Uzasadnienie
Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2009 r. nr [...], nakładającą na G. M., prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą P., karę pieniężną w wysokości 3000 zł za wykonywanie przewozu drogowego bez uiszczenia należnej opłaty.
Do wydania niniejszych decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:
W dniu [...] lipca 2009 r. o godz. 22:45 na 163 km autostrady [...] zatrzymano do kontroli drogowej pojazd marki [...] o nr rej. [...] kierowany przez załogę dwuosobową J. F. i G. T. Na żądanie kontrolującego inspektora jeden z kierowców okazał do kontroli drogowej odcinek kontrolny karty opłaty za przejazd po drogach krajowych nr [...] Karta była dobowa. Odcinek kontrolny nie został przedziurkowany, zaś winieta samoprzylepna naklejona była na szybę, jednak oznakowana była numerem [...]. Karty nieprzedziurkowanej nie można było przypisać do żadnego dnia, natomiast została zakupiona w dniu [...] lipca 2009 r.
W toku postępowania administracyjnego skarżący przyznał się do opisanego naruszenia jednocześnie poinformował, że okazany odcinek kontrolny karty opłaty za przejazd po drogach krajowych znalazł się przez pomyłkę w kontrolowanym pojeździe oraz, że został w pośpiechu przedstawiony kontrolującemu podczas kontroli na drodze. Prawidłowo wypełniony i przedziurkowany odcinek kontrolny nr [...] znajdował się w pojeździe, odnalazł się on w trakcie sprzątania autobusu.
W ocenie organu I instancji wyjaśnienia skarżącego nie były wystarczające i w świetle stanu faktycznego i prawnego nałożył na skarżącego karę pieniężną za wykonywanie przewozu drogowego bez wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych.
Następnie skarżący złożył odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji, w którym wniósł o jej uchylenie. Skarżący zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na przyjęciu, że:
- a) w trakcie kontroli odcinek samoprzylepny karty opłaty, naklejony na szybie posiadał tę samą serię i nr [...], co okazany przez kierowcę nieprzedziurkowany odcinek kontrolny podczas, gdy z odpowiadających sobie protokołu kontroli oraz wyjaśnień strony wynika, iż był to odcinek samoprzylepny serii i nr [...],
- b) skarżący, w złożonych wyjaśnieniach przyznał się do zarzuconego mu naruszenia, podczas, gdy w wyjaśnieniach tych wskazał na fakt znajdowania się w trakcie kontroli w pojeździe, prawidłowo przedziurkowanego odcinka kontrolnego tej samej serii i numeru, co odcinek samoprzylepny na szybie, który jedynie nie został okazany kontrolującym, z uwagi na jego wypadniecie z kompletu dokumentów oraz okazał ten odcinek, jako załącznik do wyjaśnień;
- 1. naruszenie przepisów prawa materialnego, a to art. 92 ust. 1 i 4 w zw. z Lp. 4.1. załącznika do ustawy o transporcie drogowym oraz w zw. z § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 5 czerwca 2009r. w sprawie opłat za przejazd po drogach krajowych poprzez błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, iż podczas kontroli w pojeździe skarżącego zostało stwierdzone wykonywanie przewozu drogowego bez uiszczenia wymaganej opłaty za przejazd.
- 2. naruszenie przepisów postępowania, w tym art.7, 75, 77 i 107 kpa, poprzez:
- a) pominięcie w materiale dowodowym przedstawionego dowodu w postaci, znajdującego się w pojeździe, prawidłowego odcinka kontrolnego karty opłaty, bez wskazania, dlaczego dowód ten okazał się nieprzydatny do wydania w sprawie rozstrzygnięcia,
- b) nie uwzględnienie tej okoliczności w uzasadnieniu faktycznym i prawnym zaskarżonej decyzji.
W wyniku rozpoznania odwołania Główny Inspektor Transportu Drogowego, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu swojego stanowiska organ wskazał na brzmienie art. 42 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874 z późn. zm.) oraz § 3 i § 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia z dnia 5 czerwca 2009 r., w sprawie opłat za przejazd po drogach krajowych (Dz. U. z 2009 r. Nr 86, poz. 721). Podkreślił on, że z poczynionych ustaleń jasno wynika, że w dniu kontroli wykonywany był przewóz regularny. Do kontroli kierowca okazał odcinek dobowej kontrolnej opłaty, seria i numer [...], który nie był przedziurkowany, natomiast na przedniej szybie pojazdu umieszczona była winieta samoprzylepna dobowej karty opłaty, seria i numer [...] z datą przedziurkowania [...] lipca 2009 r. W związku z tym, że numery odcinka kontrolnego i winiety samoprzylepnej były różne, organ I instancji nałożył karę pieniężną z tytułu lp. 4.1 co w myśl ustawy o transporcie drogowym kwalifikuje się jako nieuiszczenie wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych.
