Uzasadnienie
Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej "GITD" lub "organ") decyzją z dnia [...] października 2019 r., nr [...], na podstawie art. 104 w zw. z art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 2096 z późn. zm.), dalej "k.p.a.", art. 13k ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 13 ust. 1 pkt 3, art. 13k ust. 4, ust. 6 pkt 1, ust. 9 oraz art. 131 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 2068 z późn. zm.), dalej u.d.p., rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną, oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 890 z późn. zm.), dalej "rozporządzenie RM", art. 50 pkt 1 lit. j, art. 51 ust. 6 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 58 z późn. zm.), dalej "u.t.d.", nałożył na T. sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej "spółka" lub "skarżąca") karę pieniężną w wysokości 1.500 zł za naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej podczas przejazdu wykonywanego pojazdem o nr rejestracyjnym [...] w dniu [...] marca 2019 r.
Do wydania decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym.
W dniu [...] marca 2019 r. zarejestrowano przejazd pojazdu samochodowego o numerze rejestracyjnym [...] (rodzaj: samochód ciężarowy) poruszającego się wraz z przyczepą/naczepą o numerze rejestracyjnym [...] przez urządzenie kontrolne o godz. 22:53:12, na odcinku drogi krajowej nr [...] węzeł B. - węzeł K. W wyniku dokonanej kontroli stacjonarnej stwierdzono, iż w pojeździe nie znajduje się urządzenie pokładowe viaBox służące do uiszczania opłat elektronicznych, a ponadto wskazany pojazd nie został zarejestrowany w krajowym systemie elektronicznego poboru opłat. Tym samym za kontrolowany przejazd nie została uiszczona opłata elektroniczna. Na podstawie danych z Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców ustalono, iż dopuszczalna masa całkowita kontrolowanego zespołu pojazdów wynosiła 7000 kg, w tym pojazdu samochodowego - 3500 kg, zaś przyczepy - 3500 kg.
W oparciu o dane zgromadzone w Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców oraz informacje przekazane przez PKO Leasing S.A., organ ustalił, iż posiadaczem pojazdu samochodowego w dniu odnotowania naruszenia była spółka.
Pismem z dnia 10 października 2019 r. spółka poinformowała, że kontrolowany pojazd nie jest pojazdem ciężarowym, a pojazdem siedmioosobowym o dopuszczalnej masie całkowitej do 3,5 t. Do pisma załączyła kopię dowodu rejestracyjnego pojazdu.
W wyniku wszczętego z urzędu postępowania administracyjnego, GITD decyzją z dnia [...] października 2019 r., nr [...], nałożył na spółkę karę pieniężną w wysokości 1.500 zł za stwierdzone naruszenie.
Odnosząc się natomiast do wyjaśnień spółki organ wskazał, że ustawodawca, ustalając kategorie pojazdów na potrzeby określenia stawki opłaty elektronicznej, posłużył się dopuszczalną masą całkowitą pojazdów, nie zaś ich masą własną, rzeczywistą czy faktyczną. Przy określaniu dopuszczalnej masy całkowitej zespołu pojazdów sumuje się dopuszczalną masę całkowitą pojazdu samochodowego i przyczepy lub naczepy (oznaczone w pozycji F.2 dowodu rejestracyjnego). Z danych uzyskanych przez organ wynika jednoznacznie, iż dopuszczalna masa całkowita skontrolowanego pojazdu była większa niż 3,5 t. W związku z tym nie było istotne przeznaczenie pojazdu, sposobu jego wykorzystania przez użytkownika, ani forma konstrukcyjna jego nadwozia.
