Uzasadnienie
Zaskarżonym w niniejszej sprawie postanowieniem z [...] października 2017 r. nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej: "GITD", "organ odwoławczy", "organ II instancji"), działając na podstawie art. 134 w zw. z art. 64 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257; dalej: "k.p.a.") oraz art. 16 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U z 2017 r., poz. 935), stwierdził niedopuszczalność odwołania wniesionego przez K. z siedzibą w R., Niemcy (GITD omyłkowo wskazał w postanowieniu inne państwo, tj. Litwę zamiast Niemiec) od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (dalej: "WITD", "organ I instancji") z [...] maja 2017 r. nr [...].
Zaskarżone postanowienie zapadło w następującym stanie faktycznym.
Decyzją z [...] maja 2017 r. nr [...] WITD nałożył na K. z siedzibą w R., Niemcy (dalej: "skarżąca", "spółka", "strona") karę pieniężną w wysokości 10.000 zł za wykonywanie przewozu kabotażowego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej bez wymaganego zezwolenia oraz naruszenie obowiązku wczytywania danych urządzenia rejestrującego.
Pismem z 19 czerwca 2017 r. (nadanym 20 czerwca 2017 r. w Urzędzie Pocztowym w Niemczech) adwokat D. O. w imieniu skarżącej wniósł odwołanie od ww. decyzji. Do odwołania została załączona poświadczona przez niego za zgodność oryginałem kserokopia pełnomocnictwa udzielonego mu przez M.K. w dniu 19 czerwca 2017 r. Wobec braku dokumentu potwierdzającego uprawnienie M. K. do działania w imieniu skarżącej (w tym do udzielania pełnomocnictw), pismem z 17 lipca 2017 r., a następnie pismem z 29 sierpnia 2017 r., organ odwoławczy wezwał adwokata D. O. do uzupełnienia braków formalnych odwołania poprzez:
- 1) przesłanie dokumentu potwierdzającego uprawnienie M. K. do działania w imieniu strony, w tym także do udzielania pełnomocnictw, a w przypadku braku takiego dokumentu,
- 2) przesłanie pełnomocnictwa dla osoby, która je podpisała, tj. M. K. podpisanego przez osobę uprawnioną do działania w imieniu spółki zgodnie z wpisem w odpowiednim rejestrze przedsiębiorców, ewentualnie,
- 3) przesłanie pełnomocnictwa dla adwokata D. O. podpisanego przez osobę uprawnioną do działania w imieniu spółki zgodnie z wpisem w odpowiednim rejestrze przedsiębiorców.
Przedmiotowe wezwania zawierały pouczenie, że w przypadku nieudzielenia odpowiedzi w terminie 7 dni od daty ich doręczenia, organ odwoławczy stwierdzi niedopuszczalność złożonego odwołania.
W dniu 10 października 2017 r. do organu II instancji wpłynęło pismo WITD z 3 października 2017 r., przy którym przekazano pismo adwokata D. O. z 27 września 2017 r. dotyczące decyzji WITD z [...] maja 2017 r. nr [...] wraz z załączonym do niego oryginałem pełnomocnictwa udzielonego w dniu 27 września 2017 r. przez M. K., w imieniu spółki. Przy czym na pełnomocnictwie tym wskazano: "w sprawie decyzji z dnia [...].09.2017 No. [...]".
Mając na uwadze fakt, iż skarżąca nie uzupełniła braków formalnych odwołania, m.in. nie nadesłała dokumentu potwierdzającego uprawnienie M. K. do działania w imieniu strony (w tym także do udzielania pełnomocnictw), GITD wydał powołane na wstępie postanowienie. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że strona przy piśmie z 27 września 2017 r. nadesłała oryginał pełnomocnictwa, którego kopia potwierdzona za zgodność z oryginałem znajduje się w aktach sprawy. Nadto przytoczył treść art. 63 § 3 k.p.a. oraz art. 134 k.p.a.
Powyższe postanowienie skarżąca uczyniła przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której wniosła o uchylenie lub zmianę zaskarżonego postanowienia i rozpoznanie przez organ II instancji odwołania od decyzji WITD z [...] maja 2017 r. nr [...], a także zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przypisanych.
Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzuciła:
- 1) naruszenie art. 134 w zw. z art. 64 § 2 k.p.a. poprzez stwierdzenie niedopuszczalności wniesienia odwołania, podczas gdy złożenie odwołania od decyzji w przedmiocie nałożenia kary było prawnie dopuszczalne i zostało złożone w przepisanym terminie,
- 2) naruszenie art. 64 k.p.a. w zw. z art. 46 k.p.a. poprzez brak doręczenia wezwania do uzupełnienia braków w formie odpisu HRB, z którego wynikałoby, że osoba podpisana pod pełnomocnictwem jest upoważniona do działania w imieniu spółki,
- 3) błąd w ustaleniach faktycznych poprzez uznanie, że osoba podpisana pod pełnomocnictwem – M. K. nie jest umocowana do reprezentacji spółki, podczas gdy jest ona jej jedynym członkiem zarządu w pełni umocowanym do reprezentacji spółki,
- 4) błąd w ustaleniach faktycznych poprzez uznanie, że pismo pełnomocnika skarżącej adwokata D. O. z 27 września 2017 r. dotyczyło niniejszej sprawy i było odpowiedzią na wezwanie organu do uzupełnienia braków, podczas gdy wezwanie o uzupełnienie braków w niniejszej sprawie, na które powołuje się organ, nie zostało pełnomocnikowi (tj. adw. D. O.) doręczone, natomiast pismo z 27 września 2017 r. dotyczyło odwołania od innej decyzji WITD o nr [...],
- 5) naruszenie przepisów postępowania, a to art. 10 § 1 k.p.a. poprzez uniemożliwienie stronie wypowiedzenia się co zebranego materiału dowodowego przed wydaniem zaskarżonej decyzji i niepowiadomienia strony o takiej możliwości,
- 6) naruszenie art. 7, 8 i 9 k.p.a. poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego oraz niedostateczne informowanie strony o okolicznościach faktycznych i prawnych.
W uzasadnieniu skargi skarżąca (reprezentowana przez adwokat A. D.) wskazała na błąd organu w ustaleniach faktycznych polegający na uznaniu, że osoba podpisana pod pełnomocnictwem – M. K. nie jest umocowana do reprezentacji spółki, podczas gdy jest ona jej jedynym członkiem zarządu w pełni umocowanym do reprezentacji spółki. Zgodnie z dołączonym do niniejszej skargi wypisem z HRB spółki, odpowiadającym na terenie Niemiec polskiemu wypisowi z HRB, M. K. pełni w spółce funkcję "geschaftsfuhrer", tj. dyrektora zarządzającego, prezesa zarządu. Spółka nie ma innych członków zarządu, w rejestrze nie pojawiają się nazwiska innych osób. W przypadku, gdy zarząd jest jednoosobowy dyrektor zarządzający upoważniony jest do samodzielnej reprezentacji spółki.
Zatem M. K. w momencie składania podpisu była umocowana do reprezentacji spółki. Stan ujawniony w HRB jest niezmienny od 20 października 2010 r., co wynika to z zaświadczenia z Sądu Rejonowego w [...] z [...] września 2017 r.
Ponadto skarżąca podniosła, iż organ nie wzywał spółki ani jej pełnomocnika do uzupełnienia braków formalnych odwołania od decyzji nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 10.000 zł. Pełnomocnik nie otrzymał pism, na które powołuje się organ, tj. pism z 17 lipca 2017 r. i z 29 sierpnia 2017 r. Istnieje również wątpliwość, czy takie pisma zostały wysłane na właściwy adres, skoro w zaskarżanym postanowieniu GITD wskazał, iż siedziba spółki znajduje się na Litwie.
Jednocześnie, według spółki, organ odwoławczy błędnie uznał, że pismo jej pełnomocnika - adwokata D. O. z dnia 27 września 2017 r. dotyczyło niniejszej sprawy i było odpowiedzią na wezwanie organu do uzupełnienia braków, podczas gdy pismo to dotyczyło odwołania od innej decyzji WITD - o nr [...] nakładającej na skarżącą karę pieniężną w wysokości 15.000 zł.
Do skargi skarżąca załączyła pełnomocnictwo udzielone w dniu 22 listopada 2017 r. w imieniu skarżącej (podpis mocodawcy nieczytelny) radcom prawnym: P. D., A. D. i P. D., a nadto w języku niemieckim: wydruk elektroniczny HRB oraz wyciąg z HRB z pismem przewodnim z Sądu Rejonowego w [...].
W odpowiedzi na wezwanie Sądu z 9 lutego 2018 r. do uzupełnienia braków formalnych skargi, skarżąca (przy piśmie z 19 lutego 2018 r.) nadesłała tłumaczenie przysięgłe wydruku z niemieckiego rejestru handlowego prowadzonego przez Sąd Rejonowy w [...], dotyczącego spółki (w formie kserokopii poświadczonej za zgodność z oryginałem przez ustanowionego w sprawie pełnomocnika - radcę prawnego A. D.).