Odnosząc się do zarzutów zwartych w odwołaniu, organ wskazał, że do kontroli został okazany odcinek kontrolny o innym nr i serii niż winieta samoprzylepna umieszczona na szybie, a ponadto okazany do kontroli odcinek kontrolny nie był przedziurkowany. Organ wskazał, ze według lp.
4. 1 załącznika do ustawy o transporcie drogowym, karta dobowa lub tygodniowa, która w chwili rozpoczęcie kontroli nie znajdowała się w pojeździe, a przedstawiona została w terminie późniejszym, nie stanowi dowodu uiszczenia opłaty. W sprawie niniejszej wystąpił przypadek karty dobowej, a więc, zgodnie z lp. 4.1, ponieważ została ona przedstawiona w terminie późniejszym, nie stanowi ona dowodu uiszczenia opłaty. Jednocześnie organ nadmienił, że na znajdującej się w aktach sprawy dobowej karcie opłaty, nr i seria [...], ostatnia cyfra nr rejestracyjnego pojazdu jest niewyraźna i może zachodzić podejrzenie, że została zmieniona.
Odnośnie zarzutów skarżącego w zakresie naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, organ odwoławczy stwierdził, iż organ I instancji wypełnił obowiązki wynikające z art. 7 oraz 77 kpa i zgromadził w aktach sprawy dowody, które są konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy oraz dopuścił jako dowód wszystko, co może przyczynić się do jej wyjaśnienia, a nie jest sprzeczne z prawem.
Następnie skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji w całości, z uwagi na ich skierowanie do osoby nie będącej stroną postępowania, względnie o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, w całości i zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, w podwójnej wysokości. Decyzji organu I instancji zarzucił naruszenie art. 138 § 1 pkt. 1 kpa, polegające na utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji Organu I instancji, obarczonej takimi wadami, jak:
- 1. błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na przyjęciu, iż zakwestionowany odcinek kontrolny karty opłaty drogowej nie znajdował się w pojeździe w chwili kontroli, podczas, gdy co innego wynika z treści zebranego w sprawie materiału dowodowego,
- 2. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na jego wynik, a w szczególności:
- a) art. 87 ust. 1b ustawy o transporcie drogowym w zw. z art. 28 kpa i art. 156 § 1 pkt. 4 kpa, polegające na skierowaniu decyzji do osoby nie będącej stroną postępowania, powodujące jej nieważność,
- b) art. 7 kpa w zw. z art. 107 kpa oraz w zw. z art. 32 Konstytucji RP, polegające na błędnym ustaleniu stanu faktycznego;
- c) art. 8 kpa, tj. zasady zaufania publicznego do organów administracji publicznej, polegające na obciążeniu karą administracyjną adresata decyzji pomimo nie wypełnienia przez niego, jak i osobę działającą na jego zlecenie, przesłanek do jej nałożenia,
- d) art. 6 kpa oraz art. 75 kpa., w zw. z art. 7 Konstytucji RP, poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, polegające na wzięciu pod uwagę wyłącznie dowodów dopuszczonych przez Organ z urzędu i zupełne pominięcie dowodów przedstawionych przez Skarżącego. Również poprzez przyznanie dowodom przedstawionym przez Skarżącego mniejszej wagi niż dowody dopuszczone przez Organ;
- 3. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, przez:
- a) błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie Załącznika do ustawy o transporcie drogowym, a w szczególności pkt 4.1 załącznika do ustawy w zw. z art. 42 ust. 1 oraz art. 87 ust. 1 ustawy;
- b) zastosowanie niewłaściwej podstawy prawnej polegające na wskazaniu art. 92 ust. 1 tj. podstawy do wymierzenia kary w wysokości od 500,00 zł do 15.000,00 zł, a nie wskazanie właściwej podstawy naliczenia kary, tj. art. 92 ust. 4 w zw. z załącznikiem do ustawy pkt 4.1.
Na poparcie powyższych zarzutów skarżący ponowił argumentację zawartą w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Jednocześnie w zakresie wniosku o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji wskazał, że adresatem zaskarżonej decyzji winien być kierowca, który jest winien naruszeń przepisów ustawy o transporcie drogowym, a nie skarżący. Wobec powyższego zaskarżona decyzja jest dotknięta wadą nieważności. Na poparcie powyższego przywołał orzeczenie NSA z dnia 18 czerwca 2008 r., sygn. akt II OSK 674/07.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia, będącego przedmiotem tej oceny, pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego. Powyższe oznacza, że sąd administracyjny nie jest kolejną instancją odwoławczą od ostatecznej decyzji administracyjnej, a – jak wspomniano wyżej – ocenia ten akt pod względem legalności. Należy także podkreślić, że stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm., dalej: p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach sprawy i nie jest związany zarzutami oraz wnioskami skargi, a także powołaną podstawą prawną.
