Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawiez 29 lutego 2024 r., sygn. akt VI SA/Wa 6072/23

Uzasadnienie

Przedmiotem skargi U. z siedzibą w W. (dalej: "Skarżąca", "Spółka") jest decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2023 r. znak [...] utrzymująca w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2023 r. nr [...] nakładająca na Spółkę karę pieniężną w wysokości 12 000 zł za naruszenie w zakresie przekazywania zleceń przez przedsiębiorcę prowadzącego pośrednictwo przy przewozie osób podmiotowi, który nie posiada odpowiedniej licencji, o której mowa w art. 5b ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, lub z naruszeniem art. 5e tej ustawy.

Decyzja ta została wydana w następującym stanie sprawy:

W dniu 18 grudnia 2021 r. około godziny 20:10 w G. funkcjonariusze Policji poddali kontroli drogowej samochód osobowy marki [...] o nr rej. [...], którym kierował M. G. (obywatel Tadżykistanu). Podczas kontroli ustalono, że kierujący przewoził zarobkowo pasażera, który zamówił usługę przewozową przy pomocy aplikacji U.. W chwili podjęcia interwencji zatrzymanym do kontroli pojazdem wykonywano przewóz pasażera w G. na trasie z ul. D. na ul. M. Za wykonany kurs pasażer uiścił opłatę 10,97 złotych (z konta przypisanego w aplikacji i otrzymał paragon elektroniczny wystawiony w aplikacji U.).

Ponadto, z wykonanej dokumentacji fotograficznej pojazdu wynika, że pojazd był oznakowany w naklejki z numerem bocznym taksówki [...], herb m.st. Warszawy oraz na dachu posiadał lampę z napisem TAXI. Kierowca okazał do kontroli m.in. kopię wypisu z licencji nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką wydany J. z siedzibą w W., a także umowę o współpracy zawartą z A. z siedzibą w W. Postępowanie zostało wszczęte z urzędu wobec Spółki jako podmiotu prowadzącego pośrednictwo przy przewozie osób w sprawie naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym, tj. przekazywania zleceń podmiotowi, który nie posiada odpowiedniej licencji, o której mowa w art. 5b ust. 1 ustawy o transporcie drogowym lub z naruszeniem art. 5e tej ustawy (lp. 2.20 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym), o czym Spółka została zawiadomiona.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2023 r., na podstawie art. 92a ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r. poz. 2201), dalej: "u.t.d.", [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na Spółkę karę pieniężną w wysokości 12 000 zł za naruszenie w zakresie przekazywania zleceń przez przedsiębiorcę prowadzącego pośrednictwo przy przewozie osób podmiotowi, który nie posiada odpowiedniej licencji, o której mowa w art. 5b ust. 1 u.t.d., lub z naruszeniem art. 5e tej ustawy. Kara z tytułu tego naruszenia zgodnie z Ip. 2.20 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym wynosi 40 000 zł, jednakże z uwagi na treść art. 92a ust. 3 u.t.d. ograniczono jej wysokość do kwoty 12 000 zł.

Odwołanie od powyższej decyzji wniosła Spółka, domagając się uchylenia decyzji zaskarżonej i umorzenia postępowania. W uzasadnieniu odwołania Strona podniosła m.in., że prawidłowa interpretacja przepisu art. 5d u.t.d. wymaga od pośrednika weryfikacji licencji przewoźnika jedynie przed nawiązaniem współpracy. Zdaniem Spółki był to przewóz wykonywany taksówką przez przedsiębiorcę działającego na podstawie tego rodzaju licencji, czego nie zmienia wykonywanie przewozu poza obszarem licencji przewoźnika. Nadto Spółka podniosła, że lp. 2.20 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym wymaga stwierdzenia więcej niż jednego zlecenia przekazanego z naruszeniem art. 5d u.t.d.

Po rozpatrzeniu wniesionego odwołania, zaskarżoną w tej sprawie decyzją z dnia [...] września 2023 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej: "Główny Inspektor", "organ odwoławczy"), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 775, ze zm.), dalej "k.p.a.", w powiązaniu z art. 4 pkt 22 oraz art. 24, art. 5b ust. 1 i 2, art. 5d, art. 5e, art. 27b, art. 27d, art. 92a ust. 1, 3, 7 pkt 1 u.t.d. (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r. poz. 2201, ze zm.), utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu decyzji Główny Inspektor wyjaśnił, że Dział IVa k.p.a. znajduje zastosowanie w sprawie w sposób ograniczony. Mianowicie z uwagi na sztywne określenie przez ustawodawcę wysokości kar w postępowaniu nie stosuje się przepisów k.p.a. dotyczących ich miarkowania oraz z uwagi na uregulowanie w ustawie o transporcie drogowym kwestii odstąpienia od wymierzenia kary (art. 92c ust. 1 pkt 1), zastosowania nie znajdują przepisy art. 189e i art. 189f k.p.a.