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Skarga jest niezasadna. Po rozpoznaniu niniejszej sprawy Sąd nie dopatrzył się naruszenia prawa uzasadniającego uchylenie zaskarżonego postanowienia.
Na wstępie podnieść należy, że w dniu 1 czerwca 2017 r. (a zatem przed wydaniem zaskarżonej decyzji) weszła w życie ustawa z 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r., poz. 935). Według art. 16 ww. ustawy nowelizującej k.p.a., do postępowań administracyjnych wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia niniejszej ustawy ostateczną decyzją lub postanowieniem stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 1 (tj. k.p.a.), w brzmieniu dotychczasowym, z tym że do tych postępowań stosuje się przepisy art. 96a-96n ustawy zmienianej. W niniejszej sprawie postępowanie administracyjne zostało wszczęte zawiadomieniem z 20 kwietnia 2017 r. (czyli przed dniem wejścia w życie ustawy nowelizującej k.p.a.) i zakończone ostatecznym postanowieniem GITD z [...] października 2017 r. (czyli po dniu wejścia w życie ustawy nowelizującej k.p.a.).
Wobec wypełnienia dyspozycji przepisu art. 16 ustawy nowelizującej k.p.a., zastosowanie w przedmiotowej sprawie znajdują przepisy k.p.a. w brzmieniu sprzed nowelizacji z uwzględnieniem przepisów o mediacji (art. 96a – 96n znowelizowanego k.p.a.).
W myśl art. 63 § 1 - 3 k.p.a. podania (żądania, wyjaśnienia, odwołania, zażalenia) mogą być wnoszone pisemnie, telegraficznie, za pomocą telefaksu lub ustnie do protokołu, a także za pomocą innych środków komunikacji elektronicznej przez elektroniczną skrzynkę podawczą organu administracji publicznej utworzoną na podstawie ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (art. 63 § 1 k.p.a.). Podanie powinno zawierać co najmniej wskazanie osoby, od której pochodzi, jej adres i żądanie oraz czynić zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach szczególnych (art. 63 § 2 k.p.a.). Podanie wniesione pisemnie albo ustnie do protokołu powinno być podpisane przez wnoszącego, a protokół ponadto przez pracownika, który go sporządził. Gdy podanie wnosi osoba, która nie może lub nie umie złożyć podpisu, podanie lub protokół podpisuje za nią inna osoba przez nią upoważniona, czyniąc o tym wzmiankę obok podpisu (art. 63 § 3 k.p.a.).
Stosownie do art. 64 § 2 k.p.a. jeżeli podanie nie spełnia innych wymagań ustalonych w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w wyznaczonym terminie, nie krótszym niż siedem dni, z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania.
Według art. 134 k.p.a. organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne.
Wniesienie odwołania nakłada na organ odwoławczy obowiązek ustalenia, czy odwołanie jest dopuszczalne. Niedopuszczalność odwołania może wynikać z przyczyn o charakterze przedmiotowym oraz przyczyn o charakterze podmiotowym. Do przyczyn o charakterze podmiotowym zaliczyć należy legitymację skargową podmiotu wnoszącego odwołanie.
W doktrynie zwraca się uwagę na problem, czy w przypadku gdy odwołanie zawiera braki formalne, o których mowa w art. 64 k.p.a., organ odwoławczy powinien pozostawić je bez rozpoznania, czy też wydać postanowienie o niedopuszczalności odwołania. Sąd w składzie tu orzekającym w pełni akceptuje pogląd A. Wróbla, zgodnie z którym w sytuacji, gdy strona nie usunęła braków odwołania w terminie (art. 64 § 2 k.p.a.), to organ odwoławczy powinien wydać postanowienie o niedopuszczalności odwołania, co lepiej zabezpiecza stronie możliwość ochrony jej praw w postępowaniu odwoławczym, niż instytucja pozostawienia podania bez rozpoznania (vide A. Wróbel [w:] M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz aktualizowany, LEX 2016, art. 134, nt 5).
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, stwierdzić należy, iż w toku postępowania odwoławczego przed GITD (zainicjowanego wniesieniem odwołania od decyzji organu I instancji) skarżąca nie uzupełniła braków formalnych odwołania, a mianowicie nie wykazała przede wszystkim, że M. K. udzielająca pełnomocnictwa adwokatowi D. O. do reprezentacji spółki jest uprawniona do jednoosobowej reprezentacji skarżącej.
