Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 11 października 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę K. S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2012 r. [...] wydaną w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym.
Skarżący zaskarżył wyrok opisany wyżej Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie do Naczelnego Sądu Administracyjnego domagając się jego uchylenia w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji oraz zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu w dniu 9 grudnia 2016 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej ww. skargi kasacyjnej, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądził od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego sto złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego (sygn. akt II GSK 938/15).
Na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w dniu 9 grudnia 2016 r. stawił się adwokat M. K., ustanowiony dla skarżącego z urzędu. Poparł skargę kasacyjną i wniósł o zwrot nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie rozpoznając przedmiotowy wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej za czynności wykonane w ramach zastępstwa prawnego w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej też jako "p.p.s.a."), wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków.
Szczegółowe zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu reguluje stosowne rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości.
W rozpoznawanej sprawie będą to przepisy rozporządzenia z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 461 ze zm.).
Co prawda, z dniem 2 listopada 2016 r. weszło w życie nowe rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. poz. 1714).
Jednakże w myśl § 22 tego nowego rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu, w sprawach wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie tego nowego rozporządzenia (czyli przed dniem 2 listopada 2016 r.) należy stosować przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji.
Przedmiotowa sprawa została wszczęta w dniu 27 grudnia 2012 roku, przy czym wyrok NSA zapadł w dniu 9 grudnia 2016 roku.
Tym samym przedmiotowa sprawa została wszczęta w pierwszej instancji pod rządami rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Nie została zarazem zakończona w chwili wejścia w życie (w dniu 2 listopada 2016 r.) nowego rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. poz. 1714).
Stosownie zaś do § 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej powinien zawierać wyraźne oświadczenie pełnomocnika, że opłaty nie zostały zapłacone w całości lub w części.
Oświadczenie takie jest niezbędnym elementem uzasadnienia wniosku o przyznanie kosztów. Stanowi bowiem przesłankę do przyjęcia, że za świadczoną pomoc prawną adwokat nie otrzymał wynagrodzenia, a zatem, że zachodzi podstawa do poniesienia tych kosztów przez Skarb Państwa. Badanie istnienia tej przesłanki jest konieczne z uwagi na fakt, że sąd jako dysponent środków publicznych odpowiada za zasadność i legalność ich wydatkowania (p. postanowienie SN z dnia 14 października 1998 r., sygn. akt II CKN 687/98, OSNC 1999/3/63).
Naczelny Sąd Administracyjny wskazał natomiast, że przedmiotowe oświadczenie jest obligatoryjnym składnikiem wniosku o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, a ponadto nie jest elementem formalnym lecz stanowi zasadniczy składnik uzasadnienia wniosku. Z tego względu jego brak nie jest brakiem formalnym i nie może zostać uzupełniony na podstawie art. 49 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p. postanowienie NSA z dnia 18 października 2005 r., sygn. akt II FZ 625/05, niepublikowane).
W niniejszej sprawie nie zostało złożone wymagane oświadczenie. Brak jest zatem podstaw do uznania, że zostały spełnione warunki, uzasadniające przyznanie wynagrodzenia pełnomocnikowi, występującemu w sprawie w ramach przyznanego stronie prawa pomocy.
Z tych względów, na podstawie art. 258 § 2 pkt 8 w związku z art. 250 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i w związku z § 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, postanowiono, jak w sentencji.