Rozpatrując sprawę w świetle powołanych kryteriów, Sąd uznał, że skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżona decyzja oraz utrzymana w mocy decyzja organu I instancji nie naruszają prawa. Ustosunkowując się do zarzutu skargi, podnoszącego naruszenie art. 28 k.p.a. w związku z art. 87 ust. 1b ustawy o transporcie drogowym (dalej: u.t.d.) poprzez niewłaściwe wskazanie adresata decyzji administracyjnych, co skutkuje stwierdzeniem ich nieważności, należy stwierdzić, że strona skarżąca nie uzasadniła w żaden sposób wskazanego wyżej uchybienia. Zarzut ten jest nieuzasadniony, albowiem w myśl art. 42 ust. 1 u.t.d. obowiązek uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych spoczywa na podmiocie wykonującym transport drogowy. Są nimi przedsiębiorcy transportowi, którzy w myśl art. 92 ust. 1 u.t.d. ponoszą sankcję za naruszenie tego przepisu. Odpowiedzialność kierowcy kształtuje się na zasadach przewidzianych w art. 92a tejże ustawy.
Należy podnieść, że strona zarzut skierowania decyzji do niewłaściwego podmiotu podniosła dopiero na etapie skargi do Sądu administracyjnego bez podania uzasadnienia zajętego stanowiska. W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że zarzut nie jest zasadny, gdyż nie znajduje oparcia w obowiązujących przepisach dotyczących transportu drogowego.
Pozostałe zarzuty skargi również nie zasługują na uwzględnienie, albowiem organy obu instancji dokładnie wyjaśniły stan faktyczny w sprawie oraz dokonały jego właściwej oceny pod kątem zastosowania prawa materialnego. Z protokołu kontrolnego podpisanego przez zastrzeżeń przez kierowcę wynika, że w czasie kontroli okazany został odcinek kontrolny karty opłaty drogowej dobowej, który nie był przedziurkowany, a seria i numer tego odcinka różniły się od serii i numeru winiety samoprzylepnej, która została przyklejona na przedniej szybie pojazdu. Kierowca nie wyjaśnił tego stanu rzeczy i nie podjął w czasie kontroli próby odszukania w samochodzie prawidłowego odcinka kontrolnego. Został on przedstawiony organowi dopiero po kontroli w trakcie trwającego postępowania administracyjnego i dopiero wtedy strona wyjaśniła, z jakich powodów nie posiadała właściwego odcinka kontrolnego karty opłaty w czasie zatrzymania na drodze.
W tym stanie rzeczy organy obydwu instancji uznały, że niewiarygodne są wyjaśnienia strony co do pozostawania w samochodzie obu części karty opłaty w czasie przeprowadzanej kontroli. Okazany natomiast odcinek kontrolny o numerze i serii innej niż na winiecie przyklejonej na szybie nie może być uznany za dowód uiszczenia opłaty z uwagi na to, że była to karta dobowa i odcinek kontrolny nie został przedziurkowany, a więc i z tego względu nie był przyporządkowany do konkretnego pojazdu oraz konkretnego dnia przejazdu. Do prawidłowo ustalonego stanu faktycznego sprawy organy zastosowały właściwe przepisy prawa materialnego, tj. art. 92 u.t.d. w związku z Lp. 4.1 załącznika do ww. ustawy, który oprócz określenia wysokości kary za to przewinienie stanowi dodatkowo, że karta dobowa lub tygodniowa, która w chwili przeprowadzenia kontroli nie znajdowała się w pojeździe, a przedstawiona została w terminie późniejszym nie stanowi dowodu uiszczenia opłaty.
Na podkreślenie zasługuje, iż w sprawie opłat za przejazd po drogach krajowych wypowiedział się Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 25 marca 2010 r., sygn. akt P 9/08. Zgodnie z powyższym orzeczeniem art. 92 ust. 1 u.t.d. w związku z Lp. 4.1 załącznika do tej ustawy w zakresie, w jakim sankcja administracyjna w postaci kary pieniężnej za nieuiszczenie opłaty za przejazd po drogach krajowych obejmuje sytuację, gdy kierowca nie posiadał karty opłaty za przejazd po drogach krajowych w pojeździe w momencie kontroli, jest zgodny z art. 64 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 i art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
W tym stanie rzeczy, nie podzielając słuszności zarzutów skargi, Sąd na mocy art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.