Zdaniem organu odwoławczego, w sprawie Strona w chwili kontroli dopuściła się zarówno naruszenia art. 5d, jak i naruszenia art. 5e u.t.d. Doszło bowiem do przekazania zlecenia przez pośrednika - przewoźnikowi - w zakresie usługi przewozu okazjonalnego, co do którego przewoźnik nie dysponował właściwym uprawnieniem (właściwą licencją), a także miało miejsce pośrednictwo przy przewozie osób w zakresie przewozów okazjonalnych pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu 5 osób, które to działanie zgodnie z art. 5e u.t.d. jest zakazane.

W dniu 18 grudnia 2021 r. w G. miała miejsce usługa przewozowa (przewóz osób) zamówiona za pomocą aplikacji U., która została zrealizowana na zlecenie U. z siedzibą w W., zajmującej się pośrednictwem przy przewozie osób – przez przewoźnika drogowego A. z siedzibą w W., bez posiadania przez ww. podmiot odpowiednich uprawnień do wykonywania przedmiotowego przewozu.

Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością A. posiadała licencję na wykonywanie krajowego transportu drogowego wykonywanego taksówką wydaną przez Prezydenta m.st. Warszawy na terenie m.st. Warszawy, ale pojazd którym wykonano przejazd nie został zgłoszony do tej licencji, a nadto został wykonany na terenie G.. Zaś na terenie G. ww. Spółka nie posiadała uprawnienia do wykonywania przewozu taksówką. Okoliczność, że to A. była wykonawcą przewozu wynika z zebranego w sprawie materiału dowodowego. Spółka ta została wskazania jako wykonawca przewozu przez Skarżącą.

Powyższe wskazuje, że Skarżąca jako pośrednik zleciła wykonywanie przewozu podmiotowi, który nie posiadał uprawnień do wykonywania przewozu na terenie G. A zatem zlecona została usługa przewozu okazjonalnego w rozumieniu art. 4 pkt 11 u.t.d. Tymczasem pośrednictwo przy przewozie osób w zakresie przewozów okazjonalnych pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu 5 osób, jest zakazane, co wynika z art. 5e u.t.d.

Nadto organ odwoławczy wskazał, że aby pojazd został uznany za taksówkę musi spełniać wszelkie warunki techniczne (obligatoryjne elementy), które określają przepisy szczegółowe. Stosownie do § 24 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r. poz. 2022, ze zm.), taksówkę wyposaża się w taksometr elektroniczny z ważnym dowodem legalizacji, o ile występuje. Z zebranego materiału dowodowego nie wynika, by pojazd był wyposażony w kasę fiskalną czy taksometr. Jednocześnie kontrolujący zabezpieczyli wystawiony w aplikacji U. "paragon", który nie spełniał minimum wymogów stawianych dla elektronicznej kasy rejestrującej.

O sposobie rozliczenia opłaty za przewóz stanowi art. 13b u.t.d. Dodatkowo rozporządzenie Ministra Cyfryzacji z dnia 28 maja 2020 r. w sprawie aplikacji mobilnej służącej do rozliczania opłaty za przewóz osób (Dz.U. z 2020 r. poz. 954) określa minimalne wymagania funkcjonalne dla aplikacji mobilnej oraz aplikacji mobilnej działającej przy udziale systemu teleinformatycznego. Natomiast przepisy ustawy o transporcie drogowym nie zawierają wymogów samej aplikacji. Jednocześnie aplikacja ta musi być powiązana z wirtualną kasą rejestrującą, która musi wystawić paragon fiskalny zawierający co najmniej informacje, o których mowa w § 24 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 29 kwietnia 2019 r. w sprawie kas rejestrujących (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r. poz. 1625). Paragraf 26 ww. rozporządzenia w sprawie kas rejestrujących wskazuje na elementy, które winien zawierać paragon fiskalny.

W ww. rozporządzeniu wskazano minimalne wymogi, co do danych, które mają być na paragonach fiskalnych przy przewozie osób, natomiast analizowane dokumenty przedłożone przez Stronę takich danych nie zawierają. Nie może być więc mowy o tym, że aplikacja za pomocą której zamówiono przejazd mogła zastąpić taksometr. Powyższe oznacza, że pojazd poddany kontroli nie spełniał obligatoryjnych wymogów dla pojazdu TAXI. Skoro kontrolowany pojazd nie był taksówką, a samochodem osobowym to nie można nim było realizować przewozów taksówką. Nie zmienia tej oceny fakt posiadania przez przewoźnika licencji na przewóz osób taksówką.

