Uzasadnienie
1 UZASADNIENIE
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego na podstawie art. 138 § 2 w zw. z art. 127 § 1 i § 2, art. 141 § 1 oraz art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm. dalej: kpa) po rozpatrzeniu zażalenia J. H. (skarżącego w niniejszej sprawie) uchylił postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2019 r. nr [...] odmawiające wydania uwierzytelnionych kopii z akt sprawy oraz przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
W uzasadnieniu postanowienia GITD wskazał, że pismem z dnia 19 czerwca 2019 r. skarżący złożył wniosek do [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego o przesłanie odpisu protokołu przesłuchania kierowcy w charakterze świadka, sporządzonego w trakcie kontroli drogowej przeprowadzonej w dniu [...] maja 2019 r. w miejscowości [...] (protokół kontroli nr [...]). W odpowiedzi na powyższe [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego postanowieniem z dnia [...] czerwca 2018 r., nr [...] odmówił stronie wydania żądanego dokumentu. Dodatkowo organ wskazał, że żądanie strony o przesłanie dokumentu w postaci kserokopii protokołu przesłuchania świadka K. O. nie znajduje oparcia w przepisach kodeksu postępowania.
Pismem z dnia 17 lipca 2019 r. J. H. wniósł zażalenie na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2020 r. zarzucając naruszenia art. 7, 8, 77 § 1 kpa oraz art. 80 kpa. Wskazał, że odmowa przesłania uwierzytelnionej kopii protokołu przesłuchania kierowcy jest bezzasadna i narusza prawo do czynnego udziału w postępowaniu. Ponadto skarżący zaznaczył, że pokryje wszelkie koszty związane z przesłaniem protokołu przesłuchania kierowcy.
Główny Inspektor Transportu Drogowego uchylając zaskarżone postanowienie przywołał treść art. 141, 144, art. 138 § 2 k.p.a. Wskazał że w przedmiotowej sprawie organ I instancji w związku z żądaniem strony powinien wezwać stronę do uiszczenia odpowiedniej kwoty ze wskazaniem numeru rachunku bankowego, na który strona ma wpłacić wskazaną kwotę, a następnie w sytuacji uiszczenia przez stronę żądanej kwoty powinien rozważyć kwestie przesłania stronie żądanego dokumentu.. Organ odwoławczy podkreślił, że zgodnie z art. 73 k.p.a. strona może żądać uwierzytelnienia odpisów lub kopii akt sprawy lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów, o ile jest to uzasadnione ważnym interesem strony.
Tym samym organ I instancji przy ponownym rozpoznaniu wniosku skarżącego powinien wskazać stronie dokładną wysokość opłaty za żądany dokument i wezwać do uiszczenia opłaty. Następnie po otrzymaniu dowodu uiszczenia wskazanej kwoty, organ powinien przesłać stronie żądany dokument.
Na powyższe postanowienie Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia z dnia [...] sierpnia 2019 r. J. H. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając mu naruszenie przepisów prawa procesowego w szczególności:
- - art. 6 k.p.a. - gdyż, postanowienie organu I instancji zostało wydane bez poszanowania obowiązującego prawa,
- - art. 8 k.p.a. - ponieważ sposób przeprowadzenia postępowania przez organ I instancji wydający postanowienie podważył zaufanie do władzy publicznej.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa.
Zgodnie art. 74 § 2 k.p.a. odmowa umożliwienia stronie przeglądania akt sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii i odpisów, uwierzytelnienia takich kopii i odpisów lub wydania uwierzytelnionych odpisów następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie. Natomiast według art. 73 § 1 k.p.a. strona ma prawo wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów, przy czym prawo to przysługuje również po zakończeniu postępowania. Strona ma ponadto prawo żądać uwierzytelnienia sporządzonych odpisów lub kopii z akt sprawy lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów, o ile uzasadnione jest to jej ważnym interesem (art. 73 § 2 k.p.a.). Z powyższego przepisu wynika, że organ może wydać uwierzytelnione dokumenty sprawy po pierwsze stronie postępowania, a po drugie jeżeli jest to uzasadnione ważnym interesem strony.
