Uzasadnienie
K. J. wniósł skargę na postanowienie Komendanta Głównego Policji nr [...] z dnia [...] grudnia 2007 r. utrzymujące w mocy postanowienie Komendanta Policji nr [...] z dnia [...] października 2007 r. w przedmiocie podjęcia z urzędu zawieszonego postępowania administracyjnego w sprawie o cofnięcie pozwolenia na broń palną bojową, myśliwską i gazową.
Do wydania powyższych postanowień doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:
W dniu [...] sierpnia 2006 r. Komendant Policji wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie cofnięcia K. J. pozwolenia na broń palną bojową, myśliwską i gazową. Podstawą wszczęcia postępowania był fakt uzyskania przez organ informacji o toczącym się przeciwko stronie postępowaniu karnym o popełnienie przestępstwa z art. 157 § 1 k.k.
Postanowieniem z dnia [...] września 2006 r. Komendant Policji zawiesił prowadzone postępowanie na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. wyjaśniając w uzasadnieniu postanowienia, iż zgodnie z art. 7 k.p.a. organ administracji ma obowiązek wyjaśnienia wszystkich okoliczności mających wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Z uwagi natomiast na fakt, iż przeciwko stronie toczy się postępowanie karne, okolicznością uzasadniającą zawieszenie postępowania administracyjnego jest zakończenie sprawy karnej.
Pismem z dnia [...] sierpnia 2007 r. Komendant Policji zwrócił się do Sądu Rejonowego [...] o udzielenie informacji, jakim wynikiem zakończyła się sprawa karna przeciwko K. J. o czyn z art. 157 § 1 k.k.
W odpowiedzi na to pismo Sąd Rejonowy [...] Wydział Karny poinformował organ, iż w sprawie tej nie zapadł jeszcze wyrok, jednak sam fakt oskarżenia K. J. o czyn z art. 157 § 1 k.k. rodzi poważne wątpliwości co do zasadności przedłużania zezwolenia na broń palną.
Kolejnym pismem z dnia [...] października 2007 r. organ zwrócił się do Sądu Rejonowego [...] Wydział Karny o przesłanie kserokopii aktu oskarżenia wraz z uzasadnieniem wniesionego przeciwko K. J., a także innych materiałów będących w dyspozycji Sądu mogących stanowić podstawę do podjęcia decyzji w sprawie cofnięcia pozwolenia na broń.
W dniu [...] października 2007 r. organ otrzymał z Sądu kopię aktu oskarżenia z uzasadnieniem. Z dokumentu tego wynikało, iż Prokuratura Rejonowa w P. oskarżyła K. J. o to, że w dniu [...] lipca 2005 r. [...] – tj. o czyn z art. 157 § 1 k.k.
Postanowieniem z dnia [...] października 2007 r. Komendant Policji na podstawie art. 97 § 2 k.p.a. podjął zawieszone postępowanie administracyjne w sprawie cofnięcia K. J. pozwolenia na broń palną bojowa, myśliwską i gazową.
W uzasadnieniu tego postanowienia organ I instancji wyjaśnił, iż po wnikliwej analizie materiałów dowodowych zebranych w toku postępowania administracyjnego stwierdził, że w powyższej sprawie nie zachodzi przesłanka do zawieszenia postępowania administracyjnego, o której mowa w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.
K. J. złożył zażalenie na powyższe postanowienie wnosząc o jego reasumpcję i ustalenie, że zostały spełnione przesłanki wymienione w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. W ocenie skarżącego postępowanie administracyjne powinno być zawieszone do czasu wyjaśnienia sprawy przez sąd karny w prawomocnym orzeczeniu. Sam fakt skierowania do sądu aktu oskarżenia nie daje bowiem jeszcze podstaw do konkluzji, że spełnione zostały przesłanki z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji.
Komendant Główny Policji rozpoznając to zażalenie postanowieniem z dnia [...] grudnia 2007 r., wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 97 § 2 i art. 268a k.p.a., utrzymał w całości w mocy zaskarżone postanowienie Komendanta Policji.
W uzasadnieniu postanowienia Komendant Główny Policji stwierdził, iż organ I instancji niezasadnie zawiesił w 2006 r. postępowanie administracyjne do czasu zakończenia sprawy karnej na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Sądowe rozstrzygnięcie postępowania karnego toczącego się wobec K. J. nie stanowi bowiem zagadnienia wstępnego, o którym mowa w tym przepisie, ponieważ okoliczność ta dotyczy stanu faktycznego sprawy administracyjnej, a nie kwestii prawnej, związanej z zastosowaniem przepisów prawa materialnego (tj. ustawy o broni i amunicji), bez rozstrzygnięcia której nie jest możliwe wydanie decyzji. Ustawodawca przewidział bowiem, jako jedną z przesłanek ewentualnego cofnięcia pozwolenia na broń właśnie toczące się tylko postępowanie karne o przestępstwo przeciwko życiu i zdrowiu przeciwko posiadaczowi pozwolenia lub osobie o nie się ubiegającej (art. 15 ust. 1 pkt 6 ww. ustawy). Brak zatem prawomocnego rozstrzygnięcia postępowania karnego prowadzonego przeciwko stronie nie stanowi przeszkody prawnej do wydania decyzji rozstrzygającej sprawę co do jej istoty. W tej sytuacji podjęcie postępowania przez organ I instancji jest więc w pełni uzasadnione.
W skardze na to postanowienie skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie K. J. wniósł ponownie o jego reasumpcję i ustalenie, że zostały spełnione przesłanki wymienione w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.