Tym samym przedmiotowy przewóz nie miał charakteru przewozu taksówką, a przewozu okazjonalnego. Dodatkowo, przedmiotowy przewóz nie mógł być wykonywany na podstawie posiadanej przez przewoźnika licencji nr [...] na terenie G., a poza tym przewoźnik nie posiadał innych uprawnień transportowych.

Zdaniem Głównego Inspektora Strona zweryfikowała jedynie, czy przewoźnik posiada licencję, natomiast nie zweryfikowała, czy przewoźnik posiada odpowiednie uprawnienie, na trasie której dotyczył przewóz, a także czy kontrolowany pojazd faktycznie jest taksówką oraz czy pojazd, którym miało zostać wykonane zlecenie był zgłoszony do uprawnienia.

Organ odwoławczy stwierdził także, że w sprawie brak jest podstaw do umorzenia postępowania w oparciu o art. 92c u.t.d.

Skargę na powyższa decyzję wniosła Strona, zaskarżając ją w całości i zarzucając jej naruszenie:

1. 1) art. 5e u.t.d. w związku z art. 18 ust. 4b pkt 2 lit. b ww. ustawy poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że braki w treści paragonu fiskalnego wydanego pasażerowi mogą skutkować przyjęciem, że przewóz wykonywany pojazdem spełniającym inne wymogi dotyczące taksówek (w szczególności posiadający zewnętrzne oznaczenie taksówki oraz używany przez przedsiębiorcę posiadającego licencję na przewóz osób taksówką) nie jest przewozem wykonywanym taksówką lecz przewozem okazjonalnym, co z kolei oznacza, że pośrednik, który przekazał przedmiotowe zlecenie przewozu naruszył art. 5e u.t.d.;
2. 2) art. 5d w związku z art. 5b ust. 1 u.t.d. poprzez ich błędną wykładnię, polegającą na bezpodstawnym przyjęciu, że wynikający z art. 5d u.t.d. nakaz prowadzenia pośrednictwa przy przewozie osób wyłącznie na rzecz przedsiębiorców posiadających odpowiednią licencję, o której mowa w art. 5b ust. 1 u.t.d. wymaga od pośrednika każdorazowego ustalania trasy przekazywanego zlecenia oraz weryfikowania czy trasa ta jest zgodna z obszarem licencji posiadanej przez przewoźnika, podczas gdy na pośredniku nie spoczywa taki obowiązek, ponieważ:

(i) sformułowanie "odpowiednia licencja, o której mowa w art. 5b ust. 7" tyczy się rodzaju pojazdu a nie obszaru licencji;

(ii) obowiązek wykonywania przewozów w obszarze licencji, w zakresie przewidzianym w art. 6 ust. 5 u.t.d. jest skierowany do przewoźnika, a nie pośrednika;

(iii) ustawa obowiązująca w dniu kontroli pojazdu wymagała od pośrednika weryfikacji licencji jedynie na etapie rozpoczęcia współpracy z przewoźnikiem;

(iv) przewoźnik nie jest zobowiązany na gruncie ustawy do gromadzenia danych o trasie przejazdów;

(v) obowiązek każdorazowej weryfikacji trasy przekazywanego zlecenia jest dla niektórych pośredników niewykonalny;

(vi) przepisy ustawy zagrożone sankcją kary powinny być wykładane w sposób ścisły;

3) art. 92a ust. 1 i 7 ut.d. w związku z pkt 2.20 załącznika nr 3 do tej ustawy poprzez ich bezpodstawne zastosowanie i wymierzenie Spółce kary pieniężnej w sytuacji gdy nie doszło do naruszenia przez Spółkę art. 5d u.t.d.;

4) art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. poprzez jego niezastosowanie, tj. nieumorzenie postępowania w sytuacji gdy naruszenia przepisów nastąpiły wyłącznie na skutek działań przewoźnika tj. A., który przy wykonywaniu niektórych przewozów w okresie poddanym kontroli naruszył warunki wykonywania przewozów osób taksówką na podstawie posiadanej przez siebie licencji, co jest jednoznaczne z tym, że Spółka nie miała wpływu na powstanie naruszeń oraz że nastąpiły one na skutek okoliczności, których Spółka nie mogła przewidzieć.

Mając na uwadze powyższe Skarżąca wniosła o: uchylenie w całości zaskarżonej decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego oraz poprzedzającej ją decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego, rozpoznanie sprawy na rozprawie oraz zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi Strona podniosła, że nie zgadza się z decyzją podjętą przez organ odwoławczy. Wskazała, że błędne jest stanowisko organu, iż ewentualne braki w paragonie fiskalnym uzasadniałyby przyjęcie, że przewóz miał charakter okazjonalny. Ewentualne braki w paragonie fiskalnym nie oznaczają, że pojazd w sprawie nie był wyposażony w taksometr ani aplikację mobilną. Rozliczenie przejazdu nastąpiło poprzez aplikację mobilną połączoną z kasą rejestrującą mającą postać oprogramowania.

