Uzasadnienie
M. G. pełnomocnik T. G. (dalej: skarżący), pismem z dnia 2 lutego 2009 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Głównego Inspektora Transportu Drogowego (GITD) z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania.
Do wydania zaskarżonego postanowienia doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym.
W wyniku przeprowadzonej kontroli drogowej w dniu [...] sierpnia 2008 r. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w B. stwierdził wykonywanie przewozu drogowego bez uiszczenia wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych.
Po zawiadomieniu T. G. pismem z dnia [...] sierpnia 2008 r. o wszczęciu postępowania w sprawie związanej z przeprowadzoną kontrolą drogową, K. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w B. decyzją z dnia [...] października 2008 r. nałożył na skarżącego karę pieniężną za stwierdzone protokołem kontroli naruszenia w wysokości 3.000 zł. Decyzja została skierowana do skarżącego, który otrzymał ją, jak wynika z dowodu doręczenia, dnia [...] listopada 2008 r.
W dniu [...] września 2008 r. wpłynęło do Oddziału Terenowego Wojewódzkiego Inspektoratu Transportu Drogowego w B. upoważnienie wydane przez T. G. na rzecz jego syna M. G. do występowania w jego imieniu w przedmiotowej sprawie.
M. G. – ustanowiony pełnomocnikiem na podstawie upoważnienia z dnia [...] września 2008 r., złożył pismem z dnia [...] listopada 2008 r., nadanym w Urzędzie Pocztowym w dniu [...] listopada 2008 r. odwołanie od decyzji organu I instancji, domagając się jej uchylenia.
Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2009 r. GITD na podstawie art. 134 k.p.a. stwierdził niedopuszczalność odwołania od decyzji z dnia [...] października 2008 r. Organ zauważył, iż decyzja została doręczona skarżącemu T. G. w dniu [...] listopada 2008 r. Decyzja nie została natomiast doręczona pełnomocnikowi strony, tj. M. G.. Pełnomocnik skarżącego wniósł odwołanie pismem nadanym w Urzędzie Pocztowym w dniu [...] listopada 2008 r. – zatem wniósł je przed wejściem decyzji do obrotu prawnego. Mając na uwadze fakt, że skarżący ustanowił pełnomocnika oraz to, iż zgodnie z art. 40 § 2 k.p.a. pisma doręcza się pełnomocnikowi, jeżeli zostanie on ustanowiony, wniesienie odwołania przed otrzymaniem przez pełnomocnika decyzji jest przedwczesne, co skutkować musi stwierdzeniem niedopuszczalności odwołania.
Stwierdzając niedopuszczalność odwołania od decyzji organu I instancji, organ odwoławczy podał, że brak doręczenia decyzji ustanowionemu w sprawie pełnomocnikowi stanowi naruszenie podstawowych zasad procedury administracyjnej - art. 40 k.p.a. W konsekwencji braku doręczenia decyzji pełnomocnikowi ustanowionemu w sprawie, nie można mówić o biegu ustawowych terminów, w tym do wniesienia odwołania od decyzji.
Pismem z dnia [...] lutego 2009 r. T. G., reprezentowany przez M. G. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie z dnia [...] stycznia 2009 r., wnosząc o jego uchylenie w całości oraz zarzucając zaskarżonemu postanowieniu naruszenie art. 7, art. 77, art. 80 i art. 134 k.p.a.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że decyzja K. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2008 r. została doręczona stronie T. G. w dniu [...] listopada 2008 r. Od decyzji pełnomocnik wniósł odwołanie. Powyższa decyzja została doręczona również pełnomocnikowi strony M. G. w dniu [...] grudnia 2008 r., jednak nie wniósł on odwołania. Skarżący podał, że w konsekwencji w obrocie prawnym znajdują się dwie decyzje z dnia [...] października 2008 r. Różnica między nimi wynika jedynie z różnych dat ich doręczenia oraz podmiotów do których zostały skierowane. Błędne określenie przez organ I instancji adresata decyzji stanowi, w jego ocenie, naruszenie art. 40 § 1 i 2 k.p.a.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swoje stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne powołane są do badania legalności zaskarżonych decyzji, to jest ich zgodności z prawem tak materialnym, jak też procesowym. Badając skargę w tym zakresie, Sąd stwierdził, iż zaskarżone postanowienie narusza prawo, a zatem skarga podlega uwzględnieniu.
