrzygnięcie Sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (tak J. P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2004 s. 319).
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało postanowić jak w sentencji.