Nadto za wadliwością zaskarżonej decyzji, w ocenie Spółki, przemawiają następujące argumenty:

1. - to przewoźnik, a nie pośrednik jest adresatem art. 6 ust. 5 u,.t.d., który ustanawia obowiązek przestrzegania obszaru posiadanej licencji,
2. - pośrednicy w świetle art. 27b ust. 3 u.t.d. nie są zobowiązani do gromadzenia danych o trasie przejazdu przewoźnika, a w niektórych przypadkach nie jest to w ogóle możliwe. Potwierdza to brak obowiązku sprawdzania przez nich, czy przewoźnik nie narusza ograniczenia terytorialnego licencji;
3. - ustawa o transporcie drogowym (art. 5d w związku z art. 27b ust.
4. 1) w brzmieniu obowiązującym w dniu 18 grudnia 2021 r., zobowiązywała pośredników do sprawdzenia – przed nawiązaniem współpracy – czy przewoźnik posiada licencję oraz jakiego rodzaju (której kategorii pojazdów dotyczy). Nie ma zarazem podstawy do uznania, że obowiązek sprawdzania w toku współpracy, czy przewoźnik stosuje się do ograniczenia terytorialnego licencji, istniał w chwili dokonania kontroli pojazdu.

Końcowo Spółka podniosła, że realizacja przewozów przez przewoźnika poza obszarem licencji spełnia przesłanki wynikające z art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. Po pierwsze naruszenia te są zachowaniami osób trzecich, na które pośrednik - który działa w ramach określonych u.t.d. obowiązków i kompetencji - nie ma możliwości wpływać. Ponadto pośrednik ze swojej strony zapewnia prawidłowość zlecanych przewozów w ten sposób, że współpracuje tylko z licencjonowanymi przewoźnikami, w stosunku do których zweryfikował posiadanie odpowiedniej licencji w terminie określonym w art. 27b ust 1 pkt 1 u.t.d. Naruszenie swoich obowiązków przez profesjonalny, licencjonowany podmiot jest zdarzeniem nieoczekiwanym i nadzwyczajnym. Sam fakt posiadania przez niego licencji zaświadcza o tym, że wykonuje on określony rodzaj działalności i spełnia przewidziane prawem wymogi.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Na rozprawie w dniu 29 lutego 2024 r. Spółka podtrzymała dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje

W ocenie Sądu zaskarżona decyzja odpowiada prawu.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2022 r. 2492, ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 1634, ze zm.) zwanej dalej "p.p.s.a.", sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W sprawie kontroli sądu została poddana decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2023 r. utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji nakładającą na Spółkę karę pieniężną, w oparciu o przepis art. 92a ust. 1 w zw. z ust. 3 u.t.d. Zgodnie z treścią tego przepisu "Podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12 000 złotych za każde naruszenie, z tym że przedsiębiorca prowadzący pośrednictwo przy przewozie osób z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 5000 złotych do 40 000 złotych za każde naruszenie.". Stosownie do ust. 3 art. 92a u.t.d. suma kar pieniężnych, o których mowa w ust. 1, nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej, nie może przekroczyć kwoty 12 000 zł.

W sprawie stwierdzono naruszenie o którym mowa w lp. 2.20 załącznika nr 3 ustawy o transporcie drogowym, tj. przekazywanie zleceń przez przedsiębiorcę prowadzącego pośrednictwo przy przewozie osób przewozu osób podmiotowi, który nie posiada odpowiedniej licencji, o której mowa w art. 5b ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, lub z naruszeniem art. 5e tej ustawy.

Art. 5b ust. 1 ut.d. stanowi, że podjęcie i wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób:

1. 1) samochodem osobowym,
2. 2) pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 i nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą,
3. 3) taksówką
4. - wymaga uzyskania odpowiedniej licencji.

Zgodnie z art. 5e u.t.d. zabrania się prowadzenia pośrednictwa przy przewozie osób w przewozach okazjonalnych wykonywanych pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 7 osób łącznie z kierowcą. Natomiast art. 5d u.t.d. stanowi, że przedsiębiorca wykonujący transport drogowy w zakresie pośrednictwa przy przewozie osób jest obowiązany prowadzić takie pośrednictwo wyłącznie na rzecz przedsiębiorców posiadających odpowiednią licencję, o której mowa w art. 5b ust. 1.

