Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] Komisja Egzaminacyjna II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości, na podstawie art. 368 ust. 12 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz. U. z 2010 r. nr 10, poz.65 ze zm.) w związku z art. 134 kpa, postanowiła stwierdzić niedopuszczalność odwołania wniesionego przez A. B. od uchwały nr [...] z dnia [...] lipca 2010 r. Komisji Egzaminacyjnej do przeprowadzenia egzaminu radcowskiego przy Ministrze Sprawiedliwości z siedzibą w B. w sprawie ustalenia wyniku egzaminu radcowskiego.
Do wydania postanowienia doszło w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i wywody prawne:
Komisja Egzaminacyjna do przeprowadzenia egzaminu radcowskiego przy Ministrze Sprawiedliwości z siedzibą w B., uchwałą nr [...] z dnia [...] lipca 2010 r. w sprawie ustalenia wyniku egzaminu radcowskiego stwierdziła, że A. B. uzyskał pozytywny wynik z egzaminu radcowskiego.
Odwołanie od powyższej uchwały wniósł A. B., zaskarżając uchwałę w zakresie ocen cząstkowych z części trzeciej, czwartej i piątej i wnosząc o zmianę ocen cząstkowych w zaskarżonych częściach zadań egzaminu radcowskiego na wyższe.
Komisja Egzaminacyjna II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości w oparciu o treść art. 368 ust. 12 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych stwierdziła, iż zdającemu przysługuje odwołanie do komisji egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości jedynie od uchwały od wyniku egzaminu radcowskiego. Wynik egzaminu może być pozytywny albo negatywny i zdaniem Komisji, nie jest określony żadna oceną. W konsekwencji, rozpoznając merytorycznie odwołanie, Komisja egzaminacyjna II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości, na podstawie art. 368 ust. 12 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych w związku z art. 138 § 1 pkt 1 i 2 kpa może jedynie utrzymać w mocy uchwałę stwierdzającą negatywny wynik egzaminu albo uchylić taką uchwałę i stwierdzić pozytywny wynik egzaminu. Stąd też, zdaniem organu, w przypadku pozytywnego wyniku egzaminu, odwołanie od samych ocen cząstkowych z poszczególnych części egzaminu nie jest dopuszczalne.
Skargę na postanowienie z dnia [...] listopada 2010 r. Komisji Egzaminacyjnej II stopnia do przeprowadzenia egzaminu radcowskiego przy Ministrze Sprawiedliwości złożył A. B. wnosząc o jego uchylenie, zasądzenie kosztów postępowania.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie:
- 1. art. 134 kpa w związku z art. 368 ust. 12 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych poprzez niewłaściwe ich zastosowanie polegające na stwierdzeniu niedopuszczalności odwołania od pozytywnej uchwały o wyniku egzaminu radcowskiego,
- 2. art. 368 ust. 12 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych poprzez niewłaściwą ich wykładnię polegającą na przyjęciu, że zdającemu egzamin radcowski nie przysługuje prawo odwołania od uzasadnienia uchwały o wyniku egzaminu radcowskiego.
W odpowiedzi na skargę Komisja Egzaminacyjna II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości wnosiła o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Przedmiotem oceny Sądu jest postanowienie Komisji Egzaminacyjnej II stopnia do przeprowadzenia egzaminu radcowskiego przy Ministrze Sprawiedliwości z dnia [...] listopada 2010 r. stwierdzające niedopuszczalność odwołania wniesionego przez A. B. od uchwały nr [...] r. z dnia [...] lipca 2010 r. Komisji Egzaminacyjnej do przeprowadzenia egzaminu radcowskiego przy Ministrze Sprawiedliwości.
Stosownie do art. 134 kpa organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne.
Negatywna przesłanka niedopuszczalności odwołania obejmuje zróżnicowaną grupę przyczyn zarówno o charakterze przedmiotowym, jak i podmiotowym. W pierwszej grupie wymienić można brak przedmiotu zaskarżenia, wyłączenie możliwości wniesienia środka odwoławczego lub wyczerpanie przysługujących środków odwoławczych. Do podmiotowych przyczyn niedopuszczalności odwołania zalicza się przypadki wniesienia środka zaskarżenia przez osobę niemającą do tego legitymacji, bądź przez osobę niemającą zdolności do czynności prawnych (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 grudnia 2007 r. OSK 1661/06).
