Uzasadnienie
Wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 31 marca 2008 r. oddalono skargę K. S. i A. M. na postanowienie Ministra Środowiska z dnia [...] czerwca 2007 r. nr [...] w przedmiocie przekazania wniosku według właściwości.
W dniu 2 kwietnia 2008 r. K. S. złożyła do Sądu na urzędowym formularzu (PPF) wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu w sprawie z przedmiotowej skargi.
Z zawartych we wniosku informacji wynika, że skarżąca prowadzi gospodarstwo domowe razem z mężem. Skarżąca wskazała, iż pobiera świadczenie rentowe w wysokości 500 zł netto miesięcznie, natomiast jej mąż pobiera świadczenie rentowe w wysokości 600 zł miesięcznie oraz uzyskuje dochód z tytułu handlu obwoźnego w wysokości 200 zł miesięcznie. Ponadto wskazała, iż posiada dom o powierzchni 110 m2 oraz nieruchomość rolną o powierzchni około 0,8 ha.
Mając na uwadze, iż oświadczenia zawarte w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy były niewystarczające dla oceny rzeczywistej sytuacji majątkowej skarżącej, zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 5 maja 2008 r. wezwano ją do nadesłania w terminie 14 dni:
- a) dokumentów potwierdzających wielkość posiadanych nieruchomości i miejsce ich położenia (np.: zaświadczenia właściwego Urzędu Gminu, lub decyzje ustalającej wysokość podatku od nieruchomości),
- b) oświadczenia, czy skarżąca otrzymała dopłaty bezpośrednie do gruntów rolnych z funduszy Unii Europejskiej, jeśli tak to w jakiej wysokości,
- c) ostatniego przekazu pocztowego świadczenia rentowego skarżącej i jej męża, ewentualnie ostatnich decyzji określających wysokość uzyskiwanych świadczeń rentowych,
- d) wyciągów i wykazów z posiadanych rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy,
- e) dokumentów potwierdzających ponoszenie miesięcznych wydatków koniecznych do utrzymania, oraz innych obciążeń,
Skarżąca żądanych dokumentów nie przedstawiła, nie udzielając również żadnych wyjaśnień dotyczących jej sytuacji majątkowej.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Zawarte w wyżej cytowanym przepisie określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie Sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (J. P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2004 s. 319).
W niniejszej sprawie skarżąca wskazuje we wniosku, iż jej źródłem dochodów jest pobierane przez nią świadczenie rentowe w wysokości 500 zł netto miesięcznie, pobierane przez męża świadczenie rentowe w wysokości 600 zł miesięcznie oraz dochód z tytułu handlu obwoźnego w wysokości 200 zł miesięcznie, jednakże nienadesłanie przez skarżącą na wezwanie Sądu dodatkowych dokumentów źródłowych dotyczących stanu majątkowego oraz dochodów skarżącej i jej męża, w szczególności dokumentów potwierdzających wysokość uzyskiwanych przez skarżącą i jej męża dochodów, uniemożliwia dokonanie oceny spełnienia ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy.
Podkreślić bowiem należy, iż jedyną kwestią braną pod uwagę przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej jest jej stan majątkowy. "Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej jest obowiązkiem sądu, jeśli osoba ta wykazała, że spełnia przesłanki z art. 246 § 1" (H. Knysiak-Molczyk /w:/ T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, s. 631). "Instytucja zwolnienia od kosztów stanowi w istocie pomoc państwa dla osób które, ze względu na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny" (tak na gruncie przepisów k.p.c. J. Gudowski /w:/ T. Ereciński, J. Gudowski, M. Jędrzejewska "Komentarz do kodeksu postępowania cywilnego. Część pierwsza. Postępowanie rozpoznawcze", tom 1, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, s. 290 i cytowane tam orzecznictwo Sądu Najwyższego).
Skoro zatem jest to pomoc państwa, Sąd musi ustalić, czy ubiegający się o przyznanie prawa pomocy, wypełnia ustawowe przesłanki przyznania tejże pomocy państwa, co nie jest możliwe w przypadku niewykazania stanu majątkowego skarżącej.
W związku z powyższym na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) orzeczono jak w sentencji.