W sprawie bezspornie U. prowadzi pośrednictwo przy przewozie osób w rozumieniu art. 4 pkt 24 u.t.d. tj. działalność gospodarczą polegającą na przekazywaniu zleceń przewozu osób samochodem osobowym, pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 i nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą lub taksówką oraz:

1. a) zawieraniu umowy przewozu w imieniu klienta lub przedsiębiorcy wykonującego przewóz osób lub
2. b) pobieraniu opłaty za przewóz osób, lub
3. c) umożliwianiu zawarcia umowy przewozu lub umożliwianiu uregulowania opłaty za przewóz osób
4. - samochodem osobowym, pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 i nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą lub taksówką za pośrednictwem dostarczonych lub udostępnionych do tych celów środków komunikacji elektronicznej, domen internetowych, aplikacji mobilnych, programów komputerowych, systemów teleinformatycznych lub innych środków przekazu informacji.

Zgodnie z art. 5b ust. 2 pkt 2 u.t.d. podjęcie i wykonywanie transportu drogowego w zakresie pośrednictwa przy przewozie osób wymaga uzyskania odpowiedniej licencji.

W sprawie Sąd przyjął za podstawę rozstrzygnięcia ustalenia faktyczne poczynione przez organy, gdyż zdaniem Sądu stan faktyczny został ustalony z zachowaniem reguł procedury administracyjnej. Tym samym stan faktyczny ustalony w postępowaniu administracyjnym stał się stanem faktycznym przyjętym przez Sąd. W sprawie nie ma sporu co tego, że Skarżąca jako przedsiębiorca prowadzący pośrednictwo przy przewozie osób zleciła przewóz osób, na trasie z ul. D. na ul. M. w G., przewoźnikowi A. z siedzibą w W. Przejazd zarobkowy, zamówiony za pomocą aplikacji U., wykonywany był na terenie G., samochodem osobowym – w sprawie pojazd [...] nr rej. [...]. Za usługę pasażer zapłacił bezgotówkowo. Jak ustalono A. posiadała licencję nr [...] udzieloną przez Prezydenta m.st. Warszawy na wykonywanie transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką (kopia licencji w aktach sprawy), która uprawniała do przeprowadzenia przewozów na obszarze m.st.

Warszawy. Nie posiadała żadnego innego uprawnienia transportowego wydanego przez Prezydenta m.st. Warszawy. Nie posiadała również uprawnień do przewozu osób taksówką na obszarze G.. W sprawie poza sporem jest także, że pojazd marki [...] nr rej. [...] nie został zgłoszony do posiadanej przez A. licencji. W chwili kontroli pojazd był oznakowany w naklejki z numerem bocznym taksówki [...], herbem m.st. Warszawy, a na dachu posiadał lampę z napisem TAXI.

Jak trafnie wskazuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych jedną z cech pozwalających na stwierdzenie, czy miał miejsce przewóz osób taksówką, czy przewóz okazjonalny może być posiadanie odpowiedniej licencji, z tym że istotne jest, by możliwe było przypisanie posiadanej licencji do konkretnego przewozu, a to jest możliwe jedynie w przypadku zgłoszenia pojazdu do licencji (zob. wyrok NSA z 27.06.2023 r. II GSK 1116/22). Licencja na wykonywanie transportu drogowego taksówką ma charakter podmiotowy (jest udzielana konkretnemu przedsiębiorcy, jeżeli spełnia warunki określone w art. 6 ust. 1 pkt 1-2 u.t.d.). Z przepisu art. 6 ust. 4 u.t.d. wynika jednoznacznie również charakter przedmiotowy tej licencji. Licencja na wykonywanie transportu drogowego taksówką jest bowiem wydawana na ściśle określony pojazd oraz obszar. Działalność gospodarcza polegająca na wykonywaniu przewozów taksówką jest ściśle powiązana i uzależniona od faktu wykonywania przewozu konkretnym pojazdem.

Pojazd ten jest wpisywany w treść licencji poprzez ujawnienie danych, takich jak m.in. numer rejestracyjny pojazdu. Licencja na wykonywanie transportu drogowego taksówką jest zatem uprawnieniem przedmiotowo-podmiotowym. Licencji tej udziela się bowiem nie tylko określonemu przedsiębiorcy, ale także na określony pojazd oraz obszar (por. wyrok NSA z 24.02. 2011 r. II GSK 290/10). W konsekwencji powyższego stwierdzić należy, że skoro licencja na wykonywanie transportu drogowego taksówką udzielona jest na określony pojazd oraz ściśle oznaczony obszar, to uprawnia ona do wykonywana transportu drogowego taksówką tylko na konkretnie oznaczonym w niej obszarze i konkretnym pojazdem, przy uwzględnieniu sytuacji wymienionych w art. 6 ust. 5 u.t.d. Wyjątek wskazany w ust. 5 art. 6 u.t.d. w tej sprawie nie miał miejsca. Okoliczność ta nie wynika bowiem z akt sprawy.