Brak w zakresie umocowania M. K. do samodzielnego działania w umieniu spółki został usunięty dopiero na etapie postępowania sądowego – w odpowiedzi na wezwanie Sądu z 9 lutego 2018 r., a mianowicie w piśmie skarżącej z 19 lutego 2018 r., w którym wyjaśniono, że od 20 października 2010 r. M. K. jako członek/prezes zarządu przy jednoosobowym zarządzie spółki jest uprawniona do samodzielnej reprezentacji skarżącej, a co najważniejsze do ww. pisma załączono tłumaczenie przysięgłe wydruku z niemieckiego rejestru handlowego prowadzonego przez Sąd Rejonowy w [...] (w formie kserokopii poświadczonej za zgodność z oryginałem przez ustanowionego w sprawie pełnomocnika - radcę prawnego A. D.). Z dokumentu tego wynika, że według stanu na dzień 14 września 2017 r. (godz. 11:28) M. K. jest uprawiona do samodzielnej reprezentacji spółki, a ostatni wpis w rejestrze handlowym nastąpił 20 października 2010 r. Powyższe nie zmienia faktu, iż GITD nie dysponował tymi dokumentami, pomimo dwukrotnego wezwania adwokata D. O. w tym przedmiocie – pismem z 17 lipca 2017 r., które zostało zwrócone 1 sierpnia 2017 r. przez Urząd Pocztowy [...] jako niepodjęte w terminie ("nicht abgeholt" – nie odebrano, vide zwrócona korespondencja – w aktach administracyjnych sprawy) oraz pismem z 29 sierpnia 2017 r. doręczonym 4 września 2017 r. (vide odpowiedź Naczelnika Wydziału Postępowań Sądowych Poczty Polskiej S.A. z 19 stycznia 2018 r. oraz wydruk śledzenia przesyłek eTracking - w aktach administracyjnych sprawy). Zatem nie można się zgodzić ze skarżącą, iż wezwania te nie zostały doręczone.
Wprawdzie ma rację skarżąca spółka, że w zaskarżonym postanowieniu (zresztą również w wezwaniach z 17 lipca 2017 r. i 29 sierpnia 2017 r.) GITD błędnie wskazał Litwę jako siedzibę spółki, lecz nazwa spółki i postała część adresu jej siedziby została podana prawidłowo. Nadto ww. korespondencję (zawierającą zarówno zaskarżone postanowienie, jak i wezwania do uzupełnienia braków formalnych odwołania) wysłano na prawidłowy adres kancelarii adwokata D. O. (tj. [...],[...]). Dlatego zawarty w zaskarżonym postanowieniu błąd pisarski należy potraktować jako oczywistą omyłkę organu odwoławczego, podlegającą sprostowaniu w trybie art. 113 § 1 w zw. z art. 126 k.p.a.
Również nie ma wpływu na rozstrzygnięcie tut. Sądu argument skarżącej, że organ odwoławczy błędnie uznał pismo adwokata D. O. z 27 września 2017 r. jako skierowane do niniejszej sprawy, podczas gdy dotyczyło ono odwołania od decyzji [...] nakładającej na skarżącą karę pieniężną w kwocie 15.000 zł. Faktycznie, GITD błędnie zakwalifikował pismo z 27 września 2017 r. do niniejszej sprawy, uznając, iż przesłano przy nim oryginał pełnomocnictwa, którego kopia potwierdzona za zgodność z oryginałem znajduje się w aktach sprawy. Jednocześnie dostrzec też wypada, że o ile w treści ww. pisma wskazano, iż dotyczy decyzji WITD z [...] maja 2017 r. nr [...], o tyle w załączonym do niego pełnomocnictwie przywołano decyzję z [...] września 2017 r. nr [...]. Jednakże powyższy błąd GITD nie zmienia jego ustalenia, iż skarżąca nie udokumentowała przed organem odwoławczym umocowania M. K. do jednoosobowej reprezentacji spółki. Dokonała tego w sposób prawidłowy dopiero w odpowiedzi na wezwanie tut. Sądu z 9 lutego 2018 r.
Reasumując, należało uznać, iż w sprawie nie doszło do naruszenia przepisów prawa procesowego. Wydane przez organ zaskarżone postanowienie z [...] października 2017 r. znajduje oparcie w powołanych w jego sentencji przepisach.
Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) oddalił skargę.