Zdaniem organu, w przypadku pozytywnego wyniku egzaminu, odwołanie od samych ocen cząstkowych z poszczególnych dziedzin egzaminu nie jest dopuszczalne. W odpowiedzi na skargę organ stwierdził, iż brak jest przedmiotu zaskarżenia, co wyłącza możliwość wniesienia środka odwoławczego.
Zgodnie z art. 366 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz. U. z 2010 r. nr 10, poz. 65 ze zm.) pozytywny wynik z egzaminu radcowskiego otrzymuje zdający, który z każdej części egzaminu radcowskiego otrzymał ocenę pozytywną.
Natomiast art. 368 ustawy stanowi:
- 1. Od uchwały o wyniku egzaminu radcowskiego zdającemu przysługuje odwołanie do komisji egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości w terminie 14 dni od dnia otrzymania uchwały, o której mowa w art. 366 ust. 2.
- 9. Do zadań komisji odwoławczej należy rozpatrywanie odwołań od wyników egzaminu radcowskiego.
- 12. Do postępowania przed komisją odwoławczą stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.
Stwierdzenie w art. 368 ustawy, że odwołanie do komisji egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości przysługuje od uchwały o wyniku egzaminu oznacza, iż przysługuje ono zarówno od wyniku egzaminu negatywnego jak i pozytywnego. Możliwość zaskarżenia pozytywnego wyniku egzaminu potwierdza dodatkowo treść ust. 12 art. 368 nakazująca stosowanie odpowiednio przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Wprawdzie "odpowiednio" nie oznacza "wprost", ale "odpowiednie stosowanie" polega na tym, iż jedne przepisy stosuje się wprost, inne ulegają modyfikacji, a jeszcze inne nie mogą być w ogóle stosowane. Ustawa nie wyłącza zaskarżenia pozytywnego wyniku egzaminu. Takiego wniosku nie można też wywieść z całej regulacji trybu i sposobu przeprowadzenia egzaminu radcowskiego zawartego w ustawie o radcach prawnych i wydanym rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 września 2009 r. w sprawie komisji egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości do spraw odwołań od wyników egzaminu radcowskiego Dz.U.09.164.1314.
Istotnie skarżący zakwestionował oceny cząstkowe, ale to oceny cząstkowe składają się na wynik egzaminu, który może być pozytywny bądź negatywny. Oceny cząstkowe nie są przecież bez znaczenia skoro ustawodawca je przewidział w art. 364 ustawy. Mogą one mieć dla zdającego znaczenie i to nie tylko prestiżowe, ale także istotne dla przyszłej pracy zawodowej. Istotny jest zatem nie tylko wynik egzaminu (pozytywny bądź negatywny), ale także otrzymane oceny z poszczególnych części. Oceny zawarte są w uzasadnieniu uchwały. W tym miejscu należy zauważyć, iż przedmiotem odwołania może być również uzasadnienie jako integralna część decyzji (por. wyrok I SA 1896/97). Wniesienia odwołania od uzasadnienia decyzji nie uruchamia postępowania odwoławczego ograniczonego wyłącznie do kontroli prawidłowości uzasadnienia, lecz nakłada obowiązek ponownego całościowego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia sprawy wyznaczonej treścią decyzji organu I instancji.
Istota administracyjnego toku instancji polega na dwukrotnym rozstrzygnięciu tej samej sprawy, nie zaś kontroli zasadności argumentów podniesionych w stosunku do orzeczenia I instancji (por. wyrok NSA z 2010.04.27 II GSK 1005/08). Tym samym, wbrew twierdzeniom organu, istnieje przedmiot zaskarżenia. Organ winien więc merytorycznie rozpoznać sprawę. Stwierdzenie o niedopuszczalności odwołania na podstawie art. 134 kpa, z powyższych względów narusza przepisy postępowania administracyjnego tj. art. 127 kpa w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie przesądza o wyniku rozstrzygnięcia po ponownym rozpoznaniu sprawy. Organ winien ponownie rozpoznając sprawę wydać rozstrzygnięcie merytoryczne.
Mając powyższe na uwadze i na zasadzie art. 145 § 1 ust.