W uzasadnieniu skargi, powołując się na treść przepisów art. 15 ust. 1 pkt 6 oraz art. 18 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji podniósł, iż sam fakt prowadzenia postępowania karnego, nie zakończonego prawomocnym wyrokiem skazującym, nie powinien być uznany za podstawę wystarczającą do cofnięcia pozwolenia na broń. Zgodnie bowiem z naczelną zasadą postępowania karnego zawartą w art. 5 § 1 k.p.k. oskarżonego uważa się za niewinnego do czasu wydania prawomocnego wyroku skazującego. Tym bardziej więc przy wydawaniu decyzji o cofnięciu pozwolenia na broń powinno się brać pod uwagę wynik sprawy, nie zaś sam fakt jej wszczęcia, czy prowadzenia. W toku postępowania administracyjnego strona nie ma możliwości udowadniania swojej niewinności. Możliwość taką skarżący ma wyłączenie w toku postępowania karnego. Z powyższych względów przebieg i wynik postępowania prowadzonego przed Sądem Rejonowym [...] ma znaczenie i wpływ na decyzje podejmowane przez organy Policji.
Skarżący podkreślił przy tym, iż organ administracji, zgodnie z art. 7 k.p.a., ma obowiązek wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy. Skoro zaś wyjaśnienie części okoliczności leży w gestii sądu, nie zaś organów Policji, konieczne jest zawieszenie postępowania do czasu rozstrzygnięcia postępowania przez sąd.
Komendant Główny Policji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Ustosunkowując się do zarzutów skargi organ podkreślił (przywołując wyrok NSA z dnia 13 września 2007 r., sygn. akt II OSK 1191/06), iż zasada domniemania niewinności wyrażona w art. 5 § 1 k.p.k. nie ma odniesienia do rozstrzygnięć administracyjnych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.
W myśl natomiast art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Oceniając zaskarżone postanowienie z punktu widzenia wskazanych wyżej kryteriów Sąd stwierdził, iż skarga K. J. nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone postanowienie Komendanta Głównego Policji oraz utrzymane nim w mocy postanowienie Komendanta Policji nie naruszają prawa.
Art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. określa jedną z przesłanek obligatoryjnego zawieszenia postępowania administracyjnego przez organ.
Zgodnie z tym przepisem organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.
Wprawdzie pojęcie zagadnienia wstępnego użyte w powołanym przepisie jest sporne, niemniej przyjmuje się, że zagadnieniem wstępnym w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. są kwestie (zagadnienia) prawne, które ujawniły się w toku postępowania i dotyczą istotnej dla sprawy przesłanki decyzji, albo z przepisów prawa materialnego wynika wprost konieczność rozstrzygnięcia danej kwestii prawnej.
Obowiązek wyjaśnienia sprawy pod względem faktycznym i prawnym należy do organu administracji publicznej prowadzącego postępowanie, należy zatem przyjąć, że zagadnieniem wstępnym w rozumieniu powyższego przepisu może być tylko zagadnienie prawne, którego rozstrzygnięcie należy do właściwości innego organu lub sądu i zagadnienie to może być odrębnym przedmiotem postępowania przed takim organem lub sądem. Nie chodzi tu zatem o wyjaśnienie nawet poważnych wątpliwości dotyczących aspektów prawnych sprawy będącej przedmiotem postępowania administracyjnego, lecz o rozstrzygnięcie zagadnienia prawnego przez inny organ lub sąd.
Zawieszenie postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. uzależnione jest od wystąpienia łącznie trzech przesłanek: postępowanie administracyjne jest w toku, zagadnienie wstępne nie zostało jeszcze rozstrzygnięte oraz rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd (vide orzeczenia: z 19 maja 1998r. sygn. akt I SA 1874/97, z 30 sierpnia 2001r. sygn. akt II SA 1982/00, z 21 września 2001r. sygn. akt I SA 2314/00, z 17 lipca 2003r. sygn. ATK I SA 427/02).
Naczelny Sąd Administracyjny w orzeczeniu z 17 lipca 2003 r. II SA 427/02 podkreślił, iż prejudycjalność zachodzi tylko wtedy, gdy rozstrzygnięcie co do pewnej kwestii prawnej stanowi wiążącą przesłankę wydania decyzji w postępowaniu głównym. Oznacza to, że bez rozstrzygnięcia zagadnienia prejudycjalnego przez inny organ lub sąd wydanie decyzji w danej sprawie jest niemożliwe.
Musi więc istnieć wyraźny związek przyczynowy pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, a zagadnieniem wstępnym. W przypadku braku takiego związku zawieszenie postępowania na tej podstawie nie jest dopuszczalne.
W niniejszej sprawie organy obu instancji prawidłowo oceniły, iż pomiędzy sprawą karną, która toczy się przed Sądem Rejonowym [...] Wydział Karny, a postępowaniem administracyjnym w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń nie występuje zależność o jakiej mowa w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., a w związku z tym zasadnym było podjęcie zawieszonego postępowania administracyjnego.
Nie można bowiem uznać, że wydanie prawomocnego rozstrzygnięcia w sprawie karnej, w której K. J. został oskarżony o popełnienie czynu z art. 157 § 1 k.k. jest warunkiem wydania rozstrzygnięcia merytorycznego w sprawie o cofnięcie pozwolenia na broń i bez takiego rozstrzygnięcia wydanie decyzji w tej sprawie nie jest możliwe.
Zgodnie z art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.) właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano należy do osób co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw.
Niezbędną przesłanką wydania rozstrzygnięcia w takiej sprawie nie jest więc prawomocny wyrok karny. Decyzja o cofnięciu pozwolenia na broń może być wydana w stosunku do osoby wobec której toczy się postępowanie karne, jeżeli w ocenie organu należy ona do osób, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.