Mając na uwadze powyższe rację należy przyznać organowi, że w sprawie Strona dopuściła się zarówno naruszenia art. 5d, jak i naruszenia art. 5e u.t.d. Doszło bowiem do przekazania zlecenia przez Spółkę jako pośrednika przewoźnikowi w zakresie usługi przewozu okazjonalnego, co do którego przewoźnik nie dysponował właściwym uprawnieniem (właściwą licencją), a także miało miejsce pośrednictwo przy przewozie osób w zakresie przewozów okazjonalnych pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu 5 osób, które to działanie jest w myśl art. 5e u.t.d. zakazane. Zgodnie z art. 4 pkt 11 u.t.d., przewóz okazjonalny to przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego. Bezsporne jest w sprawie, że przedmiotowy przewóz nie nosił cech przewozu regularnego (art. 4 pkt u.t.d.), przewozu regularnego specjalnego (art. 4 pkt 9 u.t.d.) bądź przewozu wahadłowego (art. 4 pkt 10 u.t.d.).

Przy czym przewóz okazjonalny może być zlecony wyłącznie w przypadku, kiedy pasażer zawrze umowę przewozu w siedzibie przewoźnika i będzie on wykonywany pojazdem spełniającym warunki do tego rodzaju przewozu, co nie miało miejsca w rozpoznawanej sprawie.

W ocenie Sądu nie można podzielić, w realiach faktycznych tej sprawy, stanowiska skargi, że pośrednik wykonał wszystkie obowiązki wymagane ustawą, w tym zweryfikował czy przewoźnik któremu zlecono wykonanie przejazdu posiada odpowiednią licencję. Przedsiębiorca, który na podstawie licencji, o której mowa w art. 5b ust. 2 pkt 2 u.t.d. wykonuje pośrednictwo przy przewozie osób (zdefiniowane w art. 4 pkt 24 u.t.d.), może przekazywać zlecenia przewozu osób wyłącznie przedsiębiorcom posiadającym odpowiednią licencję, o której mowa w art. 5b ust.

1. 1. Pośrednik taki ma przy tym obowiązek zweryfikowania, czy przewoźnik, któremu przekazuje zlecenie przewozu osób ma odpowiednią licencję, o której mowa w art. 5b ust. 1, nie później niż:
2. a) przed rozpoczęciem współpracy,
3. b) w terminie 7 dni od dnia upływu terminu ważności licencji posiadanej przez przedsiębiorcę, któremu przedsiębiorca prowadzący pośrednictwo przy przewozie osób przekazuje zlecenia przewozu osób (art. 27b ust. 1 pkt 1 u.t.d.). Przedsiębiorca prowadzący pośrednictwo ma także obowiązek:
4. - prowadzenia, w postaci elektronicznej, rejestru przekazanych zleceń przewozu osób oraz przechowywania zgromadzonych w tym rejestrze informacji przez okres 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym zlecono przewóz.

Wskazany obowiązek weryfikacji nie polega wyłącznie na ustaleniu przez pośrednika, czy dany przewoźnik ma jakąkolwiek z licencji określonych w art. 5b ust. 1 u.t.d. Ustawodawca wymaga bowiem, aby zlecenie przewozu było przekazane wyłącznie przewoźnikowi z odpowiednią licencją, a zatem obowiązkiem pośrednika przekazującego zlecenie przewozu jest zweryfikowanie, czy dany przewoźnik ma licencję, która uprawnia go do realizacji konkretnego, przekazywanego zlecenia przewozu (por. m.in. wyrok WSA w Warszawie z 5.04.2023 r. VI SA/Wa 122/23). Pośrednik musi mieć również pewność, że posiadana przez przewoźnika licencja umożliwia wykonanie zleconego przewozu, biorąc pod uwagę jego charakter oraz warunki na jakich dany przewóz może być wykonany (zob. m.in. wyrok WSA w Warszawie z 30.05.2023 r. VI SA/Wa 2814/23) Pośrednik powinien zatem mieć na uwadze, czy będzie to przewóz: 1) samochodem osobowym, 2) pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 i nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą, 3) taksówką. Posiadanie odpowiedniej licencji nierozerwalnie wiąże się bowiem z rodzajem pojazdu, którym usługa przewozu jest świadczona.

