Uzasadnienie
Wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia [...] maja 2013 r. oddalono skargę W. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [....] w przedmiocie cofnięcia licencji na wykonywanie transportu drogowego taksówką.
W. B. (dalej jako skarżący) do złożonej w dniu [...] lipca 2013 r. skargi kasacyjnej od powyższego wyroku załączył sporządzony na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
We wniosku podniósł, iż jest osoba bezrobotną i nie osiąga żadnych dochodów. Jedynym żywicielem rodziny jest żona, która osiąga emeryturę w wysokości około 800 zł netto miesięcznie.
Mając na uwadze, iż oświadczenia zawarte w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy były niewystarczające dla oceny rzeczywistej sytuacji majątkowej skarżącego, na podstawie zarządzenia referendarza sądowego z dnia [...] sierpnia 2013 r. wezwano skarżącego, reprezentowanego przez adwokata B. O., do uzupełnienia wniosku w terminie 14 dni poprzez nadesłanie:
- a) zaświadczenia właściwego urzędu pracy o posiadaniu przez skarżącego statusu bezrobotnego (oraz ewentualnego okresu pobierania zasiłku dla bezrobotnych),
- b) ostatniego przekazu pocztowego świadczenia emerytalnego żony skarżącego, ewentualnie ostatniej decyzji określającej wysokość uzyskiwanego świadczenia emerytalnego,
- c) wyciągów z posiadanych przez skarżącego i jego żonę rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy, (w przypadku, jeśli takie rachunki posiadają, jeżeli skarżący oraz jego żona nie posiadają rachunków bankowych, zobowiązać skarżącego do złożenia stosownego oświadczenia),
- d) dokumentów potwierdzających ponoszenie miesięcznych wydatków koniecznych do utrzymania, oraz innych obciążeń,
W odpowiedzi strona skarżąca w piśmie z dnia [...] sierpnia 2013 r. wyjaśniła, iż skarżący nie jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna, jednakże nie osiąga żadnych dochodów. Skarżący jest osoba schorowaną, na lekarstwa wraz z żoną wydaje około 400 zł miesięcznie. Ponadto na benzynę wraz z żoną wydaje około 500 zł miesięcznie.
Do pisma załączono:
- - potwierdzenia wypłaty emerytury żonie skarżącego w wysokości 927,87 zł netto miesięcznie,
- - faktury VAT potwierdzające wydatki skarżącego na energię elektryczną, gaz, śmieci, telefon, usługę ochrony, wodę,
- - wyciąg z rachunku bankowego skarżącego za okres od 8 maja 2013 r. do 31 lipca 2013 r.,
- - kartę informacyjną leczenia szpitalnego skarżącego.
Następnie, na podstawie zarządzenia referendarza sądowego z dnia [...] sierpnia 2013 r., skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika procesowego, pismem z dnia 30 sierpnia 2013 r. wezwany został do uzupełnienia w terminie 7 dni wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez wskazanie źródeł wpłat na rachunek bankowy skarżącego [...] kwoty 389,80 w dniu 16.05.2013 r. oraz kwoty 877,96 zł w dniu 29.07.21013 r. (jako wpłacającego wskazano [...]), kwoty 4400 zł w dniu 10.07.2013 r. oraz kwoty 3870 w dniu 10.06.2013 r. (jako wpłacającego wskazano "I. Sp. z o.o.", kwoty 367,50 w dniu 15.07.2013 r. (jako wpłacającego wskazano "T. S.A.") Pełnomocnik skarżącego odebrał wezwanie w dniu [...] września 2013 r. i do chwili obecnej żądanych dokumentów nie przedstawił, nie udzielając również żadnych wyjaśnień.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Zawarte w wyżej cytowanym przepisie określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie Sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (J. P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2004 s. 319).
Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, iż skarżący nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przede wszystkim nie udzielił wyjaśnień odnośnie tytułów wpłat na rachunek bankowy. We wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący wskazywał, że pozostaje bez pracy, a jedynym źródłem dochodów rodziny jest pobierane przez żonę skarżącego świadczenie emerytalne. Tymczasem z przedłożonego wyciągu z rachunku bankowego skarżącego wynika, iż na ten rachunek wpłynęła kwota 389,80 w dniu 16.05.2013 r. oraz kwota 877,96 zł w dniu 29.07.21013 r. (jako wpłacającego wskazano [...]), oraz wpłynęła kwota 4400 zł w dniu 10.07.2013 r. i kwota 3870 w dniu 10.06.2013 r. (jako wpłacającego wskazano "I. Sp. z o.o.", a także kwota 367,50 w dniu 15.07.2013 r. (jako wpłacającego wskazano "T. S.A."). Niewyjaśnienie przez skarżącego na wezwanie Sądu źródeł ww. wpłat na rachunek bankowy skarżącego uniemożliwia dokonanie oceny spełnienia ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy.
Podkreślić bowiem należy, iż jedyną kwestią braną pod uwagę przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej jest jej stan majątkowy. "Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej jest obowiązkiem sądu, jeśli osoba ta wykazała, że spełnia przesłanki z art. 246 § 1" (H. Knysiak-Molczyk /w:/ T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, s. 631). "Instytucja zwolnienia od kosztów stanowi w istocie pomoc państwa dla osób które, ze względu na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny" (tak na gruncie przepisów k.p.c. J. Gudowski /w:/ T. Ereciński, J. Gudowski, M. Jędrzejewska "Komentarz do kodeksu postępowania cywilnego. Część pierwsza. Postępowanie rozpoznawcze", tom 1, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, s. 290 i cytowane tam orzecznictwo Sądu Najwyższego).
Skoro zatem jest to pomoc państwa, Sąd musi ustalić, czy ubiegający się o przyznanie prawa pomocy, wypełnia ustawowe przesłanki przyznania tejże pomocy państwa, co nie jest możliwe w przypadku niewykazania stanu majątkowego skarżącego.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało postanowić jak w sentencji.