Uzasadnienie
W. S. (dalej też jako skarżąca) złożyła na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego.
Z przesłanego przez skarżącą formularza wynika, że posiada ona spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu o powierzchni [...] m2, nie posiada innych nieruchomości, oszczędności ani przedmiotów wartościowych. Skarżąca wskazała, że gospodarstwo domowe prowadzi wspólnie z mężem, przy czym od dnia [...] 2000 r. pozostaje z mężem w rozdzielności majątkowej. Skarżąca uzyskuje miesięczny dochód z tytułu świadczenia emerytalnego w wysokości 1128,80 złotych brutto. Dochód męża skarżącej z tytułu świadczenia emerytalnego wynosi z kolei 1255,30 złotych brutto miesięcznie. Skarżąca określiła swoje wydatki na poziomie 761,70 złotych, w co wliczają się opłaty za media, zajęcie komornicze w wysokości 282,20 złotych oraz wydatki na lekarstwa w wysokości 43 złotych. Wydatki męża skarżąca oszacowała na poziomie 790,57 złotych miesięcznie.
Mając na uwadze, iż oświadczenia zawarte w formularzu były niewystarczające dla oceny rzeczywistej sytuacji majątkowej skarżącej, zarządzeniem referendarza sądowego wezwano skarżącą do uzupełnienia wniosku poprzez nadesłanie w terminie 14 dni:
- a) zeznań podatkowych skarżącej i jej męża za rok 2011, ewentualnie zaświadczeń właściwego urzędu skarbowego o wysokości dochodu uzyskanego w tym okresie,
- b) dokumentów wskazujących wysokość dochodów uzyskanych w roku bieżącym (w zależności o formy opodatkowania np. ostatni PIT-5, kopie księgi przychodów i rozchodów, ewidencji przychodów) przez skarżącą z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej,
- c) kopii aktu notarialnego potwierdzającego istnienie pomiędzy skarżącą a jej mężem rozdzielności majątkowej
- d) wyciągów z posiadanych przez skarżącą i jej męża rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy, (w przypadku, jeśli takie rachunki posiadają, jeżeli ani skarżąca, ani jej mąż nie posiadają rachunków bankowych, zobowiązać skarżącą do złożenia stosownego oświadczenia),
- e) dokumentów potwierdzających ponoszenie miesięcznych wydatków koniecznych do utrzymania, oraz innych obciążeń.
Skarżąca w odpowiedzi przesłała kopię aktu notarialnego majątkowej rozdzielności małżeńskiej, kopię PIT-36 z lat 2009-2011 oraz kopię księgi przychodów i rozchodów za okres od stycznia do kwietnia 2012 prowadzonej przez nią pozarolniczej działalności gospodarczej. Złożyła także oświadczenie, w nawiązaniu do żądania przedłożenia wyciągu z rachunku bankowego, iż jest posiadaczem rachunku, na który to rachunek Zakład Ubezpieczeń Społecznych przesyła emeryturę.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn.
zm., dalej też jako p.p.s.a.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Stosownie natomiast do treści art. 255 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego.
Taka właśnie sytuacja miała miejsce w sprawie niniejszej, mianowicie skarżąca została wezwana do potwierdzenia stosownymi dokumentami oświadczeń zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy, przy czym odpowiedź skarżącej była niepełna. Skarżąca oświadczyła, iż posiada rachunek bankowy, na który wpływa otrzymywana przez nią emerytura. Nie przedstawiła jednakże w ogóle wyciągów z tego rachunku bankowego. Nie jest więc wiadome na etapie rozpoznawania wniosku, ani jakie operacje były wykonywane na tym rachunku oraz jaka była wysokość salda w okresie trzech miesięcy poprzedzających złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy.
Tym samym, skoro skarżąca nie przesłała na wezwanie Sądu żądanych dokumentów w zakresie dotyczącym kwestii posiadanego rachunku bankowego i dokonywanych na nich operacji, brak było możliwości ustalenia, czy wypełnia przesłanki art. 246 § 1 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Fakt niedopełnienia obowiązku złożenia dodatkowego oświadczenia oraz dokumentów uzasadnia natomiast oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy (tak też wynika z postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 września 2009 r. sygn. akt I OZ 895/09). Jeszcze raz podkreślić należy, iż zawarte w art. 246 § 1 pkt 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy.
Zatem rozstrzygnięcie Sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (tak J. P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2004 s. 319).
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało postanowić jak w sentencji.