Na decyzję GITD spółka złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając jej naruszenie art. 13 k ust.1 pkt 2 u.d.p. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że na gruncie tego przepisu dla wymiaru kary pieniężnej znaczenie ma posłużenie się definicją pojazdu samochodowego z art. 2 pkt 33 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 1990 z późn. zm.) dalej "p.r.d.", za który uważa się także zespół pojazdów składający się z pojazdu samochodowego oraz przyczepy lub naczepy o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 t i ograniczenie się jedynie do ustalenia, że w przedmiotowej sprawie zespół pojazdów o takich cechach występował, podczas gdy możliwość zastosowania art. 13 k ust. 1 pkt 2 u.d.p. aktualizuje się dopiero w następstwie wykluczenia przesłanek z art. 13 k ust. 1 pkt 1, tj. w następstwie kumulatywnego ustalenia, że poza masą całkowitą zespołu pojazdów przekraczającą 3,5 t, również masa całkowita samego samochodu osobowego przekracza 3,5 t. Z uwagi na to, iż w realiach przedmiotowej sprawy masa całkowita zespołu pojazdów wynosiła 7,5 t a masa całkowita pojazdu samochodowego skarżącej to 3,5 t, zastosowanie znaleźć powinien art. 13 k ust. 1 pkt 1 u.d.p. przewidujący karę pieniężną w wysokości 500 zł, nie zaś art. 13 k ust. 1 pkt 2 u.d.p. określający tę karę na kwotę 1.500 zł.
W związku z powyższym skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz przyznanie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, uiszczonej opłaty sądowej od skargi oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z przepisami art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana według kryterium zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanych przepisów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w zakresie swojej właściwości ocenił zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.) - dalej także: "p.p.s.a.".
Reasumując Sąd orzeka na podstawie akt sprawy oceniając, zgodność z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego rozstrzygnięcie organu administracji publicznej. Kontrola sądowa przeprowadzona z uwzględnieniem powyższych przepisów doprowadziła do uznania, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, co powoduje, że skarga nie mogła zostać uwzględniona.
Przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego statuują zasady ogólne postępowania administracyjnego, tj.: zasadę kontroli i nadzoru nad przestrzeganiem prawa w postępowaniu administracyjnym, zasadę prawdy obiektywnej i zasadę uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli (art. 7 k.p.a.), zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa (art.8 k.p.a.) oraz zasadę praworządności (art.6 k.p.a.) Realizację zasady prawdy obiektywnej zapewniają przede wszystkim gwarancje zawarte w przepisach regulujących postępowanie dowodowe. Według art. 77 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany: 1) podjąć ciąg czynności procesowych mających na celu zebranie całego materiału dowodowego, 2) rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
Natomiast podstawową zasadą postępowania dowodowego jest zasada swobodnej oceny dowodów, która oznacza, że organ przy ustalaniu prawdy obiektywnej na podstawie materiału dowodowego nie jest skrępowany żadnymi przepisami co do wartości poszczególnych rodzajów dowodów i może zgodnie ze swoją oceną wyników postępowania dowodowego (wyjaśniającego) w danej sprawie ustalić stan faktyczny (art. 80 k.p.a.).
Sąd stwierdził, iż w analizowanej sprawie nie doszło do naruszenia przez orzekający organ, wskazanych zasad ogólnych k.p.a. GITD w sposób nie budzący zastrzeżeń zgromadził i przeanalizował materiał dowodowy w tej sprawie i właściwie go ocenił, nie naruszając przy tym żadnej ze wskazanych zasad ogólnych k.p.a., ani też norm wynikających między innymi z treści art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. Nie budzi także większych zastrzeżeń konstrukcja i treść uzasadnienia zaskarżonego aktu. Zawiera on wszystkie wymagane przez przepisy prawa elementy (art. 107 § 3 k.p.a.), pozwalające na zapoznanie się z motywami podjętego rozstrzygnięcia.
W tych okolicznościach Sąd przyjął, iż stan faktyczny sprawy, stanowiący podstawę faktyczną, wydanej w sprawie decyzji, został ustalony prawidłowo i nie budzi wątpliwości co do istotnych w sprawie okoliczności faktycznych.
Przechodząc do wskazywanego w skardze naruszenia przepisów prawa materialnego, wskazać należy iż strona zarzuca organowi naruszenie art. 13 k ust. 1 pkt 2 u.d.p. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że na gruncie tego przepisu dla wymiaru kary pieniężnej znaczenie ma definicja pojazdu samochodowego z art. 2 pkt 35 p.r.d. za który uważa się także zespół pojazdów składający się z pojazdu samochodowego oraz przyczepy lub naczepy o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony i ograniczenie się jedynie do ustalenia, że zespół pojazdów o takich cechach występuje, podczas gdy możliwość zastosowania art. 13 k ust. 1 pkt 2 u.d.p. aktualizuje się dopiero w następstwie wykluczenia przesłanek z art. 13k ust. 1 pkt 1 u.d.p., tj. w następstwie kumulatywnego ustalenia, że poza masą całkowitą zespołu pojazdów przekraczającą 3,5 tony również masa całkowita samego samochodu osobowego przekracza tę wartość.
