Uzasadnienie
Skarżąca – Z. Sp. z o.o. z siedzibą w R. wnioskami z dnia [...] grudnia 2003 r. o numerach: [...] oraz [...] wystąpiła do Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad o wydanie zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego. We wnioskach podała termin przejazdu oraz wskazała, iż przejazd nastąpi z miejscowości S. – Granica D/PL. Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad zezwoleniem Nr [...] z dnia [...] stycznia 2004 r. zezwolił na jeden przejazd z miejscowości S. do miejscowości G. pojazdu nienormatywnego z ładunkiem suwnica ciągnikiem z naczepą o numerach rejestracyjnych [...] i [...] oraz zezwoleniem Nr [...] z dnia [...] stycznia 2004 r. zezwolił na jeden przejazd pojazdu nienormatywnego z ładunkiem suwnica ciągnikiem z naczepą o numerach rejestracyjnych [...] i [...].
W zezwoleniach określił trasę przejazdu wskazując m. inn. odcinek drogi nr [...].
W decyzji podał, iż będzie to jednoczesny przejazd dwóch zestawów, oraz określił opłaty drogowe za przejazd.
Od tych decyzji strona złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie spraw powyższych zezwoleń, w którym wnosiła o ponowne wyliczenie opłaty drogowej w części dotyczącej trasy przejazdu na odcinku autostrady [...].
Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad wniosek rozpatrzył i wydał decyzję z dnia [...] lutego 2004 r. utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu swojej decyzji wskazał, iż opłata drogowa za przejazd pojazdem nienormatywnym jest ustalana w zależności od przejechanych kilometrów po wszystkich drogach publicznych. Opłata ta jest niezależna od opłat za przejazd autostradą, która jest pobierana na podstawie art. 37d ust. 1 ustawy z dnia 27 października 1994 r. o autostradach płatnych oraz o krajowym funduszu drogowym (Dz. U. z 2001 r. Nr 110, poz. 1192 z późn. zm.).
Na powyższą decyzję Z. Sp. z o.o. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzucając jej niezgodność z prawem, a w szczególności art. 13c ust. 4, 8 i 10 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r. Nr 71, poz. 838 z późn. zm.). Podnosiła, iż w przypadku wjazdu na teren Polski pojazdu nierormatywnego, opłatę pobiera się przy przekraczaniu granicy państwa, a organem ją pobierającym jest naczelnik urzędu celnego. Gdyby przyjąć, że określona opłata jest prawidłowa to powinna być pomniejszona o przejazd autostradą za którą pobierane są opłaty z tego samego tytułu (przejazd pojazdem nienormatywnym).
W odpowiedzi na skargę Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad wnosił o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).
Rozpoznając sprawę w świetle powołanych kryteriów, skarga zasługuje na uwzględnienie.
W myśl art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2003 r. Nr 58, poz. 515) ruch pojazdu lub zespołu pojazdów, którego parametry przekraczają dopuszczalne, przewidziane dla danej kategorii drogi parametry jest dozwolony tylko pod warunkiem uzyskania zezwolenia.
Do dnia 8 grudnia 2003 r., zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym na czas nieokreślony i na czas określony w zezwoleniu wydawał starosta, zezwolenia na jednokrotny przejazd w wyznaczonym czasie po ustalonej trasie wydawał Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad.
Z dniem 9 grudnia 2003 r. nastąpiła zmiana powyższej ustawy. Ustawa z dnia 14 listopada 2003 r. o zmianie ustawy o drogach publicznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 200, poz. 1953), poprzez art. 3 dodała do art. 64 ust. 2 ustawy – Prawo o ruchu drogowym punkt 4 w brzmieniu:
- 4) na jednokrotny przejazd po drogach krajowych, w wyznaczonym czasie, pojazdu przekraczającego granicę państwa przy wjeździe na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej; oraz dodała ust. 4a w brzmieniu:
4a. Zezwolenie, o którym mowa w ust. 2 pkt 4, wydaje naczelnik urzędu celnego.
Ustawa wprowadzając nowy rodzaj zezwolenia - zezwolenie na jednokrotny przejazd po drogach krajowych, w wyznaczonym terminie, pojazdu przekraczającego granicę państwa przy wjeździe do Polski, ustanowiła organ właściwy do wydawania zezwoleń w osobie naczelnika urzędu celnego.
Z wniosku, jaki złożyła skarżąca spółka wynika, iż ubiegała się ona o wydanie zezwolenia (dla przewoźnika [...] - firmy S. – A.) na jednokrotny przejazd pojazdu, który wjeżdżał na terytorium Polski. Ze wskazania trasy przejazdu z miejscowości "S. – Granica D/PL", w sposób nie budzący wątpliwości wynika, iż pojazd miał wjechać na terytorium Polski z przekroczeniem granicy z Niemcami.
Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad rozpoznając wniosek o wydanie zezwolenia przekroczył zakres swojej właściwości. Zezwolenie na jednokrotny przejazd pojazdu nienormatywnego z przekroczeniem granicy państwa przy wjeździe na terytorium Polski powinien wydać naczelnik urzędu celnego.
Wydanie decyzji przez organ nie będący właściwy do jej wydania stanowi naruszenie prawa (art. 156 § 1 pkt 1 kpa) dające podstawę do stwierdzenia jej nieważności.
Z kolei przepis art. 156 § 2 kpa stanowi, iż nie stwierdza się nieważności decyzji z przyczyn wymienionych w § 1 pkt 1, 3, 4 i 7, jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło dziesięć lat, a także gdy decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne.
Z wywołaniem nieodwracalnego skutku prawnego będziemy mieli do czynienia w wypadku, gdy wykonanie decyzji wywoła takiego rodzaju stan prawny lub stan faktyczny w rzeczywistości społecznej, że nie jest możliwy powrót do stanu pierwotnego (B. Adamiak, J. Borkowski Kodeks postępowania administracyjnego – Komentarz 5 wydanie Warszawa 2003, str. 709).
Wydana decyzja (zezwolenie) została przez stronę wykonana, tj. przejazd pojazdu nienormatywnego już nastąpił. Organ właściwy do wydania takiego zezwolenia (naczelnik urzędu celnego) nie może podjąć decyzji w tym zakresie, bowiem brak możliwości powrotu do stanu pierwotnego, pojazd wjechał już na terytorium Polski.
W ocenie Sądu zaskarżona decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne, co w myśl do art. 156 § 2 kpa wyklucza stwierdzenie jej nieważności.
W myśl art. 145 § 1 pkt 3) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Przepis art. 156 § 2 kpa wyłącza stwierdzenie nieważności decyzji, która została wydana m. inn. z naruszeniem przepisów o właściwości.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 3) ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji.