Uzasadnienie
Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej: "GITD", "organ") decyzją z 24 listopada 2023 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775, z późn. zm., dalej: "K.p.a."), art. 4 pkt 22, art. 39a ust. 1 pkt 3 i pkt 4, art. 39j ust. 1-4, art. 39k ust. 1-3, art. 39m, art. 92a ust. 2, 4 i 8 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. z 2022 r. poz. 2201 z późn. zm., dalej "u.t.d.") oraz Ip. 4.2 i 4.3 załącznika nr 4 do u.t.d., po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej: "Strona", "Spółka", "Skarżący"), utrzymał w mocy decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (dalej: "MWITD") z 1 sierpnia 2023 r. nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 2.000 zł.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji GITD wyjaśnił, że podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiły następujące naruszenia: 1) wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy oraz 2) wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy.
Organ wskazał, że 29 września 2022 r. około godziny 08:40 w W. na ul. [...], poddano kontroli drogowej pojazd marki F. o nr rej. [...]. Kontrola została przeprowadzona przez funkcjonariuszy Policji. Kontrolowanym pojazdem kierował V. L.. Stwierdzono, że wykonawcą przewozu jest Strona. Kierowca nie okazał dokumentów uprawniających do wykonywania transportu drogowego osób ani orzeczenia lekarskiego i psychologicznego o braku przeciwwskazań zdrowotnych i psychologicznych do pracy na stanowisku kierowcy. Przebieg i wyniki kontroli zostały zawarte w protokole kontroli nr [...] z 29 września 2022 r.
Postępowanie zakończyło się wydaniem przez MWITD decyzji administracyjnej z 1 sierpnia 2023 r. nr [...] i nałożeniem na Stronę kary pieniężnej w wysokości 2.000 zł tytułem popełnienia naruszeń z lp. 4.2 i 4.3 załącznika nr 4 do u.t.d. Decyzja została doręczona pełnomocnikowi strony 8 sierpnia 2023 r. Pismem nadanym 10 sierpnia 2023 r. Strona złożyła odwołanie.
Rozpatrując odwołanie od powyższej decyzji GITD, po przytoczeniu mających zastosowanie w sprawie przepisów prawa, wyjaśnił dodatkowo, że kontrolowanym pojazdem wykonano przewóz drogowy osób z ul. [...] na ul. [...] w W.. Na podstawie faktury za przejazd, którą pasażer otrzymał w drodze elektronicznej ustalono, że wykonawcą przewozu była Strona.
GITD wskazał, że zgodnie z art. 39a ust. 1 u.t.d., przedsiębiorca może zatrudnić kierowcę, który nie ma przeciwwskazań zdrowotnych i psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Dodał, że z art. 39j ust. 1 i 39k ust. 1 u.t.d. wynika, że kierowca wykonujący przewóz drogowy podlega badaniom psychologicznym i lekarskiemu przeprowadzanym w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych i psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy.
Organ stwierdził, że bezspornym jest, że na dzień kontroli, tj. 29 września 2022 r., kierowca nie posiadał i nie okazał podczas kontroli ważnych badań lekarskich i psychologicznych stwierdzających brak przeciwwskazań zdrowotnych i psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Organ wskazał, że zmiana rozstrzygnięcia mogłaby nastąpić wtedy, gdyby Strona w toku postępowania przedstawiła dowód na posiadanie przez kierowcę stosownych badań lekarskich i psychologicznych ważnych na dzień kontroli drogowej, co jednak nie miało miejsca w przedmiotowej sprawie.
Odnosząc się do wniosku o przeprowadzenie dowodów z zeznań kierowcy i Strony, GITD stwierdził, że nie wniosłyby one nic nowego do sprawy. Zdaniem organu wszystkie okoliczności związane ze spornym przewozem zostały wyjaśnione podczas kontroli drogowej a także w toku postępowania w I instancji. Ponadto kierowca podczas kontroli miał możliwość wypowiedzenia się w niniejszej sprawie ale tego nie uczynił, tym samym jego przesłuchanie nie wniesie nic nowego do sprawy. Ponadto podpisał protokół kontroli drogowej bez uwag. Organ wyjaśnił, że dowody z zeznań świadków przeprowadza się w sytuacji, w której nie sposób ustalić okoliczności istotnych w sprawie za pomocą innych dowodów. W niniejszej sprawie takie okoliczności nie wystąpiły. Zdaniem organu postępowanie w przedmiotowej sprawie zostało przeprowadzone przez organ I instancji w sposób kompletny i prawidłowy.
