Uzasadnienie
W dniu 12 maja 2008 r. R. Ł. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na urzędowym formularzu (PPF) wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] grudnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni palnej myśliwskiej.
Z zawartych we wniosku informacji wynika, że skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną i czwórką dzieci (w tym troje pełnoletnich). Skarżący posiada dom o powierzchni 230 m2, przedsiębiorstwo budowlane, samochód osobowy i działkę budowlaną. Skarżący wskazywał, iż jedynym źródłem utrzymania jego i jego rodziny jest dochód uzyskiwany z prowadzonej przez niego działalności gospodarczej w wysokości 5000 zł brutto miesięcznie. Ponadto skarżący we wniosku podnosił, iż ma trudną sytuację materialną ze względu na wysokie kredyty bankowe zaciągnięte na działalność gospodarczą, a obecnie przebywa na zwolnieniu lekarskim.
Mając na uwadze, iż oświadczenia zawarte w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy były niewystarczające dla oceny rzeczywistej sytuacji majątkowej skarżącego, zarządzeniem referendarza sądowego wezwano go do nadesłania w terminie 14 dni:
- a) zeznania podatkowego skarżącego za rok 2007, ewentualnie zaświadczenia właściwego urzędu skarbowego o wysokości dochodu uzyskanego w tym okresie,
- b) dokumentów wskazujących wysokość dochodów uzyskanych przez skarżącego w roku 2008 (w zależności o formy opodatkowania np. ostatni PIT-5),
- c) dokumentów wskazujących sytuację finansowej dzieci oraz żony skarżącego: w przypadku wykonywania pracy zarobkowej - przedstawienie zaświadczeń pracodawcy wskazujących wysokości wynagrodzenia, w przypadku posiadania statusu osoby bezrobotnej – przedstawienie zaświadczeń właściwego Urzędu Pracy, w przypadku pobierania nauki – zaświadczeń szkoły,
- d) dokumentów potwierdzających fakt zaciągnięcia kredytów bankowych oraz przebywania na zwolnieniu lekarskim wskazanych w rubryce 4 urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy,
- e) dokumentów potwierdzających wielkość posiadanych nieruchomości i miejsce ich położenia (np.: zaświadczenia właściwego Urzędu Gminu, lub decyzje ustalającej wysokość podatku od nieruchomości),
- f) wyciągów i wykazów z posiadanych rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy,
- g) dokumentów potwierdzających ponoszenie miesięcznych wydatków koniecznych do utrzymania, oraz innych obciążeń.
Skarżący żądanych dokumentów nie przedstawił, nie udzielając również żadnych wyjaśnień dotyczących jego sytuacji majątkowej.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Zawarte w wyżej cytowanym przepisie określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie Sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (J. P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2004 s. 319).
W niniejszej sprawie skarżący wskazuje we wniosku, iż jedynym źródłem utrzymania jego i członków jego rodziny jest dochód uzyskiwany z prowadzonej przez niego działalności gospodarczej w wysokości 5000 zł brutto miesięcznie, z którego spłaca zaciągnięte kredyty bankowe. Jednakże nienadesłanie przez skarżącego na wezwanie Sądu dodatkowych dokumentów źródłowych dotyczących stanu majątkowego oraz dochodów skarżącego i członów jego rodziny, w szczególności dokumentów potwierdzających wysokość uzyskiwanych przez skarżącego dochodów oraz wskazujących na sytuację finansową żony i pełnoletnich dzieci, a także dokumentów potwierdzających fakt zaciągnięcia kredytów bankowych, uniemożliwia dokonanie oceny spełnienia ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy.
Podkreślić bowiem należy, iż jedyną kwestią braną pod uwagę przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej jest jej stan majątkowy. "Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej jest obowiązkiem sądu, jeśli osoba ta wykazała, że spełnia przesłanki z art. 246 § 1" (H. Knysiak-Molczyk /w:/ T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, s. 631). "Instytucja zwolnienia od kosztów stanowi w istocie pomoc państwa dla osób które, ze względu na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny" (tak na gruncie przepisów k.p.c. J. Gudowski /w:/ T. Ereciński, J. Gudowski, M. Jędrzejewska "Komentarz do kodeksu postępowania cywilnego. Część pierwsza. Postępowanie rozpoznawcze", tom 1, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, s. 290 i cytowane tam orzecznictwo Sądu Najwyższego).
Skoro zatem jest to pomoc państwa, Sąd musi ustalić, czy ubiegający się o przyznanie prawa pomocy, wypełnia ustawowe przesłanki przyznania tejże pomocy państwa, co nie jest możliwe w przypadku niewykazania stanu majątkowego skarżącego.
W związku z powyższym na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) orzeczono jak w sentencji.