Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] października 2015 r. nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej: "GITD", "organ"), na podstawie art. 104 w związku z art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), art. 13k ust. 1 pkt 2 w związku z art. 13 ust. 1 pkt 3, art. 13k ust. 4, ust. 6 pkt 1 i ust. 9 oraz art. 13l ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tekst jedn. Dz. U. z 2015 r., poz. 460 ze zm.), rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną, oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 1263 ze zm.), a także art. 50 pkt 1 lit. j, art. 51 ust. 6 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 1414 ze zm.) nałożył na Z. C. (dalej: "skarżący") karę pieniężną w wysokości 1.500 zł za naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej podczas przejazdu wykonywanego pojazdem o nr rejestracyjnym [...] w dniu [...] lipca 2015 r.
Jak wynika ze znajdującego się w aktach administracyjnych zwrotnego potwierdzenia odbioru, powyższa decyzja została doręczona osobiście skarżącemu 16 października 2015 r.
W dniu 25 listopada 2016 r. skarżący nadał w Urzędzie Pocztowym [...] do organu pismo, w którym wniósł o "ponowne przywrócenie i rozpatrzenie [...] sprawy o nr [...]" skutkującej nałożeniem na niego kary pieniężnej w wysokości 1.500 zł. Wskazał, że opłatę za przejazd w dniu 11 lipca 2015 r. uiścił, przy czym do samochodu marki [...] o nr rejestracyjnym [...] (którym wykonywał przejazd w ww. dniu) przeniósł urządzenie viatoll o nr [...], które miał zainstalowane w poprzednio posiadanym pojeździe (tej samej marki) o nr rejestracyjnym [...]. Nie wiedział bowiem, iż do innego samochodu wymagane jest kolejne urządzenie viatoll. Jednocześnie skarżący podniósł, że "wcześniej nie otrzymał pisma odnośnie nałożonej kary, a na pewno osobiście go nie odebrał".
GITD potraktował ww. pismo skarżącego z 25 listopada 2016 r. jako wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy i postanowieniem z [...] stycznia 2017 r. nr [...] w oparciu o art. 127 § 3 w związku z art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.; dalej: "k.p.a."), stwierdził uchybienie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazał, że decyzję o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 1.500 zł (wraz z pouczeniem o terminie do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy) doręczono skarżącemu 16 października 2015 r. Skarżący nadał 25 listopada 2016 r. w Urzędzie Pocztowym w [...] wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, podczas gdy czternastodniowy termin do złożenia tego środka prawnego upływał 30 października 2015 r. Nadto organ stwierdził, iż skarżący nie złożył wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Powyższe postanowienie organu skarżący uczynił przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając organowi brak konkretnego rozpatrzenia jego sprawy. Powtórzył argumentację przedstawioną we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, zgodnie z którą nie miał wiedzy, że do innego pojazdu potrzebne jest nowe urządzenie viatoll.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje
Skarga zasługuje na uwzględnienie, przy czym nie z powodu podniesionych w niej argumentów merytorycznych, lecz ze względów procesowych.
Zgodnie z art. 127 § 3 k.p.a. od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze nie służy odwołanie, jednakże strona niezadowolona z decyzji może zwrócić się do tego organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy; do wniosku tego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji. Stosownie do treści art. 5 § 1 pkt 4 k.p.a. przez pojęcie ministra należy rozumieć Prezesa i wiceprezesa Rady Ministrów pełniących funkcję ministra kierującego określonym działem administracji rządowej, ministrów kierujących określonym działem administracji rządowej, przewodniczących komitetów wchodzących w skład Rady Ministrów, kierowników centralnych urzędów administracji rządowej podległych, podporządkowanych lub nadzorowanych przez Prezesa Rady Ministrów lub właściwego ministra, a także kierowników innych równorzędnych urzędów państwowych załatwiających sprawy, o których mowa w art. 1 pkt 1 i 4. W definicji tego pojęcia mieści się Główny Inspektor Transportu Drogowego, który w myśl art. 53 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 1907 ze zm.) jest centralnym organem administracji rządowej podległym ministrowi właściwemu do spraw transportu.
Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy składa się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie (art. 129 § 2 w związku z art. 127 § 3 in fine k.p.a.). Natomiast według art. 134 w związku z art. 127 § 3 in fine k.p.a. organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz uchybienie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne.
Podkreślić należy, że stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy powinno być poprzedzone dokładnym ustaleniem stanu faktycznego sprawy w zakresie przekroczenia czternastodniowego terminu wskazanego w art. 129 § 2 w związku z art. 127 § 3 in fine k.p.a., jak również wyjaśnieniem czy strona wnosiła o przywrócenie terminu do dokonania czynności, o którym mowa w art. 58 k.p.a. Zgodnie z art. 58 § 1 k.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Z kolei w myśl art. 58 § 2 k.p.a. prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin.
W niniejszej sprawie organ przedstawił dokładne ustalenia odnośnie uchybienia przez skarżącego terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, jednak w kwestii żądania przywrócenia terminu ograniczył się do stwierdzenia, że "strona nie złożyła wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia ww. środka prawnego". Tymczasem w piśmie nadanym w urzędzie pocztowym w dniu 25 listopada 2016 r. skarżący wnosił o ponowne przywrócenie i rozpatrzenie jego sprawy o nr [...] (czyli powołał nr decyzji nakładającej na niego karę pieniężną w wysokości 1.500 zł). Organ prawidłowo potraktował przedmiotowe pismo jako wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej wydaniem decyzji o nałożeniu na skarżącego kary pieniężnej. Jednakże ponadto, mając na względzie treść żądania skarżącego, organ winien ustalić, czy skarżący jednocześnie nie wnosi o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.
W szczególności w razie wątpliwości powinien zwrócić się do skarżącego w trybie art. 64 § 2 k.p.a. poprzez wskazanie w terminie siedmiu dni, czy w piśmie nadanym w Urzędzie Pocztowym [...] w dniu 25 listopada 2016 r. – obok wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy – zawarł wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia ww. środka zaskarżenia pod rygorem pozostawienia bez rozpoznania pisma w tym zakresie.
Wydanie postanowienia w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu bez przeprowadzenia tych czynności narusza art. 7, art. 77 § 1, art. 8 oraz art. 134 k.p.a. Wprowadzający zasadę prawdy obiektywnej przepis art. 7 k.p.a. zobowiązuje organy administracji publicznej do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Jego rozwinięcie stanowi art. 77 § 1 k.p.a. formułujący obowiązek organu zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.
Z kolei według art. 8 k.p.a. organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej. Zatem organ administracji publicznej obowiązany jest do przeprowadzenia wszechstronnej oceny okoliczności konkretnego przypadku na podstawie analizy całego materiału dowodowego, a stanowisko wyrażone w rozstrzygnięciu powinien uzasadnić w sposób wymagany przez przepisy k.p.a.
W niniejszej sprawie przedwczesne było wydanie przez organ postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Stwierdzenie przez organ uchybienia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nie może nastąpić przed rozstrzygnięciem w przedmiocie wniosku strony o przywrócenie tego terminu. Przywrócenie go wyłącza bowiem możliwość stwierdzenia uchybienia terminu.
Ponownie rozpoznając sprawę GITD uwzględni powyższe wywody Sądu i wyeliminuje dotychczasowe uchybienia. W szczególności wyjaśni, czy skarżący w piśmie z 25 listopada 2016 r. wnosił również o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Dopiero jednoznaczne ustalenia w tym zakresie pozwolą organowi na dokonanie oceny kwestii zachowania terminu do złożenia przez skarżącego wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Mając na uwadze powyższe, Sąd w oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") uchylił zaskarżone postanowienie GITD z 17 stycznia 2017 r.
O zwrocie kosztów postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 1 p.p.s.a.