Od powyższej decyzji z 24 listopada 2023 r., Skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zaskarżając ją w całości i wnosząc o jej uchylenie i umorzenie postępowania administracyjnego, a także o zasądzenie na rzecz Skarżącego zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji Skarżący zarzucił naruszenie:
- 1) art. 76 § 3 w zw. z art. 6, art. 7, art. 8, oraz art. 12 w zw. z art, 77 K.p.a., poprzez jego niezastosowanie i w rezultacie utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, pomimo, iż została ona wydana bez wnikliwego wyjaśnienia wszelkich okoliczności faktycznych sprawy i nie uwzględnieniu słusznego interesu strony, w szczególności zaniechania ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak ustalenie w czyim imieniu wykonywany był kontrolowany przejazd, braku wyjaśnienia, w oparciu o jaki stosunek prawny Kierujący miałby wykonywać przedmiotowy przewóz w imieniu Skarżącego (w tym zakresie oparcie się wyłącznie na protokole kontroli), braku wyjaśnienia zasad działalności aplikacji, dzięki której doszło do wspólnego przejazdu,
- 2) art. 9 w zw. z art. 107 § 1 i 3 K.p.a., polegające na niewystarczającym wyjaśnieniu podstaw decyzji, ustalonych faktów, oceny dowodów, a przede wszystkim niewyjaśnienie dlaczego organ I instancji nie wykazał inicjatywy dowodowej w zakresie niezbędnym do prawidłowego rozstrzygnięcia relacji łączących Stronę oraz na czyją rzecz oraz co stało się z ewentualnie otrzymanym wynagrodzeniem za przedmiotowy przejazd, a także ustalenia formy współpracy kierowcy ze Spółką i czy taka współpraca w ogóle miała miejsce.
W uzasadnieniu skargi Skarżący przedstawił argumentację popierającą zarzuty skargi.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie ponieważ wbrew zarzutom skargi, zarówno GITD, jak i organ I instancji nie naruszyli przepisów prawa w sposób dający podstawę do wyeliminowania wydanych decyzji z obrotu prawnego.
W niniejszej sprawie na Skarżącego została nałożona kara pieniężna w wysokości 2.000 zł, za wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy oraz który nie posiada orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy.
Skarżący, jako podmiot zawodowo zajmujący się przewozem, a więc podmiot wykonujący czynności związane z przewozem drogowym ponosi odpowiedzialność w niniejszej sprawie na podstawie art. 92a ust. 2 u.t.d. Zgodnie z tym przepisem, zarządzający transportem, osoba, o której mowa w art. 7c, a także każda inna osoba wykonująca czynności związane z przewozem drogowym, która naruszyła obowiązki lub warunki przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 200 złotych do 2000 złotych za każde naruszenie.
Jak wynika z art. 4 pkt 22 u.t.d., obowiązki lub warunki przewozu drogowego oznaczają obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy oraz rozporządzeń unijnych i innych ustaw wymienionych w tym przepisie.
Zgodnie z art. 39a ust. 1 pkt 3 i 4 u.t.d., przedsiębiorca lub inny podmiot wykonujący przewóz drogowy może zatrudnić kierowcę, jeżeli osoba ta nie ma przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy i nie ma przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Jak wynika natomiast z art. 39j ust. 1 i 39 k ust. 1 u.t.d., kierowca wykonujący przewóz drogowy podlega badaniom lekarskim przeprowadzanym w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy oraz badaniom psychologicznym przeprowadzanym w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy.
W świetle art. 92a ust. 8 u.t.d., wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 2, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403, określa załącznik nr 4 do ustawy. Zgodnie natomiast z lp. 4.2. i 4.3. załącznik nr 4 do u.t.d., wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy i nie posiada orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, podlega karom pieniężnym za każde z tych naruszeń po 1000 zł.
Z ustaleń faktycznych, które nie budzą wątpliwości w niniejszej sprawie wynika, że 29 września 2022 r., kontrolowanym pojazdem marki F. o nr rej. [...], wykonano przewóz drogowy osób z ul. F.na ul. K.w W.. Usługa została zamówiona poprzez aplikację B.. Opłata za przejazd wyniosła zgodnie z wystawioną przez B.Operations QU w imieniu Spółki 10,99 zł. Kierowca nie okazał do kontroli orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy oraz orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy.
Skarżący zakwestionował okoliczność, że powyższy przewóz dokonany przez Kierowcę – nie posiadającego orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy oraz orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy – był dokonany w imieniu i na rachunek Skarżącego.
Sąd zauważa, że powyższe ustalenia, a więc, m.in., że sporny przewóz był dokonany w imieniu i na rachunek Skarżącego, potwierdza protokół kontroli nr [...] z 29 września 2022 r., podpisany przez Kierowcę, który nie wniósł do niego żadnych zastrzeżeń, potwierdzając jednocześnie swoim podpisem ustalenia w nim zaprotokołowane i fotokopia faktury wystawionej 29 września 2022 r o godz. 8:24, przez [..] w imieniu Spółki na przejazd z ul. [...].
