Uzasadnienie
Decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2009 r. Dyrektor Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia działając na podstawie art. 109 ust. 1-3 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027, z późn. zm.), dalej ustawa o świadczeniach oraz na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., po rozpatrzeniu wniosku R. W. o zwrot poniesionych kosztów świadczeń zdrowotnych umorzył postępowanie.
Decyzja ta została doręczona mężowi skarżącej w trybie art. 43 k.p.a. w dniu 27 października 2009 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru w aktach administracyjnych).
Pismem datowanym na dzień [...] listopada 2009 r., które wpłynęło do Oddziału Wojewódzkim NFZ w Krakowie w dniu 25 listopada 2009 r. R. W. wniosła odwołanie od tej decyzji. W uzasadnieniu wskazała, iż decyzja o leczeniu poza kolejką zapadła z powodu pogarszającego stanu zdrowia i wyznaczenia terminu wykonania zabiegu na styczeń 2010 r. Stwierdziła ponadto, że niedawno wróciła z C. w M., do którego została skierowała przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych i z tego powodu spóźniła się z terminem wniesienia odwołania.
Organ pismem z dnia [...] grudnia 2009 r. wystąpił do skarżącej z prośbą o przesłanie dowodów potwierdzających termin pobytu w C. w M..
W odpowiedzi na powyższe pismo skarżąca przesłała kopię informacji o przebytej rehabilitacji leczniczej w ramach prewencji rentowej ZUS, z której wynika, iż pobyt w C. w M. miał miejsce od dnia 12 października 2009 r. do dnia 4 listopada 2009 r.
Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2010 r. Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia działając na podstawie art. 134 k.p.a. w związku z art. 109 ust. 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania ww. decyzji.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Prezes NFZ powołując się na treść art. 109 ust. 5 ustawy o świadczeniach stwierdził, że odwołanie zostało wniesione po ustawowo wymaganym terminie. Organ podkreślił, że R. W. w zaskarżonej decyzji została prawidłowo pouczona przez dyrektora Oddziału Wojewódzkiego NFZ o przysługującym terminie do wniesienia odwołania.
Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła R. W.. W skardze potwierdziła fakt przekroczenia terminu do złożenia odwołania podnosząc, iż nie jest to powód aby odmówić zwrotu poniesionych kosztów na leczenie. Podkreślała, iż pomimo płacenia składek nie korzystała dotąd z usług służby zdrowia.
W odpowiedzi na skargę Prezes NFZ wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym ta kontrola stosownie do § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd w ramach swojej właściwości dokonuje zatem kontroli aktów z zakresu administracji publicznej z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnymi jak i prawem procesowym.
Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zwanej dalej p.p.s.a. - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Stosownie do art. 145 § 1 p.p.s.a. Sąd uwzględnia skargę tylko wówczas, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (1a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (1b), inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (1c), a także wówczas, gdy stwierdza nieważność decyzji (postanowienia) z przyczyn określanych w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach bądź z tych przyczyn stwierdza wydanie decyzji (postanowienia) z naruszeniem prawa.
Badając skargę wg powyższych kryteriów Sąd uznał, iż nie zasługuje ona na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa w sposób uzasadniający jego uchylenie.
Przedmiotem rozpoznania w tej sprawie, według wskazanych wyżej kryteriów może być jedynie prawidłowość postanowienia Prezesa NFZ z dnia [...] stycznia 2010 r. stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania, które to postanowienie skarżąca zakwestionowała w przedmiotowej skardze.
Zgodnie z art. 109 ust. 1 ustawy o świadczeniach dyrektor oddziału wojewódzkiego Funduszu rozpatruje indywidualne sprawy z zakresu ubezpieczenia zdrowotnego. Do indywidualnych spraw z zakresu ubezpieczenia zdrowotnego zalicza się sprawy dotyczące objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym i ustalenia prawa do świadczeń. Zgodnie z ustępem 5 tegoż przepisu odwołanie od decyzji wydanej w sprawach, o których mowa w ust. 1, wnosi się do Prezesa Funduszu w terminie 7 dni od dnia jej otrzymania. Ustęp 6 stanowi, że w sprawach, o których mowa w ust. 1, w zakresie nieregulowanym niniejszą ustawą, stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.
Decyzja z dnia [...] października 2009 r. została doręczona w trybie art. 43 k.p.a. Zgodnie z nim, w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu, domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi.
Doręczenie zastępcze decyzji nastąpiło w dniu 27 października 2009 r., zatem termin do wniesienia odwołania od tej decyzji wynosił - zgodnie z powołanym przepisem - 7 dni i upłynął w dniu 3 listopada 2009 r.
Skarżąca złożyła odwołanie w dniu 25 listopada 2009 r. Nie wnosiła prośby o przywrócenie terminu do wniesienia przedmiotowego odwołania, wskazała jedynie, iż spóźnienie nastąpiło w związku z jej pobytem w C. w M..
Na pobyt poza miejscem zamieszkania w okresie od 12 października 2009 r. do dnia 4 listopada 2009 r. skarżąca mogłaby się powoływać jako uprawdopodobnienie braku winy w uchybieniu terminu gdyby prośbę o przywrócenie terminu wniosła w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, tj. najpóźniej siódmego dnia po powrocie.
Stosownie do treści art. 59 § 2 k.p.a. prośbę o przywrócenie uchybionego terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu.
Warunkiem skuteczności czynności procesowej - wniesienia odwołania jest zachowanie ustawowego terminu do jej dokonania. Uchybienie ustawowego terminu powoduje bezskuteczność odwołania, czego następstwem jest ostateczność decyzji. Organ odwoławczy obowiązany jest w postępowaniu wstępnym zbadać, czy odwołanie zostało wniesione w przewidzianym przepisami terminie. Rozpatrzenie odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, stanowi rażące naruszenie prawa.
Zgodnie z art. 134 k.p.a. organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne.
Zasadnie zatem Prezes NFZ stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia [...] października 2009 r.
W skardze nie kwestionując samego faktu złożenia odwołania po upływie terminu, skarżąca bagatelizowała jedynie jego znaczenie.
Biorąc wszystkie powyższe względy pod uwagę, Sąd stanął na stanowisku, że organ wydając zaskarżone postanowienie nie dopuścił się naruszeń prawa materialnego, które miałyby wpływ na wynik sprawy, ani uchybień formalnoprawnych w stopniu, w jakim mogłoby to mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.