W sprawie Spółka jako pośrednik, jak wskazywała, zweryfikowała na początku współpracy czy przewoźnik posiada licencję, jednakże mając wiedzę, że posiadana przez przewoźnika licencja dotyczy obszaru m.st. Warszawy, brak było podstaw do zlecania przewozu w G.. Zabrakło zatem staranności w kierowaniu zlecenia do A., tj. sprawdzenia czy zlecenie przewozu przekazywane przewoźnikowi w dniu kontroli drogowej zostanie wykonane w ramach licencji, która jest odpowiednia do realizacji tego przewozu, co w przypadku powoływania się na ważną licencję "taksówkową" wymagało zweryfikowania, czy wykonanie przewozu nastąpi pojazdem będącym taksówką i wpisanym do tej licencji oraz na obszarze objętym licencją.

Nadto, ustawodawca w art. 27b ust. 1 u.t.d. zobowiązał przedsiębiorcę prowadzącego pośrednictwo przy przewozie osób do weryfikacji, czy przedsiębiorca, któremu przekazuje zlecenia przewozu osób, posiada odpowiednią licencję, o której mowa w art. 5b ust. 1 ustawy o transporcie drogowym. Przez pojęcie odpowiedniej licencji, należy zatem rozumieć licencję, która będzie właściwa dla konkretnego, zleconego przewozu. Realizacja tego obowiązku nie może sprowadzać się wyłącznie do ustalenia czy przewoźnik posiada jakąkolwiek licencję.

Pośrednik winien mieć pewność, że posiadana przez przewoźnika licencja umożliwia wykonanie zleconego przewozu, biorąc pod uwagę jego charakter oraz warunki na jakich dany przewóz może być wykonany. Skarżąca nie zweryfikowała informacji jakie są wprowadzane za pomocą aplikacji tak, aby przekazać zlecenie przewozu właściwemu przewoźnikowi. Skarżąca dysponowała wiedzą na temat trasy przejazdu – miejsca początkowego, jak i końcowego przejazdu, tym samym mogła wskazać przewoźnika posiadającego stosowną licencję.

Podsumowując, przekazanie przez przedsiębiorcę pośredniczącego w przewozie osób zlecenia przewozu przewoźnikowi, który nie ma odpowiedniej licencji, a więc licencji, która uprawniałaby go do realizacji przekazywanego zlecenia przewozu, narusza art. 5d u.t.d. lub art. 5e tej ustawy i skutkuje odpowiedzialnością, o której mowa w art. 92a ust. 1 i ust. 7 u.t.d. w zw. z lp. 2.20 załącznika nr 3 do u.t.d.

Mając na uwadze powyższe, zdaniem Sądu, w sprawie organ odwoławczy nie naruszył art. 5d w zw. z art. 5b ust. 1 u.t.d. w powiązaniu z art. 6 ust. 5 tej ustawy. W konsekwencji nie doszło także do naruszenia przez Głównego Inspektora art. 92a ust. 1 i 7 u.t.d. w zw. z l.p. 2.20 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym.

W ocenie Sądu, w sprawie organ nie naruszył także przepisu art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., zgodnie z którym "Nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli: 1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć".

Zdaniem Sądu w realiach tej sprawy nie sposób stwierdzić by ziściła się przesłanka braku wpływu pośrednika na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć. Zlecając sporny przewóz przewoźnikowi Spółka posiadała wiedzę, gdyż jak wskazała zweryfikowała posiadanie licencji transportowej na przewóz osób taksówką, że przewoźnik dysponuje jedynie licencją obejmującą obszar m.st. Warszawy. Zatem co do zasady wykluczone było zlecenie przewozu poza obszarem licencji. Nadto Spółka nie upewniła się, że przewóz będzie dokonywany pojazdem objętym posiadaną licencją.

Również i ten warunek w sprawie nie został spełniony – pojazd którym dokonano przewozu nie został objęty posiadaną przez przewoźnika licencją, co jednoznacznie wynika z akt sprawy. A zatem Sąd nie podziela stanowiska Spółki, że w tej sprawie do naruszenia doszło na skutek działań osób trzecich, na które Spółka nie miała możliwości wpłynąć. Przedstawione w niniejszej sprawie argumenty i dowody, nie potwierdzają stanowiska Spółki w tym zakresie. A zatem trafnie organ odwoławczy uznał, że brak było podstaw w oparciu o ww. przepis do umorzenia postępowania w tej sprawie.

Nie jest wystarczającym środkiem zapobiegania powstawaniu naruszeń prawa, dającym pośrednikowi jednoczesną możliwość zwolnienia się z odpowiedzialności fakt, iż kierowca ma możliwość odmowy przyjęcia zlecenia usługi przewozu do realizacji i jego anulowanie, jeśli jego wykonanie oznaczałoby świadczenie usługi np. niezgodnie z obszarem na który udzielono przewoźnikowi licencji. To strona jako pośrednik przekazująca zlecenie powinna dysponować takim systemem, który nie tylko w sposób skuteczny uniemożliwiłby przekazanie takiego zlecenia, ale zapewniałby bieżącą weryfikację czy podmiot (przewoźnik) z którym współpracuje nie podjął się mimo wszystko jego realizacji. Organizacja pośrednictwa przy przewozie osób należy do Strony, która zobowiązana jest działać zgodnie z obowiązującym prawem.