W orzecznictwie podkreśla się wagę protokołu kontroli jako dokumentu urzędowego. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 19 października 2023 r. sygn. akt II GSK 1945/21 wskazał, że: "(...) istota protokołu z kontroli wyraża się w tym, że dokument ten odzwierciedla i potwierdza istniejący w momencie kontroli stan faktyczny. Jego walor, jako dowodu, wyraża się zaś w tym, że skoro jest sporządzany podczas kontroli drogowej, to w relacji do okoliczności czasu i miejsca jej przeprowadzania umożliwia odzwierciedlenie w jego treści – i to niemal na bieżąco – nie dość, że przebiegu czynności kontrolnych to przede wszystkim, stwierdzonych w trakcie tych czynności faktów, zdarzeń i okoliczności mających, czy też mogących mieć istotne znaczenie z punktu widzenia formułowanych na ich podstawie ocen oraz wniosków, a ponadto – co najistotniejsze – ich utrwalenie we wskazany sposób (por. art. 74 ust. 1, 2, 4 u.t.d.).
Dlatego też właśnie protokół kontroli drogowej, mający walor dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a. (Dokumenty urzędowe sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone) jest podstawowym dokumentem stanowiącym materiał dowodowy w sprawach o nałożenie kary pieniężnej (por. wyroki NSA z: 29 kwietnia 2021 r., sygn. akt II GSK 867/18; 9 lipca 2019 r., sygn. akt II GSK 1944/17; 10 marca 2023 r., sygn. akt II GSK 95/20, II GSK 115/20, II GSK 1521/19; 25 sierpnia 2023 r., sygn. akt II GSK 618/20; opubl. podobnie jak niżej cytowane orzeczenia: orzeczenia.nsa.gov.pl)."
Skarżący, zaprzecza faktom wynikającym z dowodów zgromadzonych w sprawie potwierdzających okoliczność, że sporny przewóz pasażera został dokonany w imieniu i na rachunek Skarżącego, nie przedstawiając jednak w tym zakresie żadnych dowodów potwierdzających twierdzenia Skarżącego. Skarżący domaga się przesłuchania Kierowcy, podczas gdy Kierowca potwierdził własnym podpisem ustalenia kontroli w tym dotyczące podmiotu w imieniu, którego dokonywał spornego przewozu. Podkreślenia wymaga, że ustalenia faktyczne utrwalone w protokole kontroli nie są niepodważalne, jednak nie jest wystarczające do ich podważenia jedynie poddanie w wątpliwość tych ustaleń, bez przedstawienia przekonywującego dowodu przeciwnego, pozwalającego na zanegowanie prawdziwości stwierdzeń zawartych w protokole kontroli. W przedmiotowej sprawie Skarżący, poza kwestionowaniem swojego udziału w spornym przewozie, nie przedstawił żadnego dowodu potwierdzającego Jego stanowisko.
Z tych względów Sąd uznał, że niezasadne są zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 76 § 3 w zw. z art. 6, art. 7, art. 8, oraz art. 12 w zw. z art. 77 K.p.a., jak również art. 9 w zw. z art. 107 § 1 i 3 K.p.a. W niniejszej sprawie Skarżący miał możliwość, zgodnie z treścią art. 76 § 3 K.p.a., przedstawienia dowodu przeciwko treści protokołu kontroli nr [...] z 29 września 2022 r., czego jednak nie zrobił. W ocenie Sądu, organy zgodnie z przepisami prawa (art. 6 K.p.a.), prawidłowo, w oparciu o całokształt wystarczająco zebranego i rozpatrzonego materiału dowodowego (art. 77 § 1 K.p.a.) dokładnie wyjaśniły stan faktyczny sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes Skarżącego (art. 7 K.p.a.). Na tej podstawie, zgodnie z wymogami art. 80 K.p.a., organy słusznie ustaliły, że w sprawie został dokonany przewóz pasażera w imieniu i na rachunek Skarżącego przez Kierowcę który nie posiadał orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy oraz orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy.
W tej sytuacji na Skarżącego słusznie została nałożona kara pieniężna, co znalazło wyczerpujące wyjaśnienie w uzasadnieniach decyzji obu instancji odpowiadających wymogom art. 107 § 1 i 3 K.p.a. W konsekwencji nie doszło również do naruszenia zasady zaufania do władzy publicznej oraz zasady informowania stron (art. 8 § 1 oraz art. 9 K.p.a.). Naruszenie natomiast zasady szybkości postępowania (art. 12 K.p.a.), nie mogło mieć istotnego wpływu na wyjaśnienie sprawy zwłaszcza, że przepisy K.p.a. przewidują odrębny środki przysługujące stronom postępowania administracyjnego do eliminacji bezczynności i przewlekłości w działaniach organów.
Organy obu instancji słusznie uznały, że w sprawie nie zaistniały okoliczności unormowane w art. 92c ust. 1 u.t.d., zgodnie z którym nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli: 1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, lub 2) za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ, lub 3) od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat. Skarżący nie wykazał żadnych okoliczności, które uzasadniałyby na podstawie tego przepisu niewszczęcie lub umorzenie postępowania w niniejszej sprawie.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634), orzekł jak w sentencji wyroku.