Uzasadnienie
Skarżąca – O. Sp. z o.o. z siedzibą w N. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z [...] września 2014 r. w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia patentu na wynalazek.
W treści skargi skarżąca zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wniosku wskazała, że wygaśnięcie patentu spowoduje ogromne trudności w działalności skarżącej, bowiem na patencie, będącym przedmiotem niniejszego postepowania, oparta jest cała planowana inwestycja, na którą spółka otrzymała znaczne dofinansowanie ze środków Unii Europejskiej. W ramach inwestycji powstaje nowy zakład produkcyjny, w którym na szeroką skalę wykorzystywane będzie otrzymywanie preparatu soli lizozymu, na który skarżąca otrzymała patent. Wygaśnięcie patentu uniemożliwia więc skarżącej rozpoczęcie wykonywania działalności w nowym zakładzie i otworzenie nowej linii produkcyjnej, a co więcej stanowi realne ryzyko powstania po stronie skarżącej konieczności zwrotu otrzymanego dofinansowania.
Pismem z 24 lutego 2015 r. - w uzupełnieniu wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, pełnomocnik skarżącej przedłożył dowody przemawiające, w jego ocenie, za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji. Są to umowa o dofinansowanie w ramach działania 4.4.Nowe inwestycje o wysokim potencjale innowacyjnym osi priorytetowej 4 Inwestycje w innowacyjne przedsięwzięcia Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka 2007-2013 z 15 listopada 2013 r. oraz pismo PARP z 11 października 2013 r., potwierdzające okoliczność, jak ważnym elementem oceny wniosku skarżącej o dofinansowanie był fakt posiadania wyłącznego prawa do korzystania z patentu na przedmiotowy wynalazek.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Zgodnie z treścią art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej p.p.s.a.) po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania.
Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności dotyczy tylko takich z nich, które nadają się do wykonania i wymagają wykonania. Wykonanie aktu administracyjnego oznacza spowodowanie, sprowadzenie w sposób dobrowolny lub w trybie egzekucji takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie (v. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2008, s. 216). Przymiot wykonalności można przypisać takiej decyzji, która nadaje stronie uprawnienia lub nakłada obowiązki o charakterze materialnoprawnym. Innymi słowy, jeżeli z aktu administracyjnego wynika dla strony uprawnienie lub nakaz określonego zachowania, to taki akt administracyjny podlega wykonaniu.
Rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Sąd musi zbadać istnienie dwóch przesłanek. Po pierwsze, czy decyzja, o której wstrzymanie strona wnosi, nadaje się do wykonania i wymaga wykonania. Po drugie zaś, czy wykonanie tej decyzji pociągnie za sobą niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji będzie możliwe w razie jednoczesnego spełnienia obydwu przesłanek.
Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowi art. 90 ust. 1 pkt. 3, ust. 2 i ust. 4 ustawy z 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (Dz. U. 2013 r., poz. 1410; dalej p.w.p.). Zgodnie z tymi przepisami patent wygasa na skutek nieuiszczenia w przewidzianym terminie opłaty okresowej. Decyzję stwierdzająca wygaśnięcie patentu wydaje Urząd Patentowy RP. Wygaśnięcie patentu z powodu nieuiszczenia w przewidzianym terminie opłaty okresowej następuje w dniu, w którym upłynął poprzedni okres ochrony wynalazku.
Podstawowym uprawnieniem wynikającym z patentu jest możliwość skutecznego zakazania osobom trzecim zawodowego lub zarobkowego korzystania z patentu. Stworzenie stery wyłączności korzystania z wynalazku dla osoby uprawnionej z patentu jest istotą prawa patentu. Udzielenie patentu na wynalazek wiąże się z prawem do wyłącznego korzystania z produktu w okresie objętym ochroną.
Aktualne i w pełni podzielane przez Sąd pozostaje stanowisko wyrażone w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 maja 2011 r., sygn. akt II OZ 422/11, w którym wyraźnie podkreślono, że wykonaniu mogą podlegać akty administracyjne, z którymi wiąże się dla strony obowiązek określonego działania, zaniechania lub nakaz znoszenia zachowania innych podmiotów. Skutkiem wygaśnięcia patentu jest możliwość wolnego korzystania z wynalazku przez każdego zainteresowanego, a zatem należy przyjąć, że zaskarżona decyzja posiada cechę wykonalności.
Sąd uznał zatem, że decyzja objęta rozpoznawanym wnioskiem jest aktem noszącym znamiona wykonalności, wobec czego dopuszczalny jest wniosek o jej wstrzymanie.
Warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest wykazanie przez stronę okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Dla wykazania spełnienia przesłanek wstrzymania wykonania aktu lub czynności nie jest wystarczającym sam wywód strony dotyczący okoliczności uzasadniających wstrzymanie. Uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności, a twierdzenia wnioskodawcy powinny zostać poparte dowodami. Nieodpowiednie uzasadnienie wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej uniemożliwia jego merytoryczną ocenę. (v.: J.P. Tarno /w:/ J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. 4, Warszawa 2010, s. 206). Obowiązek wykazania, iż zaskarżona decyzja w razie jej wykonania mogłoby narazić stronę na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków spoczywa na wnioskodawcy.
Sąd nie może działać w tym zakresie za stronę. Zgromadzona dokumentacja sprawy służy weryfikacji twierdzeń strony pod kątem spełnienia przesłanek zawartych w art. 61 § 3 p.p.s.a. (vide: NSA /w:/ postanowienie NSA z dnia 25 lipca 2008 r., sygn. akt II OZ 766/08, Lex nr 493672, postanowienie NSA z 12 lipca 2013 r. sygn. akt II OZ 605/13).
W ocenie Sądu, skarżąca spółka we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji wykazała istnienie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Niewątpliwie wygaśnięcie patentu, a co za tym idzie pozbawienie strony prawa do wyłącznego korzystania z przedmiotowego patentu w okresie objętym ochroną, rodzi po stronie skarżącej ryzyko w zakresie realizacji planowanej inwestycji dofinansowanej ze środków Unii Europejskiej. Jak wskazała skarżąca, inwestycja ta oparta jest na przedmiotowym patencie, a zatem w sytuacji wygaśnięcia tego patentu spółka nie będzie mogła realizować projektu. Ponadto istnieje uzasadnione ryzyko, że instytucja udzielająca dofinansowania zażąda jego zwrotu ze względu na zmianę okoliczności faktycznych, stanowiących uprzednio podstawę do zawarcia umowy o dofinasowanie. Spółka będzie zmuszona zwrócić wielomilionowe dofinansowanie i jednocześnie wstrzymać realizację przedsięwzięcia, które zasadniczo wpływać będzie na dalsze losy spółki. Sytuacja ta może doprowadzić do utraty wizerunku i renomy skarżącej, co niewątpliwie spowoduje trudne, bądź wręcz niemożliwe do odwrócenia skutki.
Zdaniem Sądu, nie wymaga obszernego uzasadniania, czym na obecnym rynku jest renoma, jak długo się buduje pozycję na rynku oraz jak trudnym zadaniem jest odbudowanie utraconej renomy.
Mając powyższe na uwadze, wobec zaistnienia przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, Sąd na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.