Przedmiotem rozpoznania jest postanowienie Głównego Inspektora Transportu Drogowego o stwierdzeniu niedopuszczalności odwołania z uwagi na jego przedwczesność.
Stanowisko organu, na tle ustalonego i niekwestionowanego przez strony stanu faktycznego sprawy jest, w ocenie Sądu, wadliwe. Jak wynika z akt sprawy administracyjnej, skarżący był, już na etapie sprzed wydania decyzji, reprezentowany przez pełnomocnika - syna M. G. (v. k. 14 akt adm.). Na dokumencie pełnomocnictwa widnieje bowiem data 19 września 2008 r. podczas, gdy dniem wydania decyzji, od której wniesiono odwołanie jest dzień [...] października 2008 r. Organ, mimo posiadanej wiedzy co do tego, że skarżący jest reprezentowany w postępowaniu administracyjnym przez pełnomocnika, doręczył decyzję skarżącemu. Jak wynika z dowodu doręczenia, decyzja została nadana w dniu [...] października 2008 r. i doręczona skarżącemu dnia [...] listopada 2008 r. (v. k. 15 akt adm.). Ustanowiony w sprawie pełnomocnik w dniu [...] listopada 2008 r. wniósł odwołanie od decyzji.
Jak stanowi przepis art. 129 § 2 Kpa. odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie – od dnia jej ogłoszenia stronie. W rozpatrywanej sprawie fakt doręczenia decyzji skarżącemu jest bezsporny. Jeżeli więc, jak to ma miejsce w niniejszej sprawie, skarżący przekazał otrzymaną decyzję pełnomocnikowi, a ten wniósł w jego imieniu odwołanie od decyzji, odwołanie takie należy uznać za wniesione prawidłowo. Procedura administracyjna, regulując zasady działania organów administracji publicznej przy rozpatrywaniu spraw indywidualnych, chroni w ten sposób podmioty, których wynik postępowania administracyjnego dotyczy, przed arbitralnością organów władzy publicznej i dowolnością postępowania. Strona prowadzonego postępowania nie może doznać uszczerbku wskutek niewłaściwego, niezgodnego z prawem działania organu administracji publicznej.
Stosownie do przepisu art. 40 § 2 k.p.a. strona postępowania, działająca przez ustanowionego pełnomocnika, co jest organowi administracji publicznej wiadome, nie powinna w ogóle otrzymywać żadnych pism od organu administracji, w szczególności decyzji, dopóki pełnomocnictwo nie zostanie cofnięte. Jeżeli jednak decyzja została skierowana bezpośrednio do strony, a ta złożyła poprzez swego pełnomocnika odwołanie, nie może ono w żadnym razie zostać uznane za złożone przedwcześnie. Z akt administracyjnych wynika, że organ I instancji uznał wniesione przez pełnomocnika odwołanie za złożone prawidłowo i w terminie. Takie stanowisko wynika jednoznacznie z treści pisma K. Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2008 r. Zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych należało w tej sytuacji przyjąć, że jeżeli strona przekazała decyzję pełnomocnikowi, a ten wniósł odwołanie w terminie, to brak jest podstaw do kwestionowania prawidłowości tego odwołania.
Co więcej, opisane w niniejszej sprawie działanie organu powoduje, że pełnomocnik, działając w zaufaniu do jego postępowania, w oczekiwaniu na rozpoznanie odwołania traci własny termin do rozpoznania odwołania.
Zdaniem Sądu, organ, wydając zaskarżone postanowienie pominął kwestię, iż przepisy Rozdziału 8 "Doręczenia" mają chronić obywatela przed nadużyciami ze strony administracji publicznej. Oznacza to, że przepisy w nim zawarte nie mogą być interpretowane na szkodę strony. Każda sytuacja naruszenia przez organ obowiązków doręczenia pisemnej decyzji stronie powinna być oceniana indywidualnie, ze szczególnym uwzględnieniem okoliczności sprawy oraz skutków procesowych dla podmiotu będącego adresatem decyzji spowodowanych wadliwym jej doręczeniem. Należy przy tym unikać wszelkiego rodzaju automatycznej oceny. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 stycznia 2009 r. sygn. akt II GSK 600/08, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 stycznia 2007 r. sygn. akt II OSK 136/06).
Mając na uwadze, iż organ zaskarżonym postanowieniem naruszył przepis art. 134 k.p.a. Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – p.p.s.a. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji. Odnośnie punktu 2 sentencji wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 152 p.p.s.a.