W konsekwencji doszło do bezpodstawnego wymierzenia przez organ kary pieniężnej na podstawie art. 13 k ust. 1 pkt 2 u.d.p., podczas gdy zasadnym w jej przypadku, było zastosowanie sankcji wskazanej w art. 13 k ust. 1 pkt 1 u.d.p.
W ocenie Sądu stanowisko strony jest błędne.
Nie jest sporne w sprawie, iż strona w dniu kontroli wykonywała przejazd z naruszeniem obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej. Organ dokonał prawidłowej wykładni art. 13 k ust. 1 pkt 1 i 2 u.d.p. powyższych przepisów i właściwie zastosował do stanu faktycznego ustalonego w sprawie - art.13 k ust.1 pkt 2 u.d.p.
Zgodnie z treścią art. 13 k ust. 1 u.d.p. za naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej, o którym mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3, wymierza się karę pieniężną w wysokości:
- 1) 500 zł - w przypadku zespołu pojazdów o łącznej dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony złożonego z samochodu osobowego o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 tony oraz przyczepy;
- 2) 1500 zł - w pozostałych przypadkach.
Wykładnia powołanego wyżej przepisu prezentowana przez stronę, nie może zostać uznana za prawidłową, bowiem opiera się na błędnym założeniu, że zespół pojazdów, którym poruszała się strona składał się między innymi z samochodu osobowego, co pozostaje w sprzeczności z zebranym w sprawie materiale dowodowym. Jak wynika z akt sprawy (dowodu rejestracyjnego oraz wydruku z urządzenia kontrolnego) pojazd o numerze rejestracyjnym [...] został zarejestrowany jako samochód ciężarowy. W treści przepisu, którego zastosowania w sprawie domaga się strona tj. z art. 13 k ust. 1 pkt 1 u.d.p. wskazano wprost, iż kara w wysokości 500 zł może być nałożona, gdy niedopełnienie obowiązku opłaty elektronicznej, dotyczy zespołu pojazdów o łącznej dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony złożonego z samochodu osobowego o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 tony oraz przyczepy.
Dowód rejestracyjny pojazdu wbrew wywodom skargi, stanowi decyzję administracyjną uprawnionego organu, która jest wiążąca dla organów transportu drogowego. Jeżeli strona uważa że zapisy w dowodzie rejestracyjnym są błędne, to dopóki nie doprowadzi do wzruszenia decyzji w tym zakresie, to nie może skutecznie zwalczać stanowiska organu orzekającego w sprawie, iż korzystała z samochodu ciężarowego. Za całkowicie bezpodstawne należy uznać zawarte w treści skargi stwierdzenie, jakoby "pojazd skarżącego o nr rejestracyjnym [...] w rzeczywistości kwalifikowany być powinien jako samochód osobowy (pomimo widniejącego w dowodzie rejestracyjnym błędnego oznaczenia jako samochód ciężarowy)."Sąd podziela stanowisko organu, że posiadacz pojazdu, będąc dysponentem zarówno jego jak i wydanych dla niego dokumentów miał pełną świadomość zawartych w nich danych rejestracyjnych, a co za tym idzie podczas jego użytkowania zobowiązany był do ich uwzględnienia i zapewnienia wykonywania przewozów zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa.
Nawet gdyby podnoszona przez skarżącego, okoliczność błędnego wprowadzenia danych w dowodzie rejestracyjnym pojazdu miała miejsce, to wykonujący profesjonalną działalność gospodarczą przedsiębiorca winien niezwłocznie wyjaśnić wszelkie wątpliwości w tym zakresie. Nie sposób obarczać organy administracyjne odpowiedzialnością za zaniedbania przedsiębiorcy, który dbając o interes własny powinien dołożyć wszelkich starań, aby wykonywana przez niego działalność gospodarcza odbywała się zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa.
Z tych wszystkich względów Sąd na podstawie art.151 p.p.s.a. oddalił skargę jako bezzasadną.