Uzasadnienie
Wyrokiem z 27 sierpnia 2015 r. sygn. akt VI SA/Wa 3450/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę K. S. na uchwałę Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych z [...] lipca 2014 r., Nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie skreślenia z listy radców prawnych. Odpis wyroku wraz z uzasadnieniem doręczono skarżącej w dniu 16 listopada 2015 r. wraz z pouczeniem zawierającym między innymi informację, iż strona może wystąpić do Sądu z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w tym ustanowienie adwokata lub radcy prawnego.
W dniu 1 grudnia 2015 r. strona skarżąca wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z wnioskiem o ustanowienie radcy prawnego dla złożenia skargi kasacyjnej.
Postanowieniem referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 29 lutego 2016 r. sygn. akt VI SA/Wa 3450/14 skarżącej przyznano prawo pomocy w postaci ustanowienia radcy prawnego. Postępowanie w przedmiocie zwolnienia skarżącej od kosztów sądowych zostało umorzone.
Pismem z 9 marca 2016 r. Okręgowa Izba Radców Prawnych w [...] poinformowała tut. Sąd o wyznaczeniu - w ramach przyznanego skarżącej prawa pomocy - jako pełnomocnika radcę prawną M. W. W dniu 19 kwietnia 2016 r. pełnomocnik zapoznał się z aktami sprawy. Pismem z 25 kwietnia 2016 r. (data nadania pisma 25 kwietnia 2016 r.) wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od ww. wyroku. W uzasadnieniu wniosku podał, że po otrzymaniu zawiadomienia o wyznaczeniu go pełnomocnikiem z urzędu dla skarżącej K. S., w dniu 19 kwietnia 2016 r. zapoznał się z aktami sprawy i uznał, że w sprawie konieczne jest złożenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Uzasadniając brak winy w uchybieniu terminu wskazał, iż niezłożenie przez skarżącą skargi kasacyjnej w ustawowym terminie spowodowane było tym, że w okresie upływu terminu skarżącej nie został wyznaczony pełnomocnik z urzędu, który mógłby sporządzić skargę kasacyjną wobec obowiązującego przymusu adwokacko-radcowskiego
W wykonaniu zarządzenia z 9 maja 2016 r. Sąd wezwał pełnomocnika do uzupełnienia braku formalnego wniosku poprzez dokonanie czynności, tj. złożenie skargi kasacyjnej w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. W zakreślonym terminie pełnomocnik uzupełnił wniosek, nadsyłając skargę kasacyjną wraz z odpisami.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Zgodnie z art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej p.p.s.a.), czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Ustawodawca przewidział jednak instytucję przywrócenia terminu obejmującą ochroną stronę, która nie ponosi winy w uchybieniu terminu.
Stosownie do art. 87 p.p.s.a. do przesłanek warunkujących skuteczność wniosku o przywrócenie terminu zalicza się: uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na brak winy strony, złożenie wniosku w terminie siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminu oraz złożenie skargi kasacyjnej razem z wnioskiem o przywrócenie terminu.
W niniejszej sprawie wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 sierpnia 2015 r. o oddaleniu skargi K. S. na uchwałę Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych z [...] lipca 2014 r., Nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie skreślenia z listy radców prawnych wraz z uzasadnieniem został doręczony stronie skarżącej w dniu 16 listopada 2015 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru przesyłki - karta 72 akt). Stąd też określony w art. 177 § 1 p.p.s.a. termin do wniesienia skargi kasacyjnej od tego wyroku upłynął dla skarżącego w dniu 16 grudnia 2015 r.
W terminie do zaskarżenia ww. wyroku skarżąca wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienie radcy prawnego. Prawomocnym postanowieniem referendarza sądowego z 29 lutego 2016 r. ustanowiono dla strony pełnomocnika z urzędu. W warunkach rozpoznawanej sprawy najistotniejszą pozostaje kwestia dotycząca zachowania przewidzianego w art. 87 § 1 p.p.s.a. siedmiodniowego terminu do złożenia prośby o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, a to z kolei wymaga prawidłowego ustalenia daty, w której ustała przyczyna uniemożliwiająca wniesienie skargi kasacyjnej w terminie.
Na problem ten zwrócił uwagę Sąd Najwyższy w postanowieniu z 27 czerwca 2000 r. sygn. akt I CZP 62/00 (OSNC 2001/1/7) wyrażając pogląd, iż "przyczyna uchybienia terminowi do wniesienia kasacji przez pełnomocnika ustanowionego przez Sąd ustaje w dniu, w którym miał on rzeczywistą możliwość wniesienia kasacji, a nie w dniu dowiedzenia się przez niego o wyznaczeniu go pełnomocnikiem". Ten pogląd prawny został zaakceptowany na gruncie postępowania przed sądami administracyjnymi, czemu dano wyraz w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 czerwca 2006 r. sygn. akt I FZ 198/06, w którym stwierdzono, że w wypadku ustanowienia pełnomocnika w trybie art. 244 p.p.s.a. dniem, w którym ustała przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej jest dzień, w którym miał on rzeczywistą możliwość wniesienia skargi kasacyjnej po zapoznaniu się z aktami sprawy, nie później jednak niż dzień upływu 30 dni od dnia zawiadomienia go o wyznaczeniu do występowania w sprawie.
Stanowisko to w pełni akceptuje sąd w rzeczonej sprawie. Jednocześnie podkreśla, iż przedmiotowa sprawa została wszczęta przed dniem 15 sierpnia 2015 r., a zatem nie znajduje do niej zastosowania art. 177 § 3 p.p.s.a. w brzmieniu obecnie obowiązującym.
Sąd mając na uwadze przytoczony wyżej pogląd prawny doszedł do przekonania, że w warunkach niniejszej sprawy przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej ustała w dniu 19 kwietnia 2016 r.., kiedy to działający z urzędu pełnomocnik skarżącej zapoznał się z aktami sprawy. W tym stanie sprawy pełnomocnik składając w dniu 25 kwietnia 2016 r. wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, którego braki formalne zostały uzupełnione w terminie, zachował termin określony w art. 87 § 1 ustawy p.p.s.a.
Nie można uznać - na użytek tej sprawy - że uchybienie terminu do złożenia skargi kasacyjnej nastąpiło z winy skarżącej skoro jeszcze przed upływem trzydziestodniowego terminu do jej wniesienia złożony został wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego. Sporządzenie środka odwoławczego w postaci skargi kasacyjnej wymaga stosownie do art. 175 § 1 p.p.s.a. działania przez adwokata lub radcę prawnego, strona osobiście nie mogła takiego środka sporządzić.
Z tych wszystkich względów uznano, że spełnione zostały wszystkie przesłanki, od których zależy przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej i stąd na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., Sąd postanowił przywrócić termin do złożenia skargi kasacyjnej.