Omawiana regulacja prawna stanowi realizację zasady czynnego udziału strony w postępowaniu, wyrażonej w art. 10 § 1 k.p.a. Uprawnienie przewidziane w art. 10 § 1 k.p.a. w postaci wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, nie mogłoby być realizowane przez stronę, gdyby nie miała ona możliwości wglądu w akta sprawy. Możliwość sporządzania notatek, kopii lub odpisów także po zakończeniu postępowania pozwala stronie na inicjowanie i obronę jej interesów, w postępowaniu sądowoadministracyjnym, jak i w nadzwyczajnych trybach postępowania. Powyższe uprawnienia nie są niczym ograniczone.
Inny charakter mają natomiast uprawnienia określone w art. 73 § 2 k.p.a. dotyczące żądania uwierzytelnienia odpisów lub kopii akt sprawy lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów. Realizacja tych uprawnień uzależniona jest od legitymowania się przez stronę ważnym interesem.
Należy mieć na uwadze, że w orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowane jest stanowisko, iż w przypadku wydania uwierzytelnionych odpisów lub kopii powstają nowe dokumenty, które strona może wykorzystać poza prowadzonym postępowaniem. Z tych względów organ prowadzący postępowanie zobowiązany jest zbadać, czy żądanie strony jest uzasadnione jej ważnym interesem (por. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 maja 2014 r., sygn. akt II OSK 2997/12, z dnia 6 grudnia 2011 r., sygn. akt I OSK 64/11, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Podstawę do ustalenia, czy żądanie strony jest uzasadnione jej ważnym interesem, stanowić będą na ogół dane uzyskane od strony postępowania. Przy czym żądanie musi być skonkretyzowane w stopniu umożliwiającym organom ocenę jego zasadności w realiach danej sprawy.
W niniejszej sprawie skarżący złożył wniosek do Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego o przesłanie odpisu protokołu przesłuchania kierowcy w charakterze świadka, sporządzonego w trakcie kontroli drogowej przeprowadzonej w dniu [...] maja 2019 r. w miejscowości [...]. W odpowiedzi na powyższe [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego postanowieniem z dnia [...] czerwca 2018 r. odmówił skarżącemu wysłania żądanego dokumentu z jednoczesnym pouczeniem o treści przepisu art. 73 kpa. Dodatkowo organ wskazał, że żądanie strony o przesłanie dokumentu w postaci protokołu przesłuchania świadka nie znajduje oparcia w przepisach kodeksu postępowania administracyjnego.
Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2019 r., Główny Inspektor Transportu Drogowego przychylił się do zażalenia strony i uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Organ odwoławczy podkreślił w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, że rozstrzygnięcie [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego było nieprawidłowe, zwłaszcza że skarżący przejawił wolę pokrycia wszystkich niezbędnych kosztów związanych z przesłaniem mu żądanego dokumentu, a posiadanie uwierzytelnionych odpisów poszczególnych dokumentów z akt administracyjnych, tak dla potrzeb postępowania w sprawie, jak również w celu ich wykorzystania w innych postępowaniach prawnych jest ważnym interesem strony.
Niezrozumiałe są więc motywy skarżącego, który na korzystne dla siebie rozstrzygnięcie wniósł skargę do Sądu.
W ocenie Sądu zarzuty skarżącego są bezpodstawne i dotyczą postanowienia organu I instancji, które zostało w całości uchylone przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego.
Jednocześnie należy wskazać, że uzasadnienie zaskarżonego postanowienia zostało sporządzone zgodnie z przepisem art. 107 § 3 kpa. Natomiast organ wydający zaskarżone postanowienie nie naruszył wskazanych przez stronę przepisów postępowania administracyjnego.
Wobec niezasadności zarzutów skargi oraz niestwierdzenia przez Sąd z urzędu tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, które sąd ma obowiązek badać z urzędu - skargę należało oddalić.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), orzekł, jak w sentencji wyroku.