Natomiast kwestia niespełnienia, zdaniem organu odwoławczego, przez dokument – paragon fiskalny minimum wymogów stawianym w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 29 kwietnia 2019 r. w sprawie kas rejestrujących, w ocenie Sądu, nie została przez organ odwoławczy wyjaśniona. Organ oprócz przytoczenia treści § 26 pkt 1 rozporządzenia w sprawie kas rejestrujących i ogólnego wskazania, że "analizowane dokumenty przedłożone przez stronę takich danych nie zawierają", a zatem nie może być mowy o tym, że aplikacja za pomocą której zamówiono przejazd mogła zastąpić taksometr, nie wskazał jakie konkretnie informacje nie zostały pomieszczone w treści dokumentu (jego kopii) zawartego w aktach sprawy. W sprawie nie można nawet przyjąć, że chodzi o dane podkreślone na str. 12 decyzji, albowiem organ podkreślił m.in. oznaczenie "Paragon fiskalny", podczas gdy informacja w postaci określenia "Paragon fiskalny" znajduje się na dokumencie pomieszczonym na k. 17 akt administracyjnych.

Jednakże niedostatki uzasadnienia zaskarżonej decyzji w tym zakresie nie mają wpływu na wynik sprawy, gdyż dla przyjęcia naruszenia z powodu którego została wymierzona Spółce kara pieniężna wystarczające są okoliczności o których była mowa wyżej. Nadto, niedostatki uzasadnienia decyzji w tym zakresie czynią zbędnym odnoszenie się do kwestii, czy braki w informacjach jakie mają się znaleźć na paragonie fiskalnym, wedle rozporządzenia w sprawie kas rejestrujących, dyskwalifikują dany przejazd jako przejazd taksówką, skoro braki te nie zostały przez organ jednoznacznie wskazane.

Nałożenie kary administracyjnej na pośrednika na podstawie lp. 2.20 załącznika nr 3 do u.t.d. nie jest uzależnione od tego, czy pośrednik przekazał więcej niż jedno zlecenie podmiotowi, który nie posiada odpowiedniej licencji, o którym mowa w art. 5b ust. 1 u.t.d. Użyte w lp. 2.20 załącznika nr 3 do u.t.d. sformułowanie "przekazywanie zleceń przez przedsiębiorcę prowadzącego pośrednictwo przy przewozie" nie oznacza, że hipoteza normy wynikającej z tego przepisu wymaga przekazania przez pośrednika więcej niż jednego zlecenia. W ocenie Sądu, analizowane sformułowanie należy odczytywać w nawiązaniu do definicji pośrednictwa przy przewozie osób (art. 4 pkt 24 u.t.d.), w której ustawodawca również używa liczby mnogiej, wskazując że jest to "działalność gospodarcza polegająca na przekazywaniu zleceń przewozu osób".

Podsumowując, w ocenie Sądu, w sprawie organ odwoławczy nie naruszył przepisów prawa w stopniu który pozwalałby na wyeliminowanie decyzji zaskarżonej z obrotu prawnego. Usługa pośrednictwa w przekazywaniu zleceń przewozowych złożonych za pomocą aplikacji mobilnych, pomiędzy pasażerami a kierowcami nie ogranicza się do usługi pośrednictwa polegającej na umożliwianiu nawiązywania kontaktów, poprzez aplikację na inteligentny telefon, między właścicielami pojazdów niebędącymi zawodowymi kierowcami, osobami chcącymi przebyć trasę miejską. Usługa pośrednictwa polega na selekcjonowaniu właścicieli pojazdów niebędących zawodowymi kierowcami, którym przedsiębiorstwo to dostarcza aplikację, bez której kierowcy ci nie świadczyliby usług przewozowych, a po drugie, osoby chcące przebyć trasę miejską nie miałyby dostępu do usług owych kierowców.

Trybunał zauważył, że platforma mobilna wywiera decydujący wpływ na warunki, na jakich kierowcy ci świadczą usługi, a administrator określa - za pomocą aplikacji - przynajmniej maksymalną cenę danego przewozu, że przedsiębiorstwo to pobiera tę cenę od klienta, a następnie przekazuje jej część właścicielowi pojazdu niebędącemu zawodowym kierowcą.

Mając na uwadze powyższe, w oparciu o przepis art. 151